Γεώργιος Σφραντζής………μια σύντομη κριτική προσέγγιση

Όταν ο Edward Gibbon το 1786-1787 στη Λοζάνη της Ελβετίας συνέγραφε τον 6ο και τελευταίο τόμο του έργου με τίτλο «Η Ιστορία της παρακμής και πτώσης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας» είχε στην διάθεσή του ελάχιστες πηγές για την συγγραφή του περιβόητου κεφαλαίου της ιστορίας που αφορούσε στην κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης το 1453 από τους Οθωμανούς.

Η συνείδηση και η ζωή

Όταν η διάλεξη που πρόκειται να δώσουμε είναι αφιερωμένη στη μνήμη ενός επιστήμονα, νιώθουμε αμήχανοι λόγω της υποχρέωσης να πραγματευτούμε ένα θέμα το οποίο, λίγο πολύ, τον είχε απασχολήσει. Δεν νιώθω καμία παρόμοια αμηχανία μπροστά στο όνομα του Χάξλεϋ [Aldous Leonard Huxley *]. Το δύσκολο θα ήταν μάλλον να βρούμε ένα πρόβλημα που άφησε αδιάφορο το μεγάλο αυτό πνεύμα, ένα από τα ευρύτερα της Αγγλίας στη διάρκεια του περασμένου αιώνα. Μου φάνηκε πάντως ότι το τριπλό ερώτημα της συνείδησης, της ζωής και της σχέσης τους, επιβλήθηκε με ιδιαίτερη δύναμη στο στοχασμό ενός φυσιοδίφη που υπήρξε φιλόσοφος· και, καθώς, όσον με αφορά, δεν γνωρίζω κάποιο σημαντικότερο ερώτημα, είναι αυτό που επέλεξα να διεξέλθω.

Ζώντας στήν ἀποστολική ἐποχή

Δέν πρέπει νά λησμονοῦμε ὅτι ἡ ἐκκλησιαστική παράδοση δέν φτιάχνει καρικατούρες ἀνθρώπων, πού στά μάτια μας παρουσιάζονται τέλειοι, ἀψεγάδιαστοι (ὅπως πράττουν ὅσοι διαμορφώνουν τήν εἰκόνα πολιτικῶν, ἠθοποιῶν, ἐπιχειρηματιῶν, ἐπιστημόνων, κ.ἄ.) μά ἐν τέλει ἀποδεικνύονται –ἀναπόφευκτα προφανῶς– ἐντελῶς διαφορετικοί, μέ ψεγάδια καί ἀδυναμίες. Μᾶς παρουσιάζει τήν πραγματική ζωή μέ τά προβλήματα, τίς ἀδυναμίες, τίς μικρότητες, τούς ἐγωισμούς. Συνάμα συναντᾶμε τήν ταπείνωση, τήν ἀγάπη, τόν αὐθορμητισμό, τήν πίστη, ὅπως καί τήν ζωή σ᾿ ἕναν κόσμο πού ὁλοένα ἀλλάζει, μεταμορφώνεται, ἀνακαινίζεται, ἁγιάζεται! _Αθ. Μουστάκης

Ιπποκράτης ο Κώος 460/459-377/356 π.Χ

Ο Ιπποκράτης γεννήθηκε στη Κω, μάλλον το 460 ή 459 π.Χ. Θεωρείται 18ος στην σειρά των Ασκληπιαδών (κατά τον Σωρανό 20ος) από τον πατέρα του και 19ος απόγονος του Ηρακλή από την μητέρα του Φαιναρέτη, που ήταν μαία. Τις πρώτες γνώσεις για την ιατρική απέκτησε από τον πατέρα του Hρακλείδη, που ήταν ιατρός στο Ασκληπιείο της Κω και είναι βέβαιο ότι ανάμεσα στους εκπαιδευτές του συγκαταλέγονται ο Hρόδικος ο Σηλυβριανός, ο διάσημος ρήτορας Γοργίας ο Λεοντίνος και ο Δημόκριτος.

Ο «Πόλεμος της Ζαχαροπλαστικής» (27 Νοε. 1838 – 9 Μαρ. 1839)

Εάν υπήρχε κάποιο Έθνος στον κόσμο που θα επέλεγε τον πόλεμο «για λόγους ζαχαροπλαστικής» αυτό θα ήταν η Γαλλία. Αυτό ακριβώς συνέβη το 1838, όταν η Γαλλία και το Μεξικό ενεπλάκησαν σε ένοπλη σύγκρουση διάρκειας 5 μηνών, η οποία έμεινε στην ιστορία ως «ο πόλεμος της ζαχαροπλαστικής».

Επιδημία…………χορού το 1518 στο Στρασβούργο

Εκείνον τον Ιούλιο, πεντακόσια χρόνια πριν, μια παράδοξη μάστιγα έπληξε την πόλη του Στρασβούργου. Φαινομενικά χωρίς λόγο, εκατοντάδες πολίτες βρέθηκαν να χορεύουν μανιωδώς για μέρες, μέχρι που σωριάζονταν αναίσθητοι ή σε ορισμένες περιπτώσεις, έχαναν τη ζωή τους.

Περί καταγωγής του Ασκληπιού

Ασκληπιός … Ο Ησίοδος τον αναφέρει ως άνθρωπο με θεϊκή καταγωγή. Ο Σοφοκλής ως τον πραΰνοντα τις νόσους άνθρωπο. Ο Σωκράτης, κατά τον Πλάτωνα, ονομάζει αυτόν μέγαν ιατρόν και διδάσκαλον της ιατρικής. Η λατρεία του άρχισε μάλλον τον 8ο αιώνα π.Χ. από την Θεσσαλία και διαδόθηκε από τους Δωριείς στη υπόλοιπη Ελλάδα.

Φιλοσοφία τῆς Ζωῆς – Κεφάλαιο Γ’: «Τύποι αντιλήψεως της ζωής»

Αὐτοὶ εἶναι συντόμως οἱ ἓξ ἰδεατοὶ τύποι ἀντιλήψεων τῆς Ζωῆς, μέσα εἰς τοὺς ὁποίους θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ περιληφθῇ ὃλων τῶν ἀνθρώπων ἡ ζωή, τοὐλάχιστον ὃλων ἐκείνων, τοὺς ὁποίους δὲν τοὺς ζῇ ἡ Ζωή, ἀλλὰ ζητοῦν νὰ συνειδητοποιήσουν ὃ,τι ἡ μοῖρα τοὺς προεχάραξε. Δὲν τοὺς παρέταξα διὰ νὰ τοὺς κρίνωμεν· εἶναι ὃλοι ὡραῖοι καὶ πλούσιοι, μὲ τὴν ἰδικήν του ὡραιότητα καὶ τὸν ἰδικόν του πλοῦτον ὁ καθένας. Δὲν τοὺς περιέγραψα διὰ νὰ διαλέξετε. Σᾶς τὸ ἐπανέλαβα πολλάκις: δὲν διαλέγομεν ἡμεῖς τὴν μοίραν μας· ἐκείνη μᾶς διαλέγει.

Φιλοσοφία τῆς Ζωῆς – Κεφάλαιο Β’: «Περὶ του προβλήματος τῆς Εὐτυχίας»

Τὸ πρόβλημα εἶναι σήμερον ἐξαιρετικὰ ἐπίκαιρον. Πάντοτε βέβαια εἶν᾽ ἐπίκαιρος ἡ ἀναζήτησις τῆς Εὐτυχίας καὶ ἡ σκέψις περὶ αὐτῆς. Ἀλλὰ ὑπάρχουν ἐποχαί, κατὰ τὰς ὁποίας τὸ αἲσθημα πὼς λείπ᾽ εἰς τοὺς ἀνθρώπους ἡ εὐτυχία καὶ ἡ εἰρήνη, εἶναι περισσότερον διαδεδομένον· ἐποχαὶ, εἰς τὰς ὁποίας ἡ Εὐτυχία παρουσιάζεται εἰς περισσοτέρους ἀνθρώπους καὶ μὲ μεγαλυτέραν ὀξύτητα (διότι καὶ μὲ μεγαλυτέραν συνειδητότητα) ὡς πρόβλημα.

Φιλοσοφία τῆς Ζωῆς – Κεφάλαιο Α’: «Το νόημα της ζωής»

Ὃταν ζητοῦμεν τὸ Νόημα τῆς Ζωῆς, δὲν ζητοῦμεν τὸ νόημα τοῦ ζῆν ἁπλῶς —αὐτὸ δὲν ἒχει ἲσως νόημα, ἢ δὲν εἶναι δυνατὴ ἲσως εἰς τὸν ἂνθρωπον ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ ἐρώτημα: διατί ὑπάρχει τὸ βιολογικὸν φαινόμενον Ζωή; τὸ πολὺ θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα τῆς προελεύσεώς της. Ζητοῦμεν τὸ νόημα τοῦ εὖ ζῆν, ζητοῦμεν δηλαδὴ νὰ καθορίσωμεν τὰς άξίας ἐκείνας, τῶν ὁποίων ἡ πραγματοποίησις χαρίζει περιεχόμενον εἰς τὴν Ζωὴν καὶ τὴν καθιστᾶ βιωτήν, τὴν ἀναβιβάζει ἀπὸ φαινόμενον βιολογικόν, κοινὸν καὶ εἰς τὰ σκουλήκια τῆς γῆς, εἰς φαινόμενον ἠθικόν, ἀποκλειστικῶς ἀνθρώπινον.

Η ιστορική μόρφωση των Νεοελλήνων

Η μελέτη αυτή αντιμετωπίζει το βασικό επίσης πρόβλημα της οπλοθήκης των ιστορικών τους γνώσεων, τί τους παρέχεται στη Μέση Εκπαίδευση και πώς, με ποιούς φορείς, αν αυτές οι γνώσεις ανταποκρίνονται στις ανάγκες της εποχής και αν αυτές αφομοιώνο­νται με ουσιαστική ωφέλεια από τους νέους. _Απόστολος Ε. Βακαλόπουλος

Οι Aediles (Αίδιλες)

Η αρχαία Ρώμη χαρακτηρίζεται από την ενσωμάτωση των Ετρουσκικών βασιλείων και την καθιέρωση δημοκρατικού πολιτεύματος. Οι αριστοκρατικές οικογένειες (οι Πατρίκειοι) δημιούργησαν ένα διοικητικό σύστημα τριών κλάδων που περιλάμβανε την Senatus Romanus (Σύγκλητο) την Comitia Centuriata (Λοχίτιδα Εκκλησία) την Comitia Tributa (Φυλέτιδα Εκκλησία) και δύο Consules (Ύπατους) με μονοετή θητεία οι οποίοι εκλέγονταν από την Λοχίτιδα Εκκλησία και είχαν εξουσίες βασιλέα. Ωστόσο, η ανάπτυξη της αυτοκρατορίας και το βάρος διοίκησης των νεοαποκτηθέντων επαρχιών κατά μήκος της Μεσογείου απαιτούσαν επιπλέον αξιωματούχους, προκειμένου να χειρισθούν ορισμένες από τις εξουσίες των Υπάτων. Μεταξύ αυτών ήσαν οι Πραίτορες (Praetor=δικαστής) οι Kυαίστορες (Quaestor = ταμίας) οι Δήμαρχοι (Tribunus) και οι Αγορανόμοι (Aediles).

Michel Foucault … Οι λέξεις και τα πράγματα

Γενέθλιος τόπος αυτού του βιβλίου είναι ενα γραφτό του Borges. Είναι το γέλιο που προκαλεί η ανάγνωσή του και που κλονίζει όλες τις οικειότητες της σκέψης — της δικής μας: που ανήκει στην εποχή και στη γεωγραφία μας —, το γέλιο που ταράζει όλες τις τακτοποιημένες επιφάνειες και όλα τα επίπεδα, όσα σωφρονίζονν για λογαριασμό μας την δαψίλεια των όντων, κάνοντας να ταλαντεύεται και vα ανησυχεί επί μακρόν η χιλιόχρονη πρακτική μας του Ίδιου καί του Άλλου.

Γαληνός (129/131-199/201 μ.Χ.)

Ο Γαληνός επηρέασε περισσότερο από κάθε άλλον ιατρό της αρχαιότητας, την εξέλιξη της ιατρικής στη Δύση, μέχρι την Αναγέννηση. Τα βιβλία του μεταφράσθηκαν στα Λατινικά και επικράτησαν ως κλασσικά συγγράμματα στις ιατρικές σχολές της Ευρώπης. Σ’ αυτό συνετέλεσε και το γεγονός, ότι υιοθετήθηκαν από τους Άραβες ιατρούς, οι οποίοι, με τη σειρά τους, επηρέασαν αποφασιστικά τη Μεσαιωνική Δύση.

Φάλαρις … ο τύραννος του Ακράγαντα

Ο Περίλαος είχε φιλοτεχνήσει ομοίωμα ταύρου από χαλκό, προσαρμόζοντας λεπτούς αυλούς για την μεταφορά ήχων από την κοιλιά του ζώου προς τα ρουθούνια του και είχε ανοίξει κάτι σαν πόρτα σ᾽ ένα από τα πλευρά του. Στη συνέχεια το μετέφερε σαν δώρο προς τον Φάλαρι ο οποίος τον καλοσώρισε και έδωσε εντολές για την αφιέρωση του κατασκεύασματος στους θεούς.

Οι Ψυχοπομποί

Ο ψυχοπομπός ήταν θεός, πνεύμα ή δαίμονας με αποστολή να οδηγεί τα πνεύματα των νεκρών στον Κάτω Κόσμο. Η ιστορική μελέτη των μυθολογιών, αναδεικνύει μια σειρά από κοινά στοιχεία, συμπεριλαμβανομένης της πεποίθησης ότι η ψυχή χρειάζεται καθοδήγηση προς την μετά θάνατον ζωή. Η λέξη ψυχοπομπός σημαίνει «οδηγός των ψυχών» και στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν είναι ο κριτής του νεκρού, αλλά αυτός που τους οδηγεί στην κρίση. Ορισμένες μορφές ήσαν καλοπροαίρετες ή ακόμα και φιλικές, ενώ άλλες ήσαν πηγές βασανιστηρίων και πόνου.

Κωνσταντίνος Κούμας (1777 – 1836)

Λόγιος, δάσκαλος και συγγραφέας, με αξιόλογη πανεπιστημιακή μόρφωση και αναμορφωτική δράση στα εκπαιδευτικά πράγματα, εμπνεόμενη από τα ιδεώδη του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού. Οπαδός του Κοραή με σημαντική φιλοσοφική κατάρτιση, ήρθε σε σύγκρουση με την κατεστημένη εκκλησιαστική αντίληψη στο χώρο της παιδείας προωθώντας αλλαγές προς ένα ‹θετικού› τύπου εκπαιδευτικό πρότυπο.

Observations challenge cosmological theories

Recent observations create a puzzle for astrophysicists: since the big bang, less galaxy clusters have formed over time than was actually expected. Physicists from the university of Bonn have now confirmed this phenomenon. For the next three years, the researchers will analyze their data in even greater detail. This will put them in a position to confirm whether the theories considered valid today need to be reworked. The study is part of a series of 20 publications which appear in the professional journal «Astronomy and Astrophysics».

Οι Αράπαχο (Arapaho)

Οι Αράπαχο ήταν φυλή Ινδιάνων των Μεγάλων Πεδιάδων η οποία αντιστάθηκε σθεναρά στην καταπάτηση των Μεγάλων Πεδιάδων από τους «λευκούς» μαζί με τους συμμάχους της Σεγιέν και Σιού.

Οι κωφοί στους πολέμους – Ιστολόγιο «Περιθώριο»

Σε κάθε πόλεμο, πολλές ιστορίες μένουν στο ράφι για διάφορους λόγους. Μια απ’ αυτές είναι οι θάνατοι των κωφών ανθρώπων οι οποίοι για πάρα πολλά χρόνια έμειναν στο περιθώριο της ιστορίας λες και δεν έγιναν ποτέ.