Ο οίκος Γκονζάγκα/Gonzaga (1433 – 1631)

στις

εξώφυλλο: Οικόσημο των Γκονζάγκα

γράφει ο Χείλων

Οι Gonzaga/Γκονζάγκα είναι ιστορική Ιταλική οικογένεια της Αναγέννησης που κυβέρνησε την Μάντοβα και το Μονφερράτο.

Η Μάντοβα/Mantua είναι η προγονική πόλη όπου κυριάρχησε η αρσενική γραμμή της δυναστείας των Γκονζάγκα, οι οποίοι αρχικά διοίκησαν ως Στρατηγοί, κατόπιν ως Μαρκήσιοι και μετά το 1540 ως Δούκες, ως υποτελείς της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Το Monferrato, στην ανατολική πλευρά του Πεδεμόντιου/Piedmont, ήταν αρχικά αυτοκρατορικό φέουδο από τον 11ο ή 12ο αιώνα και κατόπιν δουκάτο από το 1574.

Ludovico I Gonzaga

Μετά την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, η Μάντοβα κατακτάται διαδοχικά από τους Βυζαντινούς (δυναστεία Παλαιολόγων) τους Λομβαρδούς και τους Φράγκους. Η πόλη κυβερνήθηκε αρχικά από τον Bonifacio Canossa και αφού ανεξαρτητοποιήθηκε από την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, από τον οίκο Bonacolsi. Το 1328 μετά από εξέγερση εκθρονίσθηκαν οι Bonacolsi και ανέλαβε ο Ludovico I Gonzaga. Έκτοτε, η οικογένεια Gonzaga κυβέρνησε από το 1328 έως το 1708.

Gianfrancesco I Gonzaga

Το 1433 ανέλαβε την κυριαρχία της Μάντοβα ο Gianfrancesco I (1395 – 1444) σε ηλικία μόλις δώδεκα ετών. Χρίσθηκε ως πρώτος Μαρκήσιος της πόλης το 1433 από τον αυτοκράτορα Σιγισμόνδο και κατά την θητεία του προσέθεσε έργα στα ήδη ισχυρά θεμέλια της πόλης, βελτίωσε την υποδομή των αστικών και δημοσίων δομών και προσκάλεσε στην αυλή του φημισμένους καλλιτέχνες, όπως τον Pisanello και ανθρωπιστές μελετητές.

Πάτρωνες της πρώιμης Αναγέννησης

Ο Ludovico ΙΙ Gonzaga ήταν γιος του Gianfrancesco I Gonzaga και της Paola Malatesta. Παντρεύτηκε την Βαρβάρα του Βραδεμβούργου το 1433 η οποία ήταν δισέγγονη (από πατέρα) του Δούκα Φρειδερίκου της Βαυαρίας – Λάντσχουτ και εγγονή (από μητέρα) του Δούκα Ρούντολφ Γ’ του Σαξ – Βιτενμπεργκ. Ο Ludovico υπηρέτησε ως επιτυχημένος condottiero (στρατιωτικός διοικητής) για λογαριασμό του Visconti του Μιλάνο, αργότερα για τη Δημοκρατία της Βενετίας, στη συνέχεια για το Μιλάνο και τελικά για την Νάπολη.

Ludovico II Gonzaga & Barbara Brandeburg

Αυτή ήταν η κατάσταση των ανταγωνιστικών φατριών και κυρίαρχων οικογενειών κατά την διάρκεια του 14ου αιώνα. Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής του, το 1459 στο Συμβούλιο της Μάντοβα, κλήθηκε από τον Πάπα Πίο ΙΙ να υποστηρίξει την Σταυροφορία εναντίον των Οθωμανών Τούρκων. Το 1460, ο Ludovico όρισε τον καλλιτέχνη Mantuan Andrea Mantegna ως κυρίαρχο καλλιτέχνη της αυλής.

Η αυλή του Ludovico II Gonzaga, Αίθουσα Συζύγων (Andrea Mantegna, 1465-74)

Ο Ludovico II Gonzaga δρομολόγησε σειρά τοιχογραφιών (από καρυδέλαιο) με την ονομασία Αίθουσα των Συζύγων. Αυτές οι διάσημες τοιχογραφίες βρίσκονται στο παλάτι του Μεγάλου Δουκάτου, μέσα στο Castello San Giorgio. Απεικονίζουν την κυβερνώσα οικογένεια να δειπνεί, συνομιλεί και να απολαμβάνει τον ελεύθερο χρόνο της, σε συνθήκες πλούτου και ευημερίας. Οι πίνακες είναι μια πρώιμη μορφή της Αναγεννησιακής πρακτικής, που αφορά στην χρησιμοποίηση καλλιτεχνικών έργων, προκειμένου οι αριστοκρατικοί οίκοι να ενισχύσουν το κύρος τους σε γειτονικές επαρχίες και αλλοδαπές βασιλικές αυλές. Η παρακάτω εικόνα είναι γνωστή ως «η σκηνή της συνάντησης» και ενσωματώνει αρμονικά αρχιτεκτονικούς θόλους και πέτρινα γλυπτά.

Η άνοδος των κοντοτιέρων

Federico I Gonzaga

Ο Federico I Gonzaga, γιος του Ludovico ΙΙ και της Barbara, κυβέρνησε την Μάντοβα από το 1478 μέχρι το θάνατό του το 1484 και πολέμησε ως στρατιωτικός διοικητής για τον ανερχόμενο οίκο Σφόρτσα, του οποίου ηγείτο ο Ludovico Maria Sforza.

Francesco II Gonzaga

Ο Francesco II Gonzaga, γιος του Federico I και της Margaret της Βαυαρίας κυβέρνησε την Μάντοβα από το 1484 μέχρι τον θάνατό του. Είχε αξιόλογη στρατιωτική καριέρα ως διοικητής της Βενετίας από το 1489 έως το 1498. Ήταν αρχιστράτηγος του Ιταλικού στρατού στην μάχη του Fornovo, αν και τελούσε υπό την καθοδήγηση του περισσότερο πεπειραμένου θείου του Ridolfo Gonzaga. Το αποτέλεσμα της μάχης είναι ασαφές αλλά είχε ως αποτέλεσμα να απωθηθεί ο στρατός του Γάλλου βασιλέα Καρόλου VIII στις Άλπεις.

Αργότερα ήταν αντίπαλος των Ενετών, ως αρχηγός της Ιεράς Συμμαχίας που σχηματίσθηκε από τον Πάπα Ιούλιο ΙΙ.

Εκείνη την περίοδο, συνελήφθη από τους Ενετούς, οι οποίοι τον κράτησαν ως όμηρο επί αρκετούς μήνες εξευτελίζοντάς τον, γεγονός που προκάλεσε απέχθεια και μίσος για την Βενετία, αρνούμενος επίμονα να επιστρέψει ως διοικητής του Ενετικού στρατού. Κατά την διάρκεια της αιχμαλωσίας του η Μάντοβα κυβερνήθηκε από τη σύζυγό του Isabella d’ Este, την οποία είχε παντρευτεί στις 12 Φεβρουαρίου 1490. Στο πλαίσιο της βασιλείας τους, η πόλη γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη του πολιτισμού, με την παρουσία στην πόλη καλλιτεχνών όπως οι Andrea Mantegna και Jacopo Bonascolsi. Ο Francesco έχτισε το παλάτι του Αγίου Σεβαστιανού στο οποίο τοποθετήθηκαν αργότερα τα έργα του Mantegna (πίνακες ζωγραφικής) με τον γενικό τίτλο Θρίαμβος του Καίσαρα. Το δωμάτιο της Ισαβέλλας, το οποίο στέγαζε χειρόγραφα, έντυπες εκδόσεις τύπου Aldine (τυπογραφική τεχνοτροπία) πίνακες ζωγραφικής και γλυπτά από τους καλύτερους καλλιτέχνες στην Ιταλία, ήταν ένα από τα πιο φημισμένα της εποχής.

Οι Francesco Gonzaga και η Lucrezia Borgia αλληλογραφούσαν συχνά και ενίσχυσαν τις φήμες ότι ήσαν εραστές. Πρόσφατοι ιστορικοί και αναλυτές δεν κλίνουν προς αυτήν την εκδοχή, καθώς δεν υπάρχει κάποια πραγματική απόδειξη και η σχέση τους ήταν πιθανόν πλατωνική. Μετά τον θάνατό του από σύφιλη τον διαδέχθηκε ο γιος του Φεντερίκο με την Ισαβέλλα να ενεργεί ως αντιβασιλέας. Ο έτερος γιος Ferrante Gonzaga ίδρυσε τον κλάδο Guastalla.

Δούκες της Μάντοβα

Federico IΙ Gonzaga

Το 1531, η οικογένεια απέκτησε το γειτονικό Δουκάτο του Monferrato μέσω του γάμου του Federico II – ως προίκα από Μαργαρίτα Παλαιολογίνα. Μέσα από τους προγόνους του Μαργαρίτα, οι Gonzaga κληρονόμησαν την Βυζαντινή καταγωγή των Παλαιολόγων, ως της παλαιότερης κυβερνώσας οικογένειας του Μονφερράτο. Το 1530 ο Φεντερίκο έλαβε τον τίτλο του Δούκα της Μάντοβα από τον αυτοκράτορα της Αγίας Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας Κάρολο V. Ένα νεότερο παρακλάδι των Gonzaga της Μάντοβα έγιναν Δούκες της Never και Rethel στη Γαλλία, όταν ο Luigi (Louis) di Gonzaga, νεότερος γιος του Δούκα Φεντερίκο ΙΙ και Μαργαρίτας Παλαιολογίνας, παντρεύτηκε την οικεία πριγκίπισσα. Οι Gonzaga επέστρεψαν αργότερα να κυβερνήσουν την Μάντοβα, όταν ο γιος Louis Charles κληρονόμησε την Μάντοβα και το Μονφερράτο, προκαλώντας τον πόλεμο διαδοχής της Μάντοβα.

Η δυναστεία των Gonzaga τελειώνει το 1708 με τον θάνατο του Ferdinand Charles τελευταίου δούκα της Μάντοβα η οποία τελούσε υπό Αυστριακή κατοχή.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.