Ιστορικές μονομαχίες γυναικών

στις

Άρθρο του Hannah Janssen που δημοσιεύθηκε στο LISTVERSE 4 Σεπ. 2017

μετάφραση –  επιμέλεια: Χείλων

Σε όλο το φάσμα της ιστορίας οι ατομικές μονομαχίες απετέλεσαν προσφιλή πρακτική επίλυσης διαφορών σε πολλές μορφές. Πριν αρκετούς αιώνες, ήταν σύνηθες φαινόμενο να βλέπουμε αξιοπρεπείς κυρίους να ερωτεύονται μια κυρία και να μονομαχούν μεταξύ τους με ξίφη, διεκδικώντας την αγάπη της, ενώ αργότερα στην Αμερικανική Άγρια Δύση, οι μονομαχίες ήσαν συχνότερες. Οι εγκληματίες, οι απατεώνες και οι άνθρωποι του νόμου, σύμφωνα με τον θρύλο, συναντώταν το καταμεσήμερο, στεκόντουσαν πλάτη με πλάτη και αφού μετρούσαν δέκα βήματα έστρεφαν πυροβολώντας για να διευθετήσουν ένα χρέος, ή διαφωνία, ή για το χέρι μιας γυναίκας .

Το κοινό με όλα αυτά τα παραδείγματα είναι ότι οι συμμετέχοντες είναι άνδρες. Είτε πρόκειται για μάχες ξίφους είτε για πυροβόλα όπλα, στην υψηλή Ευρωπαϊκή κοινωνία ή την Άγρια Δύση (ή οπουδήποτε στην ιστορία) οι μονομάχοι είναι άνδρες. Αυτό γίνεται εύκολα αντιληπτό, αν εξετάσουμε την δομή της πατριαρχικής κοινωνίας μέχρι πριν περίπου έναν αιώνα. Οι γυναίκες είχαν περιορισμένες ελευθερίες και ένα εντελώς διαφορετικό σύνολο προτύπων. Ωστόσο παρά τον κανόνα, υπήρξαν ορισμένες γυναίκες που μονομάχησαν μεταξύ τους, ή ακόμα και εναντίον ανδρών. Ιδού οι σημαντικότερες:

Μονομαχία των μεσοφοριών/Petticoat Duel


Η εν λόγω μονομαχία, έλαβε χώρα στο Λονδίνο το 1792 μεταξύ της Αλμίρια Μπράντοκ/Almeria Braddock και της κας Έλφινστοουν/Elphinstone. Σύμφωνα με αναφορές της εποχής, το έναυσμα δόθηκε όταν η κα Έλφινστοουν προσέβαλλε την λαίδη Μπράντοκ με ένα σχόλιο για την ηλικία της, αποκαλώντας την μεγαλύτερη από ό, τι ισχυριζόταν. Για να διευθετήσει το θέμα, η λαίδη Μπράντοκ προκάλεσε την Έλφινστοουν σε μονομαχία στο Χάιντ Πάρκ.

Αρχικά ως όπλα χρησιμοποιήθηκαν πιστόλια και καμία γυναίκα δεν τραυματίστηκε από σφαίρα, αλλά το καπέλο της λαίδης Μπράντοκ δεν στάθηκε τόσο τυχερό. Ως επόμενο όπλο μονομαχίας επιλέχθηκε το ξίφος. Η κα Έλφινστοουν αυτή τη φορά ήταν το θύμα, αφού τραυματίσθηκε στο χέρι. Μετά από αυτό, ζήτησε συγγνώμη για το σχόλιό της και οι δύο αντίπαλες συμφιλιώθηκαν.

Μονομαχία γυναικών/Duelo de mujeres

Πίνακας του Jusepe de Ribera «Η μονομαχία της Isabella de Carazzi & Diambra de Pottinella_1636_ Μουσείο Πράντο Μαδρίτη

Η Ιταλία θεωρείται σήμερα ως μία από τις πιο ρομαντικές χώρες στον κόσμο, κάτι το οποίο ίσχυε κατά τον 16ο αιώνα. Σύμφωνα με μύθο του 1552, η Ισαμπέλλα ντε Καράτζι/Isabella de Carazzi και η Ντιάμπρα ντε Πετινέλλα/Diambra de Pettinella από την Νάπολη ήσαν τρελά ερωτευμένες με τον Φάμπιο ντε Ζερέςολα/Fabio de Zeresola. Δεδομένου ότι δεν μπορούσαν να τον έχουν και οι δύο, αποφάσισαν να μονομαχήσουν για την αγάπη του. Η νικήτρια είναι άγνωστη, αλλά το συμβάν κατεγράφη στην ιστορία ως ένα μεγάλο θέαμα. Ο καλλιτέχνης Jose de Ribera ζωγράφισε μια σκηνή από την μονομαχία το 1636 στον πίνακα που ονομάζεται Duelo de Mujeres, το οποίο στα Ισπανικά σημαίνει «μονομαχία γυναικών».

Πωλίνα Μέττερνιχ & Αναστασία Κίλμανσεγκ/Pauline Metternich & Anastasia Kielmannsegg


Σύμφωνα με δημοσίευμα εφημερίδας του 1892, δύο Αυστριακές αριστοκράτισσες ευγενείς, η πριγκίπισσα Πολίν Μέτερνιχ και η κοντέσσα Αναστασία Κίλμανσεγκ, μονομάχησαν σε ένα παραδεισένιο περιβάλλον ειδικά διασκευασμένο στο Βαντούζ. Η πριγκίπισσα Μέτερνιχ ήταν σύζυγος Αυστριακού πρεσβευτή στο Παρίσι υπό τον Ναπολέοντα ΙΙΙ. Ακόμα και η παραμικρή λεπτομέρεια του γεγονότος, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο ήταν τοποθετημένα τα λουλούδια, ήταν σημαντική – τόσο ώστε να διακινδυνεύσει την υγεία της, αν όχι τη ζωή της, προκειμένου να υπερασπιστεί τα γούστα της.

Η νικήτρια της μονομαχίας είναι αμφιλεγόμενη, αφού αμφότερες τραυματίσθηκαν, η μεν πριγκίπισσα στην μύτη, η δε κοντέσα στο χέρι. Εντούτοις κατά την μονομαχία είχαν ληφθεί προληπτικά μέτρα, αφού αφενός η επιβλέπουσα βαρόνη Λουμπίνσκα, είχε ιατρική εκπαίδευση και αφετέρου οι «μονομάχες» θα μάχονταν γυμνόστηθες, λόγω του φόβου λοίμωξης από τα ρούχα σε περίπτωση χτυπήματος. Λέγεται δε ότι η βαρόνη Lubinska είπε στους παριστάμενους μάρτυρες: «Κλείστε τα μάτια σας, λάγνοι ηδονοβλεψίες». Ακόμα όμως κι αν η ατάκα δεν είναι απόλυτα ακριβής, εν τούτοις διανθίζει μια ήδη ενδιαφέρουσα ιστορία!

Άγκνες Χότο/Agnes Hotot


Η Άγκνες Χότο μονομάχησε με έναν διαφορετικό τρόπο, αφού συμμετείχε σε κονταρομαχία. Γεννήθηκε στην Αγγλία τον 14ο αιώνα και ήταν κόρη του Λόρδου του Dudley. Ο πατέρας της είχε διαμάχη με έναν άλλο κύριο και για να την επιλύσουν, επέλεξαν την κονταρομαχία. Όμως εντελώς απροσδόκητα ο λόρδος αρρώστησε λίγο πριν τον αγώνα και προκειμένου να προστατεύσει την τιμή του πατέρα της, η Άγκνες φόρεσε την πανοπλία του, προσποιούμενη τον ίδιο και μονομάχησε στην θέση του.

Η Άγκνες όχι μόνο μονομάχησε, αλλά κέρδισε τον αγώνα. Για να πανηγυρίσει δε την νίκη της, αποκαλύφθηκε φανερώνοντας στον αντίπαλο την πραγματική ταυτότητα και το φύλο της, γεγονός που απετέλεσε τεράστια ταπείνωση για τον αντίπαλο.

Κα ντε Πολινιάκ & κα ντε Νεσλέ/ Mme de Polignac & mme de Nesle


Η εν λόγω Γαλλική μονομαχία του 18ου αιώνα έγινε για την αγάπη ενός άνδρα, του δούκα του Ρισελιέ, όταν η κ. Νεσλέ, προκάλεσε την κ. Πολινιάκ σε μονομαχία. Η Πολινιάκ δέχτηκε και οι δύο ανέλαβαν τα όπλα, με δυο συνοδούς ως μάρτυρες. Αυτή την φορά, τα όπλα επιλογής ήσαν πιστόλια αντί ξιφών. Οι κανόνες της μονομαχίας ήσαν απλοί: μπορούσαν να προχωρήσουν τόσο μακριά όσο το μήκος ενός μαντηλιού και μπορούσαν να πυροβολήσουν οποιαδήποτε στιγμή. Η Νεσλέ ήταν η πρώτη που πυροβόλησε, αλλά αστόχησε. Η Πολινιάκ με τη σειρά της, κατάφερε να τραυματίσει τον ώμο της αντιπάλου της, αλλά δυστυχώς, παρά τις προσπάθειες, καμία γυναίκα δεν κέρδισε τον δούκα.

Κα Σέλμπι & κα Αστί ντε Βαλσέρ/Miss Shelby and Μme Astie de Valsayre

Illustrated Police News, 10/04/1886

Αυτή η μονομαχία είναι ίσως η λιγότερο μικροπρεπής από τις αναφερόμενες. Δηλαδή, ο λόγος δεν αφορούσε σε λουλούδια, έρωτες ή ηλικία, αλλά πολιτική και πατριωτισμό, αφορμές οι οποίες τον 19ο αιώνα, μάλλον δεν αναμένονταν από γυναίκες.

Η μονομαχία πραγματοποιήθηκε στη Γαλλία, μεταξύ της Αμερικανίδας φεμινίστριας Σέλμπι και της τολμηρής, Γαλλίδας φεμινίστριας και ακτιβίστριας Μαρί Ρόζ Αστί ντε Βαλσέρ. Οι δυο τους διαφώνησαν για το αν η Γαλλία ή οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν καλύτερες γυναίκες γιατρούς. Για να διευθετήσουν το ζήτημα, οι κυρίες μονομάχησαν με ξίφη στην ύπαιθρο του Βατερλό 15 ημέρες μετά την διαφωνία.

Η Αστί είχε δηλώσει ότι η καθυστέρηση ήταν επιβεβλημένη ώστε η αντίπαλός της να προλάβει να εξασκηθεί, προκειμένου ο αγώνας να είναι δίκαιος. Παρά την εξάσκηση όμως η Σέλμπι έχασε «εισπράττοντας» ένα τραύμα στον ώμο της.

Κόμησσα ντε Σεν Μπελμόντ/Comtess de Saint-Belmont


Η ιστορία της κοντέσας ντε Σεν Μπελμόντ είναι παρόμοια με αυτή της Άγκνες Χότο. Η Μπελμόντ μετά την φυλάκιση του συζύγου της ανέλαβε την διαχείριση της ακίνητης περιουσίας. Ενόσω λοιπόν ήταν μόνη, κάποιος ξένος ήρθε στο σπίτι της και άρχισε να διαμένει απρόσκλητος, σαν να ήταν σε πανδοχείο. Αρχικά, έγραψε στον άντρα επιστολή που ζητούσε ευγενικά να φύγει, την οποία αυτός αγνόησε παντελώς. Η Μπελμόντ τότε έγραψε ένα άλλο σημείωμα, προκαλώντας τον παρείσακτο σε μονομαχία, αλλά την υπέγραψε στο όνομα του συζύγου της ως «Ιππότης ντε Σεν Μπελμόντ» την οποία εκείνος αποδέχθηκε.

Η μονομαχία έγινε και η Μπελμόντ, ντυμένη άντρας, κέρδισε αφοπλίζοντας τον αντίπαλό της. Κατόπιν αποκάλυψε τον εαυτό της, εξευτελίζοντάς τον και απαιτώντας για άλλη μια φορά να φύγει. Είναι ίσως ασφαλές να συμπεράνουμε ότι αυτή την φορά, δεν ανέβαλλε την αναχώρησή του.

Τζουλί ντ’ Ομπινί/Julie d’Aubigny


Η Τζουλί ντ’ Ομπινί έζησε μια πολυτάραχη, σκανδαλώδη και ανεξάρτητη ζωή. Ως εκκεντρικό μέλος της αριστοκρατίας στην Γαλλία του 17ου αιώνα, φορούσε πολλά καπέλα, ενώ μεταξύ άλλων υπήρξε τραγουδίστρια όπερας, ερωμένη, φυγόδικος και ξιφομάχος.

Υπάρχει μια συγκεκριμένη μονομαχία που θα εξέπληττε ακόμη και την σημερινή κοινωνία. Κάποτε σε έναν χορό, η Ομπινί συμμετείχε ντυμένη άνδρας, χωρίς να είναι μεταμφιεσμένη, όπως άλλες γυναίκες,  μόνο και μόνο επειδή το ήθελε. Σε αυτόν τον χορό, μια όμορφη νεαρή γυναίκα προσέλκυσε το ενδιαφέρον της και η Ομπινί την φίλησε. Πολλοί εκ των συμμετεχόντων υπήρξαν μάρτυρες της πράξης και μεταξύ αυτών τρεις άντρες, συνοδοί της νεαρής γυναίκας, οι οποίοι προκάλεσαν την Ομπινί σε μονομαχία.

Τα μεσάνυχτα, οι τέσσερις μονομάχοι εξήλθαν της αίθουσας και η Ομπινί τους νίκησε όλους, τον έναν μετά τον άλλον.

Δις ντε Γκουινιέ & δις ντ’ Εγκουιγιόν/Mlle de Guignes & Mlle d’ Aiguillon


Οι εν λόγω Παριζιάνες της υψηλής κοινωνίας του 18ου αιώνα, διαφώνησαν σε μία συγκέντρωση για το ποια ήταν πιο σημαντική. Στη συνέχεια βγήκαν στον κήπο για να διευθετήσουν το ζήτημα. Τα όπλα τους δεν ήταν ούτε πιστόλι ούτε σπαθί, αλλά μαχαίρια. Η νικήτρια της αναμέτρησης είναι άγνωστη, ενώ αμφότερες τραυματίστηκαν. Η Γκουινιέ τραυματίστηκε στο χέρι και η Εγκουιγιόν στον λαιμό.

Σημ.: Το άρθρο περιλαμβάνει πολλές Γαλλίδες μονομάχους, αλλά το φαινόμενο δεν ήταν τόσο σύνηθες, αν και από το 1700 και το 1800, εμφανίζεται συχνότερα, όπως στην προκειμένη περίπτωση.

Μάρτα Ντουράν & Χουάνα Λούνα/Marta Duran & Juana Luna


Αυτή είναι η πιο πρόσφατη μονομαχία, αφού έγινε το 1900 στο Μεξικό. Η Μάρτα Ντουράν συμμετείχε σε έναν χορό με τον Ραφαέλ Ρικέλμε. Εκεί ο δεύτερος γοητεύθηκε από την Χουάνα Λούνα, η οποία δεν τον αποθάρρυνε. Αυτό οδήγησε σε αντιπαλότητα μεταξύ της Λούνα και της Ντουράν. Το επόμενο πρωί, οι δυο τους συναντήθηκαν με τα ξίφη ανά χείρας.

Ακολούθησαν πολλοί γύροι αναμετρήσεων. Στον δεύτερο γύρο, η Ντουράν τραυματίστηκε σοβαρά. Στον τρίτο γύρο, είχε κουραστεί από την απώλεια αίματος και η Λούνα εκμεταλλευόμενη την κόπωση της Ντουράν την τραυμάτισε στον βραχίονα. Η Λούνα, χωρίς αμφιβολία, ήταν η νικήτρια, αλλά παρά την αντιπαράθεση, αμφότερες εγκατέλειψαν τον Ρικέλμε και συμφιλιώθηκαν.

Δυστυχώς για την Ντουράν, οι πληγές της ήταν τόσο σοβαρές που απαιτούσαν την περίθαλψη χειρουργού, κάτι το οποίο απετέλεσε πρόβλημα, καθώς ήταν παράνομο αφού εκείνη την εποχή ένας χειρουργός δεν μπορούσε να περιθάλψει ασθενή, χωρίς κυβερνητική άδεια, η οποία στην προκειμένη περίπτωση δεν χορηγήθηκε.

Advertisements