Ο «Βασιλίσκος»

Ο βασιλίσκος ήταν μυθικό ερπετό της Κυρήνης, του οποίου το θανατηφόρο άγγιγμα και η δηλητηριώδης αναπνοή σκότωναν ανθρώπους και μάραιναν φυτά. Το πλάσμα απεικονίζεται αργότερα σε μεσαιωνικά κτίσματα ως πτηνόμορφο φίδι.

Ο «πειρατικός» βίος του Μαγγελάνου

Ο Φερδινάνδος Μαγγελάνος (Fernão de Magalhães, 1480 – 27 Απριλίου 1521) ήταν Πορτογάλος θαλασσοπόρος, επικεφαλής Ισπανικής αποστολής που πραγματοποίησε τον πρώτο περίπλου της Γης κατά το διάστημα 1519-1522.

Κοίμηση της Θεοτόκου: Ἑρμηνευτικὴ εἰκόνας καὶ ὑμνολογίας

Η Κοίμηση της Θεοτόκου είναι Θεομητορική εορτή της Χριστιανοσύνης, η οποία εορτάζεται στις 15 Αυγούστου. Στην Ελλάδα γιορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα σε πολλά μέρη της χώρας, ονομάζεται δε και «Πάσχα του καλοκαιριού».

Λευκρόκοττας

Ο Λευκρόκοττας ή κοροκόττας ή κροκόττα ή κυνόλυκος ήταν μυθικό πλάσμα.

Έρμαια

Τα Έρμαια ήταν αρχαιοελληνική εορτή προς τιμή του θεού Ερμή.

Σόγκουν/Shōgun 将軍

Οι Σόγκουν της μεσαιωνικής Ιαπωνίας ήταν στρατιωτικοί δικτάτορες που κυβέρνησαν την χώρα μέσω φεουδαρχικού συστήματος, σύμφωνα με το οποίο δινόταν από τον αυτοκράτορα στρατιωτική και διοικητική αυτοτέλεια στις επαρχίες – περιοχές με αντάλλαγμα την υποστήριξη του άρχοντα.

Τιτυός (μυθολογία)

Ο Τιτυός ήταν γίγαντας της Ελληνικής μυθολογίας, γιος του Δία και της Ελάρας κόρης του Ορχομενού, βασιλέα της ομώνυμης πόλης και ένας από εκείνους που υπέστη αιώνια τιμωρία στον Τάρταρο, όπως ο Σίσυφος και ο Τάνταλος, για τα εγκλήματά τους.

Συνθήκη των Βερσαλλιών (28 Ιουν. 1919)

Η Συνθήκη των Βερσαλλιών (1919) είναι η συνθήκη ειρήνης που τερμάτισε επίσημα τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μεταξύ της Αντάντ και της Γερμανικής Αυτοκρατορίας.

Ίνκας/Incas (πολιτισμός)

Ο πολιτισμός των Ίνκας άνθισε στο σημερινό Περού μεταξύ 1400 και 1533 και η αυτοκρατορία τους επεκτάθηκε σε όλη την δυτική Νότια Αμερική, από το Κίτο στα βόρεια μέχρι το Σαντιάγκο στο νότο, καθιστώντας την μεγαλύτερη που εμφανίστηκε στην Αμερική και από τις μεγαλύτερες στον κόσμο εκείνη την εποχή.

Η «Συνωμοσία της Πυρίτιδας» (5 Νοε.1605)

Η Συνωμοσία της Πυρίτιδας οργανώθηκε από μια ομάδα Καθολικών, με σκοπό τη δολοφονία του βασιλέα Ιακώβου Α’ της Αγγλίας, της οικογένειάς του και πολλών μελών της αριστοκρατίας, με την ανατίναξη του Βρετανικού Κοινοβουλίου στο Λονδίνο κατά την έναρξη των εργασιών της Βουλής στις 5 Νοεμβρίου 1605.

Ιουστινιάνειος Κώδικας (527-565)

Ο Κώδικας του Ιουστινιανού (Λατινικά Codex Justinianus) αποτελεί μια σημαντική συλλογή νόμων που καταρτίσθηκε υπό την αιγίδα του Ιουστινιανού A’, αυτοκράτορα του Βυζαντίου. Παρά το γεγονός ότι περιλαμβάνονταν νόμοι που θεσπίστηκαν κατά την διάρκεια της βασιλείας του Ιουστινιανού, ο Κώδικας δεν ήταν ένας εντελώς νέος νομικός κώδικας, αλλά αποτελείτο από ομαδοποίηση των υφιστάμενων νόμων, τμήματα γνωμοδοτήσεων μεγάλων Ρωμαίων νομικών εμπειρογνωμόνων και το γενικότερο περίγραμμα.

Οι Γηγενείς

Οι Γίγαντες ήσαν χαρακτήρες της αρχαίας Ελληνικής μυθολογίας, οι οποίοι χωρίζονταν σε κατηγορίες συμπεριλαμβάνοντας πρόσωπα τα οποία θεωρούνταν εξίσου σημαντικά με τους αντίστοιχους θεούς και ήρωες. Ανάλογη περίπτωση αποτελούν οι Γηγενείς, οι οποίοι ήσαν φυλή άγριων Γιγάντων, που αντιμετώπισαν οι Αργοναύτες, σύμφωνα με τον Απολλώνιο τον Ρόδιο στο έργο του «Αργοναυτικά».

Ασσυρία….η χώρα των δαιμόνων

Η Ασσυριακή μυθολογία είναι επηρεασμένη από την αντίστοιχη Βαβυλωνιακή και Μεσοποτάμια οι οποίες βασίζονται στην δαιμονολογία.

Αλεούτ/Aleut

Οι Ινδιάνοι Aleut ήταν ημι-νομαδικοί αλιείς και κυνηγοί της Αρκτικής, οι οποίοι ζούσαν στις Αλεούτιες Νήσους στο δυτικό τμήμα της χερσονήσου της Αλάσκας. Οι Αλεούτ χρησιμοποιούσαν καγιάκ για την μεταφορά και το ψάρεμα και διαβιούσαν σε ημιυπόγειες θολωτές κατασκευές που ονομάζονταν μπαραμπάρα (barabara).

Ο οίκος Ορσίνι/Orsini (1150-1950)

Η οικογένεια Ορσίνι είναι μια από τις παλαιότερες και επιφανέστερες οικογένειες της Ρωμαϊκής αριστοκρατίας, τα μέλη της οποίας διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην μεσαιωνική ιστορία της Ιταλίας, ιδιαίτερα σε αυτήν της Αναγεννησιακής Ρώμης και των Παπικών κρατών.

Αργυράσπιδες

Οι Αργυράσπιδες ήσαν επίλεκτο στρατιωτικό τμήμα των Διαδόχων οι οποίοι προέκυψαν πιθανόν από μετονομασία των Υπασπιστών.

Η Κυρηναϊκή (7ος αιώνας π.Χ.)

Κυρηναϊκή ή Πεντάπολις καλείται η βορειοανατολική παράκτια περιοχή της Λιβύης, που αρχικά περιλάμβανε πέντε & κατόπιν έξι Ελληνικές αποικίες: Ευεσπερίδες (μετέπειτα Βερενίκη, σύγχρονη Βεγγάζη) – Ταύχειρα (μετέπειτα Αρσινόη, σημερινή Τόκρα) – Βάρκη (Al Marj) – Πτολεμαΐδα – Απολλωνία (σύγχρονη Susah) και την πρωτεύουσα Κυρήνη από την οποία προήλθε και η ονομασία της περιοχής.

Η Αμφίσβαινα

Η Αμφίσβαινα (αμφί+βαίνω) ήταν μυθολογικό ερπετό με δύο κεφαλές στα άκρα του, του οποίου τα μάτια έλαμπαν σαν κεριά και ήταν απρόσβλητο στο κρύο.Σύμφωνα με την Ελληνική μυθολογία, η Αμφίσβαινα γεννήθηκε από το αίμα που έσταξε από το κεφάλι της Μέδουσας που κρατούσε στο χέρι του ο Περσέας καθώς πετούσε (φορώντας τα ιπτάμενα σανδάλια) πάνω από την Λιβυκή έρημο.

Κάϊοβα/Kiowa

Οι Κάϊοβα είναι φυλή Ινδιάνων της Βόρειας Αμερικής προερχόμενοι από την βόρεια λεκάνη του ποταμού Μισσούρι, οι οποίοι περί το 1650 μετανάστευσαν νότια στους Black Hills (Μαύρους Λόφους) όπου διαβίωναν ειρηνικά με τους Ινδιάνους Κρόου. Εκείνη την περίοδο οργανώθηκαν σε δέκα ανεξάρτητες ομάδες και αριθμούσαν περίπου 3.000 άτομα.

Ο Τρωίλος

Ο Τρωίλος ήταν ο νεότερος γιος της Εκάβης και του Πριάμου ή του Απόλλωνα (Απολλόδωρος 3.12.5, Κοίντος Σμυρναίος 4.420, Υγίνος «Θρύλοι» 90). Ο Πρίαμος είχε πενήντα γιούς και σύμφωνα με μία προφητεία η Τροία θα παρέμενε απόρθητη εφόσον ο Τρωίλος συμπλήρωνε τα είκοσι έτη.

Το βασίλειο Mutapa/Μουτάπα (1430–1760)

Το Μουτάπα (γνωστό και ως Matapa/Ματάπα, Mwenemutapa/Μουενεμουτάπα και Monomotapa/Μονομοτάπα) ήταν βασίλειο της Νότιας Αφρικής στο βόρειο τμήμα της σημερινής Ζιμπάμπουε κατά μήκος του ποταμού Ζαμβέζη, το οποίο ήκμασε στα μέσα του 15ου και 17ου αιώνα. Παρόλο που ενίοτε περιγράφεται ως αυτοκρατορία, ελάχιστες ενδείξεις υπάρχουν ότι οι Shona/Σόνα (τοπική φυλή του Μουτάπα) κυριάρχησαν σε τέτοια έκταση. Ευδοκιμώντας χάρις στους τοπικούς πόρους χρυσού και ελεφαντόδοντου, το βασίλειο ανέπτυξε εμπορικές συναλλαγές με Πορτογάλους και Μουσουλμάνους εμπόρους στις ακτές της Ανατολικής Αφρικής τον 16ο αιώνα. Το Μουτάπα παρήκμασε λόγω των εμφυλίων πολέμων και όταν κατακτήθηκε από τους Πορτογάλους περί το 1633 π.Χ.

Οράτιοι & Κυρίτες

Η τραγική ιστορία των Ορατίων και των Κυριτών είναι μύθος της Ρώμης για την επιρροή της στην γειτονική Άλμπα Λόνγκα.

Βοαδίκεια (Boadicea) η βασίλισσα των Ικένων (30 – 60μ.Χ.)

Η Βοαδίκεια (Boudicca ή Boadicea) ήταν σύζυγος του βασιλέα Πρασούταγου (Prasutagus) της Κελτικής φυλής των Ικένων (Iceni) της Βρετανίας και ηγέτιδα εξέγερσης κατά της Ρώμης το 60-61 μ.Χ. Θεωρείται σημαντική ιστορική προσωπικότητα η οποία εναντιώθηκε στην καταπίεση και την αδικία, ενώνοντας τις Βρετανικές φυλές κατά της Ρωμαϊκής κυριαρχίας και τιμάται ως ηρωίδα μέχρι σήμερα.

Το Κονκορδάτο (Concordat) του 1801

Το Κονκορδάτο του 1801 ήταν μια συμφωνία μεταξύ της Γαλλίας (εκπροσωπούμενης από τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη) της Γαλλικής εκκλησίας και του Παπισμού, που αφορούσε στην θέση της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας στη Γαλλία.

Ναπολεόντειος Κώδικας (1804)

Ο Ναπολεόντειος κώδικας (Code Napoléon) ήταν ένας ενοποιημένος νομικός κώδικας που γράφηκε στην μετα-επαναστατική Γαλλία και θεσπίστηκε από τον Ναπολέοντα το 1804.

Μαυροπόδαροι/Blackfoot

Η φυλή Blackfeet (Μαυροπόδαροι) γνωστή και ως Niitsitapi ή Siksikaitsitap, ήταν πολεμική φυλή Ινδιάνων της Αμερικής που συμμετείχε σε πολλές φυλετικές διαμάχες και αντιστάθηκε σθεναρά στην καταπάτηση των Μεγάλων Πεδιάδων από τους λευκούς.

Η μάχη του Ulundi (Ουλούντι 4 Ιουλ. 1879)

Η μάχη του Ulundi ήταν η τελική μάχη του πολέμου μεταξύ Αγγλίας – Ζουλού, έλαβε χώρα στις 4 Ιουλίου 1879, όπου τα στρατεύματα του Λόρδου Chelmsford συνέτριψαν τον στρατό του βασιλέα των Ζουλού Cetshwayo.

Σκέψεις για την Ιστορία και την ιστορική μέθοδο

Σκέψεις επάνω στην Ιστορία, που μου γεννήθηκαν και γράφτηκαν στα πρώτα χρόνια της επιστημονικής μου σταδιοδρομίας κατά τη διάρκεια των ιστορικών ερευνών και μελετών μου, για προσωπική μου χρήση, σκέψεις που βγήκαν μέσ’ από την πράξη, από τη θέρμη της εργασίας, κατά την κυοφόρηση και επεξεργασία των ιστορικών θεμάτων σκέψεις που απέβλεψαν να συνειδητοποιή­σουν μέσα μου τα θεωρητικά ή μεθοδολογικά προβλήματα ή τις απορίες που μου παρουσιάζονταν, και να αποκρυσταλλώσουν τη στάση μου απέναντι σ’ αυτά._Απ. Ε. Βακαλόπουλος

Θουκυδίδης ο Αλιμούσιος (460 – 395 π.Χ.)

Ο Θουκυδίδης υπήρξε Αθηναίος στρατηγός, «πατέρας της πολιτικής ιστορίας» και κορυφαίος αναλυτής πολιτικών θεμάτων και διεθνών υποθέσεων. Το έργο του «Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου» αφηγείται τον πόλεμο μεταξύ Πελοποννησιακής Συμμαχίας της οποίας ηγείτο η Σπάρτη και της Συμμαχίας της Δήλου της οποίας ηγείτο η Αθήνα (431-404 π.Χ.) και θεωρείται «ιστορικό κειμήλιο διαχρονικής αξίας».

Ρήσος ο Θράξ

Ο Ρήσος ήταν βασιλέας των Θρακών, γιος του Ηιονέα, ή του Στρυμόνα και της Μούσας Καλλιόπης ή της Ευτέρπης. Αδελφή του ήταν η Σήτη (Στέφανος Βυζάντιος) και σύζυγός του η Αργανθώνη. Κατά τον Τρωικό ο Διομήδης τον σκότωσε σε μάχη κοντά στον ομώνυμο ποταμό Ρήσο (ο οποίος ρέει από το όρος Ίδα στην Τρωάδα) ενώ σύμφωνα με άλλες πηγές, ενώ κοιμόταν.

Η γυναίκα στην Τουρκοκρατία και την Επανάσταση του 1821

Οι πληροφορίες που διατίθενται για τη θέση των ελληνίδων στην Τουρκοκρατία προέρχονται κυρίως από τις αναφορές των περιηγητών, που επισκέπτονταν περιοχές κάτω από ποικίλες στρατιωτικές και πολιτικές συνθήκες και για διαφορετικούς λόγους, καθώς επίσης και από τα δημοτικά τραγούδια, πολλά από τα οποία αναφέρονται στην πολεμική δράση και τις ηρωικές πράξεις γυναικών.

Μάχη της λίμνης Okeechobee (25 Δεκ. 1837)

Τα Χριστούγεννα του 1837, κατά την διάρκεια του 2ου Πολέμου Seninole, Αφρικανοί και ιθαγενείς που απάρτιζαν το ομώνυμο έθνος, επικράτησαν σε μάχη έναντι υπεράριθμων Αμερικανικών δυνάμεων. Για περισσότερο από μισό αιώνα μαχών στην Φλόριντα, αυτή ήταν η χειρότερη ήττα του Αμερικανικού στρατού, ο οποίος εκείνη την εποχή ήταν η ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη της ηπείρου.

Συμβολή των γυναικών στην Ελληνική Επανάσταση

Επισκοπώντας το μεγάλο εκείνο εθνικό γεγονός, διαπιστώνουμε κατ’ αρχήν ότι είναι εξωπραγματική οποιαδήποτε αβασάνιστη ένταξη του ’21 σε δογματικά σχήματα. Ο αγωνιστικός παλμός συγκλόνισε βαθιά ολόκληρο τον ελληνισμό και άγγιξε κάθε νεοελληνική ψυχή πέρα από ταξικές διαφορές και πικρίες. Τό όραμα της λευτεριάς είχε λάμψει στα μάτια των κλεφτών και των αρματωλών. Από τη λάμψη αυτή φωτίσθηκε και η γυναίκα, η Ελληνίδα της σκλαβιάς, που παραστέκει στον αγώνα των αντρών.

Ρωμαϊκό ιππικό

Είναι αποδεδειγμένο ότι βασικός κορμός του Ρωμαϊκού στρατού υπήρξε το πεζικό, οι διαβόητες Ρωμαϊκές λεγεώνες. Ο ρόλος του ιππικού ήταν να προσφέρει πλευρική κάλυψη στα πεζοπόρα τμήματα, να επιφέρει καίρια πλήγματα προκαλώντας σύγχυση στους εχθρικούς σχηματισμούς πεζικού και να καταδιώκει τον αντίπαλο όταν οπισθοχωρούσε. Κατά συνέπεια, πολλές αρχαίες μάχες κερδήθηκαν ή χάθηκαν ανάλογα με την απόδοση των έφιππων στρατιωτών.

Η έννοια της Δικαιοσύνης στην κλασσική αρχαιότητα

«Ἡ ἔννοια τῆς δικαιοσύνης», ἀποτελεῖ μία γραμματολογικὴ καὶ ἱστορικο-φιλολογικὴ μελέτη τῶν ἐννοιῶν τοῦ δικαίου καὶ τῆς δικαιοσύνης καὶ συναφῶν ὅρων. Στὴν πρώτη ἑνότητα, ποὺ ἔχει τὸν τίτλο «Σημασίες τοῦ ὅρου ‹δικαιοσύνη› καὶ συναφῶν ὅρων», διερευνᾶται ἡ ἐτυμολογία, σημασία καὶ ἐξέλιξη τῶν λέξεων «δίκη», «δίκαιος», «δικαιοσύνη», «δικαιόω», «δικαίωσις» καὶ «δικαίωμα», βάσει τῶν στοιχείων ποὺ παρέχει τόσο ἡ σύγχρονη ὅσο καὶ ἡ προγενέστερη λεξικογραφία. Παρατίθενται ἐνδεικτικὰ φράσεις καὶ σύντομα ἀποσπάσματα ἀπὸ συγγράμματα ποὺ καλύπτουν τὸ χρονικὸ διάστημα ἀπὸ τὴν ὁμηρικὴ ἐποχὴ ἕως καὶ τοὺς ἰουδαίους Φίλωνα καὶ Ἰώσηπο. Ἀκολουθεῖ μία σύντομη ἔκθεση ποὺ ἀφορᾶ στὸ «∆ίκαιο καὶ δικαιοσύνη στὴν κλασικὴ ἀρχαιότητα», ποὺ κρίθηκε ἀναγκαία γιὰ τὴν κατανόηση τῶν μορφωτικῶν καταβολῶν τοῦ Βασιλείου, ποὺ ἐπηρέσαν τὴ σκέψη καὶ τὴ γραφίδα του. Ἐδῶ χρησιμοποιεῖται τὸ κριτήριο τοῦ χρόνου. Ἀρχικὰ ἐξετάζεται ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο κατανοοῦσαν τὴ δικαιοσύνη οἱ Μιλήσιοι φιλόσοφοι, ἐρευνᾶται ἡ σημασία ποὺ ἔδιναν σ᾽ αὐτὴν οἱ σπουδαῖοι φιλόσοφοι τῆς χρυσῆς ἐποχῆς τοῦ Πλάτωνα καὶ τοῦ Ἀριστοτέλη, καὶ ἡ ἑνότητα κατακλείεται μὲ ἀναφορὰ στὴ θεωρία τῶν στωικῶν περὶ δικαίου καὶ δικαιοσύνης.