Ερυθρόμορφη κεραμική

H Ερυθρόμορφη κεραμική είναι τεχνοτροπία αρχαιοελληνικής αγγειογραφίας που επινοήθηκε στην Αθήνα περί το 530 π.Χ.

Γλῶττης ἔκφρασις

Στον καθημερινό προφορικό και γραπτό λόγο, χρησιμοποιούμε συχνά εκφράσεις προερχόμενες από την αρχαία Ελληνική και τα κείμενα της Αγίας Γραφής. Μέσω αυτών ερχόμαστε σ’ επαφή με παλαιότερες μορφές της γλώσσας μας, με φυσικό και αβίαστο τρόπο, έτσι ώστε η γνώση της σημασίας του νοήματος και προέλευσής τους να αποτελεί ένα μοναδικό πνευματικό και γλωσσικό εφόδιο. Η χρήση τους δίνει στον λόγο σφρίγος και ζωντάνια, ενώ η άγνοιά τους προκαλεί ενίοτε αμηχανία, ή ακόμα και λοιδορία………..ιδιαίτερα σε ορισμένους νεόκοπους διανοούμενους οι οποίοι επιχειρώντας να εντυπωσιάσουν με την γλωσσομάθειά τους, συγχέουν την έννοια, ή σημασία των εν λόγω λέξεων – φράσεων. Ιδού λοιπόν οι κυριότερες εξ’ αυτών……..

Η πιο ζεστή αγκαλιά

Πρόλαβε το θάλπος της νόημα να μου δώσει,
προτού χαθεί στ’ άδυτα της βρεφικής μνήμης……

Ἀντώνης Σαμαράκης ~ Ζητεῖται Ἐλπίς (1954)

Δημοσιεύθηκε αρχικά στο the Tempest Ahead:
Hope (Ἐλπίδα), George Frederic Watts, 1886. ? ? Ὅταν μπῆκε στὸ καφενεῖο, κεῖνο τὸ ἀπόγεμα, ἤτανε νωρὶς ἀκόμα. Κάθισε σ᾿ ἕνα τραπέζι, πίσω ἀπὸ τὸ μεγάλο τζάμι ποὺ ἔβλεπε στὴ λεωφόρο. Παράγγειλε καφέ. Σὲ ἄλλα τραπέζια, παίζανε χαρτιὰ ἢ συζητούσανε. Ἦρθε ὁ καφές. Ἄναψε τσιγάρο, ἤπιε δυὸ γουλιές, κι ἄνοιξε τὴν ἀπογευματινὴ…

Η «Σιδηρά Χείρ» του Αρχιμήδη

Πριν είκοσι τρεις αιώνες, ο Έλληνας μαθηματικός Αρχιμήδης κλήθηκε από τον βασιλέα των Συρακουσών Ιέρωνα Β’ να σχεδιάσει πολεμικές μηχανές που θα μπορούσαν να αποκρούσουν τους εχθρούς της Ελληνικής αποικίας.

Υγίνου, Ποιητική Αστρονομία [Ι.14] Οφιούχος

Αρκετοί τον ονόμαζαν Κάρναβο [ή Χαρναβών (Carnabon)] βασιλέα των Γετών οι οποίοι ζούσαν στη Θράκη. Η άνοδός του στην εξουσία συνέβη τον καιρό που λέγεται ότι πρωτοδόθηκε το στάρι στους θνητούς. _Πυθεύς

Αρχαία υπερόπλα

Από την αρχαιότητα μέχρι τον Μεσαίωνα και πολύ πριν εφευρεθούν τα πυροβόλα (πιστόλια – περίστροφα) οι πρόγονοί μας χρησιμοποιούσαν μερικά πραγματικά τρομερά όπλα κατά των αντιπάλων. Φαίνεται ότι είχαν αναπτύξει ιδιαίτερη ικανότητα στην εξεύρεση τρόπων αποτελεσματικής εξόντωσης & θα μπορούσε κάποιος να ισχυρισθεί ότι τα σύγχρονα ούτε καν προσεγγίζουν το επίπεδο πόνου με τα προηγούμενα

Περί Παραδείσων

Σχεδόν σε κάθε θρησκεία, ή μυθολογία υπάρχει ένας παράδεισος που υπόσχεται αιώνια ανταμοιβή, εφόσον οι οπαδοί του τηρούν τους κανόνες. Υπάρχουν αρκετές ομοιότητες μεταξύ τους – κυρίως αιώνια νεότητα, γαλήνη και απουσία του κακού – αλλά υπάρχουν και αρκετές διαφορές. Ιδού λοιπόν σε μια σύντομη παρουσίαση, ορισμένοι από τους γνωστότερους παραδείσους.

Υγίνου, Ποιητική Αστρονομία : Ι.13 Ηνίοχος

Την προσωποποίηση του Εριχθονίου —όπως μαρτυρεί ο Ερατοσθένης— εμείς αποκαλούμε στα λατινικά «auriga» [μετάφραση της ρωμαϊκής μεταγραφής των ονομάτων Ενίοχος και Ηνίοχος ως Heniochus _url]. Βλέποντας ο Δίας ότι πρώτος αυτός από το γένος των ανθρώπων έζεψε τέσσερα άλογα σε άρμα, θαύμασε τη διάνοια του ανδρός που μπορούσε ν’ συναγωνισθεί την εφεύρεση του Ηλίου, ο οποίος πρώτος ανάμεσα στους θεούς έκανε χρήση τερθίππου (quadriga). _Πυθεύς

Μέγας Αλέξανδρος…το άστυ των Βραγχιδών & η σύλληψη του Βήσσου

Ο Μέγας Αλέξανδρος αφού τακτοποίησε τα θέματα άμεσης προτεραιότητας στην Βακτρία, διέταξε τη σύλληψη του σατράπη της Αρείας, Αρσάκη και την αντικατάστασή του από τον εταίρο Στασάνορα, διότι έλαβε πληροφορίες, που τον έφεραν ως ύποπτο στάσης. Είχε αρχίσει το καλοκαίρι του 329 π.Χ., όταν ο Αλέξανδρος συνεχίζοντας την καταδίωξη του Βήσσου προέλασε από τα Βάκτρα προς τον Ώξο, που «εκβάλλει στις Υρκανικές ακτές της Κασπίας». Μέχρι πριν μερικές δεκαετίες το δρομολόγιο οδηγούσε από τα Βάκτρα κατευθείαν βόρεια προς τον κυριότερο πόρο, μία λίμνη που σχημάτιζε ο Ώξος στη θέση της σημερινής Τερμέζ, και δεν ήταν καθόλου άνετο.

Διόδωρος Σικελιώτης, Ιστορική Βιβλιοθήκη [5.41] Οι μυθικοί νήσοι της Πανχαίας

Αντίκρυ στα μακρινότερα όρια της Ευδαίμονος Αραβίας που ξεπλένονται απ᾽ τον ωκεανό, βρίσκονται μερικά νησιά, τρία από τα οποία αξίζουν ιστορική μνεία, ένα φέρει το όνομα Ιερά (Hiera ή Sacred) και στα χώματά του δεν επιτρέπεται η ταφή των νεκρών κι ένα άλλο κοντά του, σε απόσταση επτά σταδίων, στο οποίο παίρνουν τις σορούς των νεκρών και τις ενταφιάζουν κατά το δοκούν, δηλαδή εφόσον κριθεί ότι τους αρμόζει… _Πυθεύς

Υγίνου, Ποιητική Αστρονομία : Ι.8 Κύκνος

Το σχήμα που οι Έλληνες αποκαλούν Κύκνο, αλλά κάποιοι άλλοι αγνοώντας την ιστορία είχαν ονομάσει ὄρνις, από τον όρο που περιλαμβάνει τα πτηνά γενικότερα. Η αιτία της εν λόγω ονομασίας μας έχει παραδοθεί: Όταν ο Δίας, συγκινημένος από το άγγιγμα του πόθου, άρχισε να ερωτεύεται την Νέμεσις και δεν μπορούσε να την πείσει να συναντηθούν, ανακούφισε το πάθος του μηχανευόμενος το ακόλουθο σχέδιο._Πυθεύς

Διόδωρος Σικελιώτης, Ιστορική Βιβλιοθήκη [4.50.1] Η Μήδεια και ο Θάνατος του Πελία

Ενώ η επιστροφή των οπλαρχηγών δεν είχε γίνει ακόμη γνωστή στη Θεσσαλία, λένε ότι διαδόθηκε φήμη περί χαμού των συντρόφων της εκστρατείας του Ιάσονα στην περιοχή του Πόντου. Κατά συνέπεια ο Πελίας νομίζοντας ότι του δινόταν η ευκαιρία ν’ απομακρύνει όλους όσοι εποφθαλμιούσαν τον θρόνο, ανάγκασε τον πατέρα του Ιάσονα να πιεί αίμα ταύρου και φόνευσε τον νεαρό αδελφό του, Πρόμαχο._ Πυθεύς

Σφαγή στην γέφυρα……..η ανακάλυψη πεδίου μάχης της Εποχής του Χαλκού

Πριν περίπου 3.200 έτη, δύο στρατοί συγκρούστηκαν σε ένα πέρασμα ποταμού κοντά στη Βαλτική θάλασσα. Η εν λόγω σύγκρουση δεν αναφέρεται στα βιβλία ιστορίας (εκείνη την περίοδο δεν υπήρχε γραπτός λόγος) και δεν ήταν κάποια απλή αψιμαχία μεταξύ τοπικών φυλών. Χιλιάδες πολεμιστές ενεπλάκησαν σε μια φονική μάχη, διάρκειας πιθανώς μιας ημέρας, χρησιμοποιώντας όπλα κατασκευασμένα από ξύλο, πυριτόλιθο και χαλκό, ένα μέταλλο που αποτελούσε τότε την «αιχμή» της στρατιωτικής τεχνολογίας.

Διόδωρος Σικελιώτης, Ιστορική Βιβλιοθήκη [4.53] Ο όρκος των Αργοναυτών και η ίδρυση των Ολυμπιακών Αγώνων

Όταν οι Αργοναύτες έφθασαν στην καμπή του τέλους της κοινής πορείας τους κι επρόκειτο ν᾽ αναχωρήσουν ο καθένας για την πατρίδα του, λέγεται ότι ο Ηρακλής, σκεπτόμενος τ᾽ απροσδόκητα γυρίσματα της τύχης, πρότεινε στους επίλεκτους μαχητές να ορκίζονταν αναμεταξύ τους ότι θα πολεμούσαν ο ένας στο πλευρό εκείνου που θα καλούσε σε βοήθεια κι επιπλέον, ότι θα έπρεπε να επιλέξουν τον ιδανικότερο τόπο στην Ελλάδα όπου θα διοργάνωναν αθλοπαιδιές κι εορταστικές τελετές στο πλαίσιο αυτών, τις οποίες όφειλαν ν᾽ αφιερώσουν στον θεό των θεών, τον Ολύμπιο Δία. […] _Πυθεύς

Υγίνου, Ποιητική Αστρονομία : Ι.7 Λύρα

Η Λύρα τοποθετήθηκε ανάμεσα στους αστερισμούς για τον ακόλουθο λόγο, όπως υποστηρίζει ο Ερατοσθένης. Κατασκεύασμα του Ερμή από καβούκι χελώνας αρχικά, προσφέρθηκε στον Ορφέα, γιό της Καλλιόπης και του Οιάγρου, ο οποίος είχε αφοσιωθεί με πάθος στη μουσική. Εθεωρείτο ότι με το ταλέντο του σαγήνευε και παρέσυρε στο άκουσμά του ακόμη και άγρια θηρία. _Πυθεύς

Υγίνου, Ποιητική Αστρονομία : Ι.6 Γονυκλινής

Ο Ηρακλής προσπαθεί να θανατώσει τον δράκο των Εσπερίδων ο οποίος εθεωρείτο ακατάβλητος, ουδέποτε έκλεινε τα μάτια του, διατηρώντας πάντα νωπές τις αποδείξεις για την επάξια τοποθέτησή του στη θέση του φύλακα. _Πυθεύς

Υγίνου, Ποιητική Αστρονομία : Ι.5 Κορώνα

Πιστεύεται ότι είναι το διάδημα της Αριάδνης, καταστερισμένο από τον Πατέρα Λίμπερ [(ορθότερη απόδοση στα Ελληνικά: Λίβηρ) θεότητα της πρώιμης Ρωμαϊκής μυθολογίας η οποία στην αντίστοιχη Ελληνική ταυτίζεται με τον θεό Διόνυσο]. _Πυθεύς

Μάχη της Σελλασίας (222 π.Χ)

Ο Κλεομενικός πόλεμος (229 – 222 π.Χ.) διεξήχθη μεταξύ της Σπάρτης και της συμμάχου της Ηλείας, εναντίον της Αχαϊκής Συμπολιτείας και της Μακεδονίας και έληξε με νίκη των τελευταίων.

Υγίνου, Ποιητική Αστρονομία : Ι.4 Αρκτοφύλαξ

Λέγεται ότι είναι ο Αρκάς, απόγονος του Δία από το γάμο του με την Καλλιστώ, τον οποίο ο Λυκάονας προσέφερε ως γεύμα, αναμεμιγμένο με άλλα τεμαχισμένα κρέατα, προς τιμήν του αυτόκλητου Δία. _Υγίνου, Ποιητική Αστρονομία

Διόδωρος Σικελιώτης Ιστορική Βιβλιοθήκη [4-79.1] Ο Κώκαλος και ο θάνατος του Μίνωα

Ο Μίνωας, βασιλέας των Κρητών και κυρίαρχος των θαλασσών εκείνη την εποχή, όταν έμαθε ότι ο Δαίδαλος είχε διαφύγει στη Σικελία, αποφάσισε να εκστρατεύσει εκεί. Αφού συγκέντρωσε υπολογίσιμη ναυτική δύναμη απέπλευσε από την Κρήτη και πάτησε τη γη του Ακράγαντα, σ’ ένα τόπο ο οποίος για το λόγο αυτό ονομάστηκε Μινώα. Εκεί αποβίβασε τα στρατεύματά του κι απέστειλε αγγελιοφόρους στον βασιλέα Κώκαλο απαιτώντας την απέλαση του Δαιδάλου για να τιμωρηθεί. _Πυθεύς

Υγίνου, Ποιητική Αστρονομία : Ι.3 Όφις

Το τεράστιο ερπετό σημαδεύει το κενό ανάμεσα στις δυό Αρκούδες. Λέγεται ότι περιφρουρούσε τα χρυσά μήλα των Εσπερίδων και αφού ο Ηρακλής το σκότωσε, η Ήρα του χάρισε μια θέση στ᾽ άστρα γιατί με την προτροπή της ο ήρωας είχε κινηθεί εναντίον του. _Πυθεύς

Αρχαιοελληνικό χιούμορ

Τα αρχαία Ελληνικά ανέκδοτα είναι πνευματώδη και διδακτικά, καθότι προσφέρουν γέλιο εκφράζοντας το αρχαίο Ελληνικό πνεύμα στην πιο χαριτωμένη μορφή του και ταυτόχρονα διδάσκουν αναδεικνύοντας αρχές, αξίες και ήθη της εποχής. Ιδού ορισμένα απ’ αυτά:

Γεώργιος Σουρής……επίκαιρες ρήσεις

Στὸν καφενὲ ἀπ᾿ ἔξω σὰν μπέης ξαπλωμένος,
τοῦ ἥλιου τὶς ἀκτῖνες ἀχόρταγα ρουφῶ,
καὶ στῶν ἐφημερίδων τὰ νέα βυθισμένος,
κανέναν δὲν κοιτάζω, κανέναν δὲν ψηφῶ.

Το υγρό πυρ

Με τις ονομασίες υγρόν πυρ, ή ελληνικό πυρ, ή θαλάσσιον πυρ, ή σκευαστον πυρ, ή λαμπρόν πυρ, είναι γνωστό το μείγμα εμπρηστικών υλών (σε υγρή ή στερεά μορφή) που χρησιμοποιούνταν ήδη από την Πρωτοβυζαντινή περίοδο, κυρίως για την πυρπόληση εχθρικών πλοίων, αλλά και σε περιπτώσεις πολιορκίας. Διάφορες εμπρηστικές ύλες, που χρησιμοποιούνταν για πολεμικούς σκοπούς, αναφέρονται ήδη κατά την αρχαιότητα. Ο Όμηρος κάνει λόγο για το ακάματον πυρ (Όμηρος, Ιλιάς, Π 122-124: «εμβαλοv [ενν. Τρώες] άκάματοv πυρ/vηί θοή της δ’ αίψα κατ’ άσβέστη κέχυτο φλόξ./ως τηv μεv πρύμvηv πύρ άμφεπεv») των Τρώων, εύφλεκτο υλικό, το οποίο πολύ γρήγορα κατέκαυσε πλοίο των Αχαιών, αρχίζοντας την καταστρεπτική δράση του από την πρύμνη. Έκτοτε, ήταν ποικίλα τα εμπρηστικά μείγματα (Τα διάφορα εμπρηστικά μείγματα, που χρησιμοποιούνταν από την Ομηρική εποχή και εξής και πρέπει να είχαν ως κύριο συστατικό την νάφθα, εξετάζει ο R.J. Forbes, More Studίes in Early Petroleum History, Leiden 1959, 70 κ. εξ) που χρησιμοποιούνταν για την πυρπόληση εχθρικών στόχων.

Περί καταβολών του Ελληνικού Έθνους

Οι περισσότεροι επιστήμονες θεωρούν ότι ο “Σύγχρονος Άνθρωπος” ήλθε στην Ευρώπη από την Εγγύς Ανατολή και είναι πολύ πιθανόν η Ελλάς να υπήρξε ο χώρος διελεύσεως και διαμορφώσεώς του._Κ.Ι.Βαμβακάς

Η Πόλις Eάλω

Το κείμενο που ακολουθεί σχετικά με την άλωση της Κωνσταντινούπολης αποτελεί μέρος της Ιστορίας του Βυζαντινού συγγραφέα Γε­ωργίου Φραντζή, επιστήθιου φίλου και μυστικοσυμβούλου του τελευταίου αυτοκράτορα των Ελλήνων Κωνσταντίνου Παλαιολόγου. Τονίζεται ότι και άλλοι έγραψαν την ιστορία της άλωσης, όπως ο Δούκας και ο Βενετός Μπάρμπαρο, αλλά αυτοί δεν είχαν στενές σχέσεις με τον Παλαιολόγο όπως ο Φραντζής, ώστε να γνωρίζουν με ακρίβεια όσα σχεδιάζονταν και γίνονταν μυστικά στα ανάκτορα. Κατά συνέπεια η ιστορία τους δεν μπορεί να έχει την ακρίβεια και πληρότητα του έργου του Φραντζή.

Αρχαία Αίγυπτος…..άγνωστες πτυχές.

Ο αρχαίος Αιγυπτιακός πολιτισμός υπήρξε ένας εκ αρχαιοτέρων και πλέον προηγμένων του κόσμου, για σχεδόν 3.000 χρόνια, δημιουργώντας μια κουλτούρα τόσο πλούσια, ώστε να αποτελεί ξεχωριστό πεδίο έρευνας & μελέτης. Ταυτόχρονα η Αιγυπτιακή ιστορία ανέκαθεν ασκούσε μαγνητισμό, καθότι περιβαλλόταν από μυστήριο και ιδιαιτερότητες όσον αφορά στον τρόπο ζωής και το κοινωνικό γίγνεσθαι. Το άρθρο αναφέρεται σε άγνωστες πτυχές αυτής της σαγηνευτικής χώρας, προσδίδοντας επιπλέον ενδιαφέρον και γοητεία.

Μέγας Αλέξανδρος….νεκρική πομπή

Το 321 π.Χ. σχεδόν δύο χρόνια μετά το θάνατο του Αλεξάνδρου, ο Αρριδαίος ολοκλήρωσε την κατασκευή της αρμάμαξας, που θα μετέφερε την σορό του Αλεξάνδρου από τη Βαβυλώνα στο μαντείο του Άμμωνα, σύμφωνα με την επιθυμία του. Η σαρκοφάγος η οποία ήταν κατασκευασμένη από σφυρήλατο χρυσό, περιείχε αρώματα, για να συντηρείται το μουμιοποιημένο σώμα και ήταν σφραγισμένη με εφαρμοστό χρυσό κάλυμμα. Επάνω είχαν τοποθετήσει μία υπέροχη χρυσοποίκιλτη φοινικίδα (κόκκινη πολεμική σημαία) και δίπλα της τα όπλα του νεκρού. Η αρμάμαξα είχε θολωτή οροφή πλάτους 8 πήχεων (3,7μ) και μήκους 12 πήχεων (5,55μ) με λιθοκόλλητες ψηφίδες. Τη βάση της καμάρας περιέτρεχε παραλληλόγραμμος θριγκός με ανάγλυφες προτομές τραγελάφων (φανταστικών ζώων), απ’ τις οποίους κρέμονταν χρυσοί κρίκοι διαμέτρου 2 παλαμών (περίπου 14,8 εκατοστών), όπου ήταν περασμένο πομπικό στέμμα στολισμένο μεγαλόπρεπα με όλων των ειδών τα χρώματα. Στις άκρες υπήρχαν δικτυωτά κρόσσια με μεγάλα κουδούνια, για να φτάνει ο ήχος τους πολύ μακρυά. Στις 4 γωνίες της καμάρας στεκόταν από μία χρυσή τροπαιοφόρος Νίκη και η κιονοστοιχία, που στήριζε την καμάρα, ήταν χρυσή με ιωνικού ρυθμού κιονόκρανα.

The gates of serotonin

Serotonin is a major neurotransmitter, regulating mood, appetite, sleep, memory, learning, and other functions by binding to dedicated receptor proteins. Serotonin receptors have been researched for decades, but details about their structure and function are hard to come by. EPFL scientists have now made the first ever computer simulation of a notoriously elusive serotonin receptor that is involved in fast signal transmission in neurons and plays a central role in disorders such as schizophrenia, chemotherapy nausea, irritable bowel syndrome, anxiety, and seizures. The work is published in the journal Structure._EPFL

How Do Different Brain Regions Interact to Enhance Function?

Textbooks have long divided the brain into dozens of discrete areas, each with its own set of functions. Students learn that the hippocampus is crucial for learning and memory. The cerebellum coordinates movements. The prefrontal cortex is the seat of higher cognition, handling processes such as decision-making._ Tim Requarth / SIMONS FOUNDATION