Οι Τσέροκι /Cherokee

στις

εξώφυλλο: Σημαία του Έθνους των Τσέροκι όπως σχεδιάστηκε από τον Τζον Στάνλεϊ και εγκρίθηκε από το φυλετικό συμβούλιο στις 9 Οκτωβρίου 1978. Τα επτά κίτρινα αστέρια συμβολίζουν τις επτά πατριές (κλαν) και στο κέντρο υπάρχει η Μεγάλη Σφραγίδα του έθνους. Σε πλήρη απεικόνιση στην άνω δεξιά γωνία υπάρχει ένα μαύρο αστέρι το οποίο συμβολίζει το Μονοπάτι των Δακρύων via Wikimedia Commons

copyright © μετάφραση –  επιμέλεια: Χείλων

Οι Τσέροκι ήταν εθνότητα Ινδιάνων της Βόρειας Αμερικής που μετακινήθηκε νότια από την περιοχή των Μεγάλων Λιμνών στα Απαλάχια όρη και εγκαταστάθηκε σε μια μεγάλη έκταση που σήμερα εκτείνεται μεταξύ βορειοδυτικής και νότιας Καρολίνα, βόρειας Τζόρτζια, νοτιοδυτικής Βιρτζίνια, Τενεσί, Κεντάκι, Αλαμπάμα, Μισισίπι και δυτικά της Φλόριντα. Οι Τσέροκι ήσαν κυνηγοί και αγρότες που καλλιεργούσαν κυρίως καλαμπόκι, φασόλια και κολοκύθα.

Ο χάρτης που απεικονίζει την Χώρα των Τσέροκι σχεδιάστηκε από τον James Mooney το 1900 και συμπεριλήφθηκε στην «19η Ετήσια Έκθεση του Γραφείου Αμερικανικής Εθνολογίας 1897-98» που δημοσιεύθηκε το 1900. Το υπόμνημα περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο μειώθηκαν τα εδάφη των Τσέροκι κατά τα χρόνια της Αμερικανικής επέκτασης: Το μπλε υποδηλώνει τα όρια των αρχικών περιοχών Τσέροκι. Το κόκκινο υποδηλώνει τα όρια των Τσέροκι μετά το τέλος της Αμερικανικής Επανάστασης. Το πράσινο υποδηλώνει τα όρια των Τσέροκι μετά την μετεγκατάσταση στην πολιτεία της Οκλαχόμα. https://tinyurl.com/y5z7w3so

Ονομασία

Η ονομασία Τσέροκι, προέρχεται από την λέξη Τσέλοκι/Chelokee που σημαίνει «άνθρωποι διαφορετικής ομιλίας». Στη γλώσσα τους αποκαλούνται Αναγιουνγουία/Aniyunwiya που σημαίνει κυρίαρχοι άνθρωποι. Οι Τσέροκι αναφέρονταν επίσης ως Τσαλάγι/Tsalagi, δηλαδή άνθρωποι των σπηλαίων. Ο κύριος όγκος τους εγκαταστάθηκε σε οικισμούς πέριξ των πηγών των ποταμών Τενεσί και Σαβάνα και διακρίνονταν σε:

Ελάτι Τσαλάγκι/Elati Tsalagi ή Κάτω Τσέροκι που σημαίνει πεδινοί.

Ατάλι Τσαλάγκι/Atali Tsalagi ή Άνω Τσέροκι που σημαίνει ορεινοί.

Γλώσσα

Η εθνότητα μιλούσε την διάλεκτο Τσαλάγκι Γκαβονιχίσντι (ᏣᎳᎩᎦᏬᏂᎯᏍᏗ) που ανήκει στην γλωσσική οικογένεια Ιρόκουα, εν αντιθέσει με τις άλλες Πολιτισμένες Εθνότητες (Τσίκασο, Τσόκτο, Κρικ, Σέμινολ) που μιλούσαν την γλώσσα Μασκότζιαν (Muskogean).

Σεκόια ο εφευρέτης του συλλαβικού αλφαβήτου των Τσέροκι. Λιθογράφοι: Lehman και Duval (George Lehman (απ.1870), Peter S. Duval) Ζωγράφος: Henry Inman (1801- 1846) αντίγραφο πίνακα του Charles Bird King (1785 – 1862) που χάθηκε σε πυρκαγιά στο Smithsonian το 1865.. [Public domain], via Wikimedia Commons

Το 1821 ο Σεκόια/Sequoyah, γνωστός και ως Τζόρτζ Γκίστ/George Gist (1770 – 1843) εφηύρε το συλλαβικό αλφάβητο των Τσέροκι, χρησιμοποιώντας σύμβολα αντί γραμμάτων και συγκεκριμένα ένα σύμβολο για κάθε συλλαβή. Σε διάστημα ενός μηνός, δημιούργησε ένα σύστημα 86 χαρακτήρων, ορισμένοι εκ των οποίων ήσαν Λατινικά γράμματα που αντέγραψε από ένα βιβλίο ορθογραφίας.

Η Ζανίν Σανκαρέλι, μελετητής της γραφής Τσέροκι αναφέρει: «Στην παρούσα μορφή, πολλοί από τους συλλαβικούς χαρακτήρες μοιάζουν με Ρωμαϊκά, Κυριλλικά ή Ελληνικά γράμματα ή Αραβικούς αριθμούς, αλλά με διαφορετικό ήχο προφοράς στην γλώσσα Τσέροκι.

Στην παράδοση των Τσέροκι οι αριθμοί 4 και 7 θεωρούνται ιεροί έχοντας ισχυρό συμβολισμό.

Ο αριθμός τέσσερα, συμβολίζει τις τέσσερις κατευθύνσεις: βόρεια, ανατολικά, νότια, δυτικά, οι οποίες λογίζονταν ως μονοπάτια με κέντρο την ιερή φωτιά.

Ο αριθμός επτά συμβολίζει τις κατευθύνσεις, όσον αφορά στις πεποιθήσεις των Τσέροκι, οι οποίοι πίστευαν σε επτά κατευθύνσεις: βόρεια, νότια, ανατολικά, δυτικά, επάνω, κάτω και στο κέντρο (Lewis & Kneberg, σελ. 175).

Συλλαβικό αλφάβητο Σεκόια

Πολιτισμός – κουλτούρα

Η εθνότητα διέφερε από τις άλλες «Πολιτισμένες Εθνότητες» όχι μόνο στην γλώσσα αλλά και την ιστορία. Οι Τσέροκι όταν μετακινήθηκαν νότια δημιούργησαν οικισμούς στις περιοχές που άλλοτε κατοικούσε ο Μισισίπιος πολιτισμός των Οικοδόμων (πληθυσμιακές ομάδες που κατοικούσαν σε μόνιμες κατασκευές αντί καταυλισμών). Κατά τ’ άλλα είχαν τον ίδιο τρόπο ζωής με άλλες εθνότητες της νοτιοανατολικής περιοχής. Δημιούργησαν πολλές οχυρωμένες πόλεις αποτελούμενες από 30 – 80 σπίτια κατασκευασμένα από ξύλο και λάσπη, συμπεριλαμβανομένου μεγάλου λατρευτικού χώρου (εκκλησία).

Οι Τσέροκι ήσαν ταυτόχρονα κυνηγοί και αγρότες. Ανέπτυξαν καλλιέργειες αραβόσιτου, φασολιών και κολοκύθας και γιόρταζαν το φεστιβάλ του Πράσινου Καλαμποκιού. Οι Ευρωπαίοι έφεραν στον λαό καταστροφικές άγνωστες ασθένειες και πολέμους, καθώς και πολλές νέες συνήθειες – ιδέες, με αποτέλεσμα οι Τσέροκι να υιοθετήσουν ρούχα Αμερικανικού τύπου και μακρόστενες οικίες. Ο Νόμος Μετακίνησης Ινδιάνων του 1830 οδήγησε τους Τσέροκι στο Μονοπάτι των Δακρύων (σειρά αναγκαστικών μετεγκαταστάσεων των ιθαγενών της Βόρειας Αμερικής από τις πατρογονικές τους εστίες στις νοτιοανατολικές πολιτείες, σε περιοχές δυτικά του ποταμού Μισισιπή που είχαν χαρακτηριστεί ως Ινδιάνικη επικράτεια).

Μετά τον πόλεμο μεταξύ των πρώην συμμάχων Άγγλων και Τσέροκι επικρατούσε απογοήτευση στις δύο παρατάξεις. Το 1765, ο Χένρι Τίμπερλεϊκ πήρε τρείς από τους πρώην αντιπάλους Τσέροκι στο Λονδίνο για να βοηθήσουν στην εδραίωση της πρόσφατα δηλωμένης φιλίας. Henry Timberlake [Public domain], via Wikimedia Commons

Θρησκεία – τελετές

Κυρίαρχη θρησκεία των Τσέροκι ήταν ο Ανιμισμός ο οποίος εμφορείτο από βαθιά πίστη σε υπερφυσικές δυνάμεις που συνέδεαν τα ανθρώπινα όντα με όλες τις ζώσες υπάρξεις. Το κακό θεωρείτο ως αποτέλεσμα δυσαρμονίας με τη φύση. Αρχίζοντας από τις αρχές του 19ου αιώνα, οι Χριστιανοί ιεραπόστολοι κατόρθωσαν να προσηλυτίσουν τους Τσέροκι και σήμερα οι περισσότεροι Τσέροκι Χριστιανοί στην Οκλαχόμα και Βόρεια Καρολίνα είναι Βαπτιστές. Η ύπαρξη ενός ανώτατου όντος στη μητρική θρησκεία δεν είναι ξεκάθαρη. Ωστόσο πίστευαν ότι  υπήρχαν πολλά ζωικά, στοιχειακά, προσωπικά και άψυχα πνεύματα, τα οποία δημιούργησαν τον κόσμο και κατοικούσαν σε επτά διαδοχικά επίπεδα στον ουρανό, την γη και το νερό, όπου παρέμεναν μέχρι να ζητηθεί η βοήθειά τους.

Ο τελετουργικός κύκλος περιλαμβάνει επτά αρχαίες θρησκευτικές τελετές – όσες και οι πατριές (κλαν) Τσέροκι – που εορτάζονται έξι φορές το χρόνο, εκτός από κάθε έβδομη χρονιά, που εορτάζονται επτά τελετές ως εξής:

Τελετή Νέας Σελήνης: συνήθως γιορταζόταν την Άνοιξη την πρώτη σελήνη του Μαρτίου και με αυτήν ξεκινούσε το ημερολόγιο αργιών των Τσέροκι. Διαρκούσε επτά ημέρες και περιλάμβανε χορό και αναζωπύρωση της ιερής φωτιάς. Η τελετή περιελάμβανε επίσης θυσία γλώσσας ελαφιών στη φωτιά. Όλες οι οικιακές φωτιές έσβηναν και αναζωπυρώνονταν από τα κάρβουνα της ιερής φωτιάς.

Τελετή Πράσινου Καλαμποκιού: γινόταν τον Αύγουστο. Οι Τσέροκι ενημερώνονταν για τον χρόνο τέλεσης και συγκέντρωναν επτά καρπούς καλαμποκιού, έναν από κάθε χωράφι των φυλών. Όταν επέστρεφαν οι αγγελιοφόροι, ο αρχηγός και οι επτά σύμβουλοί του νήστευαν για έξι ημέρες και η τελετή ξεκινούσε την έβδομη. Η αναζωπύρωση της ιερής φωτιάς και η θυσία μιας γλώσσας ελαφιών στη φωτιά ήταν παράδοση και σε αυτή την τελετή.

Τελετή Ώριμου Καλαμποκιού: πραγματοποιείτο στα τέλη Σεπτεμβρίου διαρκούσε τέσσερις ημέρες και περιελάμβανε εορτασμούς και συμπόσιο.

Μεγάλη Τελετή Νέας Σελήνης: γινόταν τον Οκτώβριο. Η παράδοση των Τσέροκι αναφέρει ότι ο κόσμος δημιουργήθηκε το φθινόπωρο, που αντιπροσωπεύει τον εορτασμό του νέου έτους. Οι τελετές περιλάμβαναν χορό, εξαγνισμό με βύθιση επτά φορές στο νερό (Mooney, σελ. 230). Η τελετή εξαγνισμού περιελάμβανε προβλέψεις υγείας για το επόμενο έτος από τον σαμάνο χρησιμοποιώντας τον ιερό κρύσταλλο. Η εν λόγω τελετή ήταν η σημαντικότερη και αφορούσε στην εξάλειψη των ασθενειών και την ενίσχυση της φυλετικής ενότητας.

Τελετή των Φίλων: ετελείτο δέκα ημέρες μετά την τελετή Νέας σελήνης και γιόρταζε τις φιλίες και σχέσεις των ανθρώπων. Οι Τσέροκι πίστευαν ότι κατά την διάρκεια της τελετής ενώνονταν με αιώνια φιλία.

Τελετή Θάμνων: η έκτη τελετή του κύκλου ήταν μη θρησκευτική συγκέντρωση που εορταζόταν με γλέντι και χορό επί τρεις συνεχείς ημέρες. Ο χορός αποτελείτο από κυκλική κίνηση γύρω από ένα άτομο το οποίο στεκόταν στο κέντρο κρατώντας ένα μικρό κουτί στο οποίο οι χορευτές καθώς περνούσαν δίπλα του, έριχναν ένα κομμάτι καπνού. Την τέταρτη νύχτα γινόταν συμπόσιο πριν τον χορό ο οποίος ξανάρχιζε τα μεσάνυχτα και οι χορευτές έριχναν στο κουτί βελόνες πεύκου. Στο τέλος του χορού, με το φως της ημέρας, οι χορευτές σχημάτιζαν κύκλο γύρω από την ιερή φωτιά: «Ένας προς έναν, προχωρούσαν τρεις φορές προς την φωτιά και την τρίτη φορά έριχναν στις φλόγες φύλλα καπνού και πευκοβελόνες». (Lewis & Kneberg, σελ. 185).

Τελετή Ούκου/Uku: ετελείτο κάθε έβδομη χρονιά αντικαθιστώντας την τελετή της Μεγάλης Νέας Σελήνης και σύμφωνα με την παράδοση ο Αρχηγός έπρεπε να οδηγήσει την φυλή σε έναν εορτασμό χαράς και ευχαριστιών. Κατόπιν λουζόταν και αφού εμφανιζόταν μεταφερόμενος σε ένα λευκό κάθισμα χωρίς να ακουμπά τα πόδια ή τα χέρια στο έδαφος άρχιζε τον ιερό χορό.

Επτά πατριές (κλαν) των Τσέροκι

Κάθε μία από τις επτά πατριές (κλαν) Τσέροκι είχε ιερό δέντρο ως εξής:

Σημύδα: Ανιγκατοκέβι/AniGatogewi, Άγρια Πατάτα.

Οξιά: Ανιγκιλόνι/AniGilohi, Μακριά Μαλλιά.

Δρύς: Ανι κάβι/Ani Kawi, Ελάφια.

Σφένδαμος: Α-νι-τσι-σκ-ουά/Ah-ni-tsi-sk-wa, Πτηνά.

Φλαμουριά: Α-νι-σα-ο-νι/Ah-ni-sa-ho-ni, Μπλέ.

Ακακία: Α-νι-βο-ντι/Ah-ni-wo-di, Κόκκινοι.

 Αγριοκαρυδιά: Ανι-ουα-για/Ani’-Wah’ Ya, Φυλή του Λύκου.

Οι Τσέροκι απέδιδαν τον θάνατο και την ασθένεια, στα κακά πνεύματα και τις μάγισσες. Ο θάνατος προκαλούσε φόβο όπως και τα πνεύματα που συνδέονταν με αυτόν. Υπήρχε επίσης πίστη στην μετά θάνατον ζωή στον αποκαλούμενο «Νυχτερινό κόσμο» στον οποίο μετέβαιναν τα φαντάσματα ή η ψυχή του θανόντος, εφόσον το κέρδιζε με την συμπεριφορά του όσο ζούσε. Οι τελετές κηδειών είχαν μεγάλη θρησκευτική σημασία και θεωρούνταν η σημαντικότερη τελετουργία του κύκλου ζωής.

Χάρτης που απεικονίζει το Μονοπάτι των Δακρύων. https://tinyurl.com/y45rt6mo

Οι «Πέντε Πολιτισμένες Εθνότητες» και το «Μονοπάτι των δακρύων»

Μετά τον πόλεμο της Ανεξαρτησίας ξεκίνησαν τα «Πολιτιστικά προγράμματα». Οι Τσέροκι ήταν μια από τις Πέντε Πολιτισμένες Εθνότητες που αποτελούντο από τους Τσίκασο/Chickasaw, Τσόκτο/Choctaw, Κρικ/Creek και Σέμινολ/Seminoles. Η κουλτούρα και κοινωνική δομή τους περιλάμβανε δικαστικό σύστημα, γραπτό σύνταγμα, νομοθετικά επιμελητήρια και δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα. Ο ομοσπονδιακός Νόμος Μετακίνησης Ινδιάνων του 1830, που υπέγραψε ο Άντριου Τζάκσον, προκάλεσε την μετακίνηση των πέντε Πολιτισμένων Φυλών, κατά μήκος του διαβόητου Μονοπατιού των Δακρύων, από τις εστίες τους μέχρι τους καταυλισμούς στην Οκλαχόμα. Σχεδόν 4.000 Τσέροκι πέθαναν στην διαδρομή από υποσιτισμό και ασθένειες. Οι Τσέροκι αναφέρονται στο ταξίδι ως «Νόνα Ντολ Εσουνί/Nunna daul Isunyi» που μεταφράζεται «Το μονοπάτι που έκλαιγαν».

Γεωγραφικά στοιχεία

Οι Τσέροκι είναι Ινδιάνοι της νοτιοδυτικής ομάδας φυλών και η γεωγραφία της περιοχής όπου διαβίωναν υπαγόρευε τον τρόπο ζωής και τον πολιτισμό της φυλής.

Περιοχές: Η Νοτιοδυτική περιοχή εκτείνεται κατά μήκος των πολιτειών Λουϊζιάνα, Τενεσί, Αλαμπάμα, Τζόρτζια και Φλόριντα.

Έδαφος: Πεδιάδες με ποταμούς, όρη και βάλτοι.

Κλίμα: Ζεστό και υγρό το καλοκαίρι και ήπιο το χειμώνα.

Πανίδα: Λαγοί, αγριογούρουνα, γαλοπούλες, οπόσουμ, ρακούν, σκίουροι και ελάφια.

Καλλιέργειες: Καλαμπόκι, φασόλια, κολοκύθες.

Φυσικοί πόροι: Φρούτα, αγριοκρέμμυδα, μανιτάρια, σπόροι και καρύδια.

Η εικόνα απεικονίζει τον Τσέροκι αρχηγό Κολ Λι/Col-lee. Έχει φιλοτεχνηθεί από τον διάσημο καλλιτέχνη Τζόρτζ Κάτλιν (1796-1872) στο Φορτ Γκίμπσον το 1834. Ο αρχηγός φορά μπλε σακάκι πάνω από λευκό πουκάμισο και κόκκινο υφασμάτινο ζωνάρι γύρω από τη μέση του. Ο κεφαλόδεσμος φοριόταν από πολλές φυλές και ήταν κατασκευασμένος με λωρίδες από βαμβακερό ύφασμα τυλιγμένο γύρω από το κεφάλι ως τουρμπάνι.

Ένδυση – υπόδηση

Οι άνδρες φορούσαν κυρίως breechclout από δέρμα ελαφιού ή ύφασμα κατά τη διάρκεια του Χορού του Πράσινου καλαμποκιού/Green Corn Dance. Οι Τσέροκι χρησιμοποιούσαν φλοιό από μούρα για να φτιάξουν ίνες υφασμένες σε μαλακά πουκάμισα και άλλα ρούχα. Φορούσαν επίσης γκέτες και μοκασίνια. Οι αρχηγοί φορούσαν μακριούς μανδύες, από φτερά και πούπουλα. Οι άνδρες ξύριζαν τα κεφάλια τους, αφήνοντας ένα τμήμα του τριχωτού να μεγαλώσει, ενώ έβαφαν τα πρόσωπα και το σώμα τους.

Οι γυναίκες φορούσαν μακριές φούστες, φτιαγμένες από ύφασμα ή δέρμα ελαφιού, ενώ αργότερα υιοθέτησαν μπλούζα σε στυλ κάπας. Η παραπάνω εικόνα του Κολ-Λι δείχνει πως το είδος των ρούχων που φορούσαν οι Τσέροκι άλλαξε στα τέλη του 1800. Η ένδυση επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από τους Αμερικανούς και την διαθεσιμότητα του εμπορικού υφάσματος.

Ανακατασκευή οικήματος Τσέροκι.

Κατοικία

Η φυλή διαβιούσε σε οικήματα που κατασκευάζονταν με πλέξη από καλάμια, ξύλο και κλήματα σε πλαίσιο το οποίο επικάλυπταν με λάσπη, ενώ η οροφή ήταν από χορτάρι ή σχιστόλιθο και σε αυτά μπορούσαν να διαμείνουν έξι άτομα. Εντός της οικίας υπήρχε συνεχώς αναμμένη εστία η οποία λόγω της έλλειψης παραθύρων δημιουργούσε δυσάρεστη και ομιχλώδη ατμόσφαιρα. Αξίζει να αναφερθεί ότι παρότι οι άνδρες έχτιζαν τα σπίτια, ιδιοκτήτες θεωρούνταν οι γυναίκες.

Οι Αμερικανοί άποικοι έφεραν μαζί τους νέες ιδέες και ισχυρά αιχμηρά εργαλεία που αντικατέστησαν τους πέτρινους πελέκεις και την δεκαετία του 1800 ορισμένοι Τσέροκι άρχισαν να κατασκευάζουν ξύλινες οικίες Αμερικανικού τύπου, οι οποίες αντί καμινάδας, είχαν στην οροφή οπή.

Οικογένεια

Πριν τον 19ο αιώνα, η πολυγαμία ήταν διαδεδομένη μεταξύ των Τσέροκι και ειδικότερα μεταξύ των προυχόντων. Η μητρογονική κουλτούρα σήμαινε ότι οι γυναίκες ήλεγχαν την ιδιοκτησία, τα παιδιά τους αποκτούσαν κληρονομικό δικαίωμα και η άνοδος σε ηγετικές θέσεις υπόκειντο στην έγκριση των πρεσβυτέρων γυναικών. Η κοινωνία ήταν μητριαρχική. Συνήθως, ένα παντρεμένο ζευγάρι ζούσε με ή κοντά στην οικογένεια της γυναίκας, ώστε να μπορεί να βοηθιέται από τις συγγενείς. Ο μεγαλύτερος αδελφός της συζύγου αποτελούσε σημαντικότερο σύμβουλο για τους γιους της από ότι ο πατέρας, που ανήκε σε άλλη οικογένεια. Παραδοσιακά, τα ζευγάρια και ιδιαίτερα οι γυναίκες, μπορούσαν να διαζευχθούν ελεύθερα.

Ήταν ασυνήθιστο για έναν Τσέροκι να παντρευτεί μια Ευρωπαία ή Αμερικανίδα και τα παιδιά μιας τέτοιας ένωσης μειονεκτούσαν, αφού θεωρείτο ότι δεν ανήκαν στην φυλή. Αυτό συνέβαινε λόγω της ιδιαιτερότητας του πολιτισμού του Τσέροκι. Όταν οι Τσέροκι άρχισαν να υιοθετούν στοιχεία της Ευρωπαϊκής – Αμερικάνικης κουλτούρας στις αρχές του 19ου αιώνα, έστειλαν επιφανείς νέους, όπως ο Τζον Ρίτζ και ο Ελίας Μπούτινο, να σπουδάσουν σε Αμερικανικά ιδρύματα. Όταν ο Ρίτζ παντρεύτηκε μια Αμερικανίδα από το Κονέκτικατ και ο Μπούτινο αρραβωνιάστηκε μια άλλη, το Φυλετικό Συμβούλιο ψήφισε το 1825 νόμο που καθιστούσε τα παιδιά τέτοιων γάμων ισότιμα μέλη της φυλής, ως μέσο προστασίας των οικογενειών των ανδρών που επρόκειτο να γίνουν ηγέτες της φυλής.

Στα τέλη του 19ου αιώνα, η Αμερικανική κυβέρνηση θέσπισε νέους περιορισμούς στο γάμο μεταξύ Τσέροκι και μη Τσέροκι. Ένας Ευρωπαίος – Αμερικανός άνδρας μπορούσε νομίμως να παντρευτεί μια γυναίκα Τσέροκι, υποβάλλοντας αίτηση στο ομοσπονδιακό δικαστήριο, αφού λάμβανε την έγκριση δέκα συγγενών. Μετά τον γάμο, ο άνδρας θεωρείτο ως «Σώγαμπρος Λευκός» μέλος της φυλής με περιορισμένα δικαιώματα, όπως επί παραδείγματι, δεν μπορούσε να διευθύνει φυλετικό γραφείο.

Τροφή

Η διατροφή των Τσέροκι περιελάμβανε ελάφια, αρκούδες, βούβαλους, άλκες, σκίουρους, κουνέλι, οπόσουμ και άλλα μικρά θηράματα και ψάρια. Βασικές τροφές ήταν καλαμπόκι, κολοκύθα και φασόλια, συμπληρωμένα με άγρια κρεμμύδια, ρύζι, μανιτάρια, χόρτα, μούρα και καρύδια. Με το πέρασμα του χρόνου οι Τσέροκι άρχισαν να εκτρέφουν βοοειδή, γουρούνια, κοτόπουλα και άλλα κατοικίδια ζώα που απέκτησαν από τους Ευρωπαίους.

Παραδοσιακή απεικόνιση πολεμιστή Τσέροκι.

Οπλισμός

Τα όπλα που χρησιμοποιούσαν οι Τσέροκι περιλάμβαναν πολεμικά ρόπαλα, τόμαχοκ, πολεμικές σφύρες, μαχαίρια, τόξα, βέλη, λόγχες και πελέκεις. Χρησιμοποιούσαν επίσης φυσοκάλαμα, κυρίως για κυνήγι και σπανιότερα σε πόλεμο και με την έλευση των Ευρωπαίων μουσκέτα και κατόπιν τυφέκια. Η ηγεσία των Τσέροκι χωριζόταν ανάλογα με την κατάσταση. Οι «κόκκινοι» αρχηγοί ηγούντο κατά την διάρκεια πολέμου και οι «λευκοί» σε καιρό ειρήνης. Οι πολεμιστές έφεραν τατουάζ και έβαφαν πρόσωπο και σώμα. Το κόκκινο χρώμα συμβόλιζε την επιτυχία, το μπλε παρέπεμπε σε ήττα ή πρόβλημα, η μαύρη βαφή σήμαινε θάνατο και το λευκό χρώμα συμβόλιζε ειρήνη και ευτυχία.

Ξυλόγλυπτη μάσκα τρόμου (Cherokee Booger mask)

Μάσκες Μπούγκερ/Booger (Τρόμου)

Οι Τσέροκι ήταν διάσημοι για τις μάσκες τρόμου, οι οποίες ήσαν σκαλισμένη ξύλινη μάσκα με τονισμένα χαρακτηριστικά και εκφράσεις που χρησιμοποιούνται στο Χορό Μπούγκερ/Booger Dance. Οι μάσκες συχνά αντιπροσώπευαν τους μη Ινδιάνους και τα ζώα. Η λέξη «booger» προέρχεται από το boogieman ή bogeyman (μπαμπούλας) και χρησιμοποιείται από τους λευκούς για να περιγράψει τις αλλόκοτες χαράξεις στις μάσκες.

Διακόσμηση κολοκύθας

Τέχνες

Η παραδοσιακή τέχνη των Τσέροκι περιελάμβανε ξυλογλυπτική (διακόσμηση καπνοσωλήνων) καλαθοπλεκτική, χάραξη κολοκυθών και αγγειοπλαστική. Όταν μετακόμισαν στην Οκλαχόμα, επειδή δεν διέθεταν πλέον τα υλικά που χρησιμοποιούσαν για τις παραδοσιακές τέχνες, επικεντρώθηκαν σε άλλες όπως οι χάντρες και οι κλωστοϋφαντουργικές τέχνες.

Βοτανολογία

Επί χιλιάδες χρόνια, οι ιθαγενείς Αμερικανοί χρησιμοποιούσαν βότανα όχι μόνο για να θεραπεύσουν το σώμα, αλλά και να καθαρίσουν το πνεύμα και να φέρουν ισορροπία στη ζωή και το περιβάλλον τους. Οι προφορικές παραδόσεις δείχνουν ότι έμαθαν σχετικά με τις θεραπευτικές δυνάμεις των βοτάνων και άλλων φυτών παρακολουθώντας άρρωστα ζώα. Δεν υπάρχουν γραπτά στοιχεία σχετικά με τη χρήση βοτάνων από τους ιθαγενείς της Αμερικής πριν την πρώτη επαφή Ευρωπαίων και φυλών.

Σύμφωνα με τον μύθο, για τους Τσέροκι και άλλες φυλές, οι κυριότερες αιτίες ασθένειας ήταν τα εκδικητικά πνεύματα των ζώων, τα οποία εξοργισμένα από την δολοφονία των αδελφών τους από κυνηγούς, συγκάλεσαν συμβούλιο και επινόησαν ανθρώπινες ασθένειες ως αντίποινα.

Ο εν λόγω μύθος περιγράφεται από τον Σουίμερ – τον σημαντικότερο Τσέροκι σαμάνο του 19ου αιώνα – στο βιβλίο Μύθοι των Τσέροκι (1900) του ανθρωπολόγου Τζέιμς Μούνεϊ.

Ο γαιοσκώληκας ενθουσιασμένος με την εξέλιξη των γεγονότων που αναφωνεί: «Ευχαριστώ! Είμαι χαρούμενος που μερικοί από αυτούς θα πεθάνουν, γιατί γίνονται τόσο παχείς που πέφτουν πάνω μου». Ο ίδιος χάρηκε τόσο πολύ, ώστε έπεσε ανάσκελα και μη μπορώντας να σταθεί στα πόδια του, ζάρωσε την πλάτη του για να επανέλθει, αποκτώντας έκτοτε τις ζάρες που έχει μέχρι σήμερα. Τα φυτά, ωστόσο, παρέμειναν φιλικά προς τον άνθρωπο. Ένιωσαν ότι τα άγρια ​​ζώα μακροπρόθεσμα ήταν περισσότερο επιβλαβή για αυτά από τον σχετικά αραιό ανθρώπινο πληθυσμό. Εξέφρασαν την αγανάκτησή τους από τη μονομερή απόφαση του συμβουλίου των ζώων και πήραν την απόφαση να την πολεμήσουν όποτε ήταν δυνατόν.

Η παραδοσιακή ιατρική Τσέροκι παρείχε πολυάριθμα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά που όχι μόνο χρησιμοποιήθηκαν από τους ιθαγενείς, αλλά υιοθετήθηκαν για χρήση από τους Ευρωπαίους εποίκους στη Βόρεια Αμερική.

Από τα ιερότερα βότανα ήταν ο καπνός, που χρησιμοποιείτο για να θεραπεύει πολλές ασθένειες, καθώς και σε τελετουργίες και τελετές. Ήταν καθαρός και δεν αναμειγνυόταν με οποιαδήποτε χημικά.

Σημαντικό βότανο στους ιθαγενείς Αμερικανούς ήταν το φασκόμηλο, το οποίο λέγεται ότι θεραπεύει προβλήματα στομάχου, παχέος εντέρου, νεφρών, ήπατος, πνευμόνων, δέρματος και άλλα και προστατεύει από τα κακά πνεύματα αφού τα διώχνει από το σώμα ή την ψυχή.

Άλλα βότανα που χρησιμοποιούνταν ήταν το δεσμόδιο για απώλεια μνήμης, η αριστολόχια για πυρετό και δήγματα φιδιών, το γναφάλιο ως συστατικό εφίδρωσης για διάφορες ασθένειες, η ευφορβία για δερματικές παθήσεις, κ.ά.

 

Επάνω σειρά: αριστερά σημαία Ανατολικής φυλής Τσέροκι – δεξιά σημαία  Ενωμένης φυλής Κιτούα          Κάτω σειρά: αριστερά σημαία ειρήνης – δεξιά σημαία πολέμου

Σημερινή κατάσταση

Σήμερα υπάρχουν τρεις ομοσπονδιακά αναγνωρισμένες φυλές Τσέροκι: η Ανατολική φυλή Τσέροκι στη Βόρεια Καρολίνα, η Ενωμένη φυλή Κιτούα/Keetoowah Τσέροκι στην Οκλαχόμα και το Έθνος Τσέροκι στην Οκλαχόμα.

Το Έθνος Τσέροκι αριθμεί περισσότερα από 300.000 μέλη, όντας το μεγαλύτερο από τις 567 ομοσπονδιακά αναγνωρισμένες φυλές στις Ηνωμένες Πολιτείες. Υπάρχουν επίσης πολλές φυλές που ισχυρίζονται ότι κατάγονται από τους Τσέροκι, ορισμένες των οποίων είναι αναγνωρισμένες από το κράτος και σύμφωνα με πρόσφατη απογραφή περισσότερα από 819.000 άτομα ισχυρίζονται ότι έχουν καταγωγή Τσέροκι.

Από τις τρεις ομοσπονδιακά αναγνωρισμένες φυλές, το Έθνος Τσέροκι και η Ενωμένη φυλή Κιτίγουα Τσέροκι έχουν την έδρα τους στο Τάλεκουα/Tahlequah της Οκλαχόμα. Οι δεύτεροι είναι κυρίως απόγονοι των «παλαιών αποίκων», Τσέροκι που μετανάστευσαν στο Αρκάνσας και την Οκλαχόμα περίπου το 1817 πριν από την μετακίνηση. Σχετίζονται με τους Τσέροκι, οι οποίοι αργότερα μεταφέρθηκαν με βίαιο τρόπο την δεκαετία του 1830, σύμφωνα με τον Νόμο Μετακίνησης. Η Ανατολική φυλή Τσέροκι βρίσκεται στο Κουάλα/Qualla στη δυτική Βόρεια Καρολίνα. Οι πρόγονοί τους αντιστάθηκαν ή απέφυγαν τη μετεγκατάσταση, παραμένοντας στην περιοχή.

Σύγχρονη αναπαράσταση Τσέροκι πολεμιστή με πολεμικό ρόπαλο.

Χρονολόγιο

Το παρακάτω χρονολόγιο αναφέρει τα σημαντικότερα γεγονότα, ημερομηνίες, ορόσημα και μάχες της φυλής.

1542: Η αποστολή εξερεύνησης του Ερνάντο ντε Σότο συναντά τους Τσέροκι.

1542: Επιδημίες ευλογιάς, ιλαράς και ο διαφυλετικός πόλεμος με τους Κρίκ πλήττουν τον πληθυσμό των Τσέροκι στα τέλη της δεκαετίας του 1500 και 1600.

1629: Οι πρώτοι Βρετανοί έμποροι ξεκινούν συναλλαγές με τους Τσέροκι.

1688: Οι Γαλλο-Ινδιάνικοι Πόλεμοι (1688-1763) ξεκινούν με τον Πόλεμο του βασιλιά Γουλιέλμου (1688-1699). Οι Τσέροκι συμμαχούν με τους Βρετανούς κατά των Γάλλων.

1702: Πόλεμος της βασίλισσας της Αγγλίας Άννας (1702-1713) μεταξύ Γαλλίας και Αγγλίας στον οποίο συμμετέχουν και φυλές Ινδιάνων.

1715: Ο πόλεμος Γιαμασί/Yamasee (1715-16) έλαβε χώρα στη Νότια Καρολίνα μεταξύ Βρετανών – Αμερικανών αποικιοκρατών και Ινδιάνων συμμάχων συμπεριλαμβανομένων των Τσέροκι, εναντίον των Ινδιάνων Γιαμασί.

1721: Συνθήκη Τσέροκι με τον Κυβερνήτη της πολιτείας Καρολίνα και αρχική παραχώρηση εκτάσεων.

1744: Πόλεμος του βασιλέα της Αγγλίας Γεωργίου ΙΙΙ (1744 – 1748).

1754: Γάλλο-Ινδιάνικος πόλεμος, γνωστός και ως Επταετής Πολέμου (1754-1763).

1755: Η φυλή Γουάκαμο/Waccamaw πολεμά με τους Τσέροκι και τους Νάτσεζ/Natchez

1758: Πόλεμος μεταξύ Άγγλων και Τσέροκι ή 1ος Πόλεμος Τσέροκι (1758-1761) – Εξέγερση των Τσέροκι στο σημερινό Τενεσί, Βιρτζίνια και Καρολίνα.

1776 Πόλεμοι Τσικαμάκουα/Chickamauga, γνωστός και ως 2ος Πόλεμος Τσέροκι (1776-1794) Συμμετοχή των Τσέροκι στον Αμερικανική Επανάσταση μέχρι τα τέλη του 1794.

1785: Η Συνθήκη Χόουπγουελ/Hopewell είναι η πρώτη συνθήκη μεταξύ ΗΠΑ και Τσέροκι.

1796: Ξεκινούν τα «Πολιτιστικά προγράμματα», υποκινούμενα από τον Τζορτζ Ουάσιγκτον, τα οποία οδήγησαν στην ονομασία των πέντε Πολιτισμένων Φυλών.

1821: Εφεύρεση της γραπτής γλώσσας από τον Σεκόγια/Sequoyah (Τζορτζ Γκιστ)

1822: Ιδρύεται το Ανώτατο Δικαστήριο των Τσέροκι.

1824: Πρώτος γραπτός νόμος Δυτικών Τσέροκι.

Ο Τζον Ρός θεωρείται ο πατριάρχης των Τσέροκι. Διετέλεσε φύλαρχος από το 1828 – 1866.

1827: Σύνταγμα Τσέροκι. Εκλογή Τζον Ρος/John Ross.

1830: Νόμος Μετακίνησης Ινδιάνων.

1832: Απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ κατά της πολιτείας Τζόρτζια καθιερώνει φυλετική κυριαρχία, προστατεύοντας τους Τσέροκι από τους πολιτειακούς νόμους. Ο Πρόεδρος Τζάκσον αρνείται να επιβάλει την απόφαση και η Τζόρτζια οργανώνει λαχειοφόρο αγορά για τα εδάφη των Τσερόκι.

1835: Με την συνθήκη της Νιου Έκοτα/New Echota, οι Τσέροκι παραχωρούν τα εδάφη τους σε αντάλλαγμα εδαφών στην Ινδιάνικη Επικράτεια (Οκλαχόμα).

1838-1839: Μονοπάτι των Δακρύων. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ αναγκάζει σε μετακίνηση 17.000 Τσέροκι.

1861: Αρχίζει ο Αμερικανικός εμφύλιος πόλεμος. Εμφύλιος πόλεμος μεταξύ Τσέροκι της Ένωσης και Τσέροκι της Συνομοσπονδίας.

1887: Ψηφίζεται ο Γενικός Νόμος Κατανομής απαιτώντας την ατομική ιδιοκτησία των εδαφών που ήσαν κοινά με τις Ινδιάνικες φυλές.

1893: Ο Πρόεδρος Γκρόβερ Κλίβελαντ/Grover Cleveland ορίζει τον Γερουσιαστή Χένρι Ντόζ/Henry Dawes, για να διαπραγματευτεί εδαφικές διεκδικήσεις με τις φυλές Τσέροκι, Κρικ, Τσόκτο, Τσίκασο και Σέμινολ.

1893: Οι Όροι Ντοζ, ή Τελικοί Όροι των Πέντε Πολιτισμένων Φυλών, αναγνωρίζουν κατανομή εδαφών σε μέλη της φυλής, με αντάλλαγμα την κατάργηση των τοπικών κυβερνήσεων και την αναγνώριση των ομοσπονδιακών νόμων.

1934: Η πολιτική εδαφικής κατανομής του νόμου Ντοζ αντικαθίσταται από τον νόμο περί Αναδιοργάνωσης των Ινδιάνων.

Βιβλιογραφία – πηγές

James Mooney Myths of the Cherokee and Sacred Formulas of the Cherokees 2006

Cherokee Indians. The Trail of Tears and the Creation of the Eastern Band of Cherokees. 2014

https://www.warpaths2peacepipes.com/indian-tribes/cherokee-tribe.htm

http://visitcherokeenc.com/play/culture/

http://indians.org/articles/cherokee-indians.html#cherokee-indian

https://www.everyculture.com/North-America/Cherokee-Religion-and-Expressive-Culture.html

https://en.wikipedia.org/wiki/Cherokee_spiritual_beliefs

https://cherokeehazel.wordpress.com/customsbeliefs/

https://cherokeetribes.weebly.com/religioncultural-practices.html