Φιλοσοφία τῆς Ζωῆς – Κεφάλαιο Γ’: «Τύποι αντιλήψεως της ζωής»

Αὐτοὶ εἶναι συντόμως οἱ ἓξ ἰδεατοὶ τύποι ἀντιλήψεων τῆς Ζωῆς, μέσα εἰς τοὺς ὁποίους θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ περιληφθῇ ὃλων τῶν ἀνθρώπων ἡ ζωή, τοὐλάχιστον ὃλων ἐκείνων, τοὺς ὁποίους δὲν τοὺς ζῇ ἡ Ζωή, ἀλλὰ ζητοῦν νὰ συνειδητοποιήσουν ὃ,τι ἡ μοῖρα τοὺς προεχάραξε. Δὲν τοὺς παρέταξα διὰ νὰ τοὺς κρίνωμεν· εἶναι ὃλοι ὡραῖοι καὶ πλούσιοι, μὲ τὴν ἰδικήν του ὡραιότητα καὶ τὸν ἰδικόν του πλοῦτον ὁ καθένας. Δὲν τοὺς περιέγραψα διὰ νὰ διαλέξετε. Σᾶς τὸ ἐπανέλαβα πολλάκις: δὲν διαλέγομεν ἡμεῖς τὴν μοίραν μας· ἐκείνη μᾶς διαλέγει.

Φιλοσοφία τῆς Ζωῆς – Κεφάλαιο Β’: «Περὶ του προβλήματος τῆς Εὐτυχίας»

Τὸ πρόβλημα εἶναι σήμερον ἐξαιρετικὰ ἐπίκαιρον. Πάντοτε βέβαια εἶν᾽ ἐπίκαιρος ἡ ἀναζήτησις τῆς Εὐτυχίας καὶ ἡ σκέψις περὶ αὐτῆς. Ἀλλὰ ὑπάρχουν ἐποχαί, κατὰ τὰς ὁποίας τὸ αἲσθημα πὼς λείπ᾽ εἰς τοὺς ἀνθρώπους ἡ εὐτυχία καὶ ἡ εἰρήνη, εἶναι περισσότερον διαδεδομένον· ἐποχαὶ, εἰς τὰς ὁποίας ἡ Εὐτυχία παρουσιάζεται εἰς περισσοτέρους ἀνθρώπους καὶ μὲ μεγαλυτέραν ὀξύτητα (διότι καὶ μὲ μεγαλυτέραν συνειδητότητα) ὡς πρόβλημα.

Φιλοσοφία τῆς Ζωῆς – Κεφάλαιο Α’: «Το νόημα της ζωής»

Ὃταν ζητοῦμεν τὸ Νόημα τῆς Ζωῆς, δὲν ζητοῦμεν τὸ νόημα τοῦ ζῆν ἁπλῶς —αὐτὸ δὲν ἒχει ἲσως νόημα, ἢ δὲν εἶναι δυνατὴ ἲσως εἰς τὸν ἂνθρωπον ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ ἐρώτημα: διατί ὑπάρχει τὸ βιολογικὸν φαινόμενον Ζωή; τὸ πολὺ θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα τῆς προελεύσεώς της. Ζητοῦμεν τὸ νόημα τοῦ εὖ ζῆν, ζητοῦμεν δηλαδὴ νὰ καθορίσωμεν τὰς άξίας ἐκείνας, τῶν ὁποίων ἡ πραγματοποίησις χαρίζει περιεχόμενον εἰς τὴν Ζωὴν καὶ τὴν καθιστᾶ βιωτήν, τὴν ἀναβιβάζει ἀπὸ φαινόμενον βιολογικόν, κοινὸν καὶ εἰς τὰ σκουλήκια τῆς γῆς, εἰς φαινόμενον ἠθικόν, ἀποκλειστικῶς ἀνθρώπινον.

Michel Foucault … Οι λέξεις και τα πράγματα

Γενέθλιος τόπος αυτού του βιβλίου είναι ενα γραφτό του Borges. Είναι το γέλιο που προκαλεί η ανάγνωσή του και που κλονίζει όλες τις οικειότητες της σκέψης — της δικής μας: που ανήκει στην εποχή και στη γεωγραφία μας —, το γέλιο που ταράζει όλες τις τακτοποιημένες επιφάνειες και όλα τα επίπεδα, όσα σωφρονίζονν για λογαριασμό μας την δαψίλεια των όντων, κάνοντας να ταλαντεύεται και vα ανησυχεί επί μακρόν η χιλιόχρονη πρακτική μας του Ίδιου καί του Άλλου.

Κωνσταντίνος Κούμας (1777 – 1836)

Λόγιος, δάσκαλος και συγγραφέας, με αξιόλογη πανεπιστημιακή μόρφωση και αναμορφωτική δράση στα εκπαιδευτικά πράγματα, εμπνεόμενη από τα ιδεώδη του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού. Οπαδός του Κοραή με σημαντική φιλοσοφική κατάρτιση, ήρθε σε σύγκρουση με την κατεστημένη εκκλησιαστική αντίληψη στο χώρο της παιδείας προωθώντας αλλαγές προς ένα ‹θετικού› τύπου εκπαιδευτικό πρότυπο.

Η Φυλλάδα του Γαδάρου

Πρόκειται για σατιρικό και διδακτικό κείμενο, σε δύο παραλλαγές, με ήρωες τρία ζώα, το γάιδαρο, το λύκο και την αλεπού· η πρώτη παραδίδεται σε μια ανομοιοκατάληκτη, πρωιμότερη μορφή, ενώ η δεύτερη σε μια μεταγενέστερη ομοιοκατάληκτη

Λευτέρης Αλεξίου
Κρητικά Χρονικά Θ´ (1955), σ. 81-118

Η Φήμη

Η Φήμη:Βιργίλιος Αινειάδα

Εγκώμιο στον Άστιγκα

Επανερχόμαστε στον … ανιδιοτελή φιλέλληνα Φραγκίσκο Άστιγξ (Frank Abney Hastings) [βλ. Χείλων 14/4/2013] με ένα απόσπασμα το οποίο αντλήθηκε από τα Ελληνικά Ιστορικά Ανέκδοτα και το αχρονολόγητο αυτόγραφο του Γεωργίου Τερτσέτη, με τη σημείωση του ιδίου «Elogio del Capitan Astings Comandante del vapore greco» [Αρχείο Γ. Τερτσέτη σ.223].

Απόκοπος του Μπεργαδή… Ένα αινιγματικό ποιητικό όνειρο*

Γραμμένος είτε στο πρώτο είτε στο δεύτερο μισό του 15ου αιώνα, αλλά τυπωμένος για πρώτη φορά στη Βενετία το 1509, γνώρισε αλλεπάλληλες ανατυπώσεις και έγινε ένα από τα δημοφιλέστερα αναγνώσματα του νέου ελληνισμού, τουλάχιστον για τους επόμενους τρεις αιώνες. Ο Απόκοπος του Μπεργαδή περιγράφει μια ονειρική κάθοδο στον άλλο κόσμο και αποτελεί το πιο αντιπροσωπευτικό δείγμα της πρώιμης Αναγέννησης στην κρητική λογοτεχνία. Είναι συνθεμένος σε βυζαντινή δημώδη γλώσσα με πολλά στοιχεία του κρητικού ιδιώματος και στις βενετικές εκδόσεις αποτελείται από 556 ζευγαρωτά ομοιοκατάληκτους δεκαπεντασύλλαβους στίχους, ωστόσο το τελευταίο τμήμα του γενικά θεωρείται νόθο._Δημώδης Γραμματεία

Η εκπαίδευση των παίδων στην Περσική κοινωνία

Η εκπαίδευση των παίδων στην Περσική κοινωνία_ Ξενοφών, Κύρου Παιδεία
Στο έργο αυτό ο Ξενοφών αναφέρεται στην προσωπικότητα και τον βίο του βασιλιά των Περσών Κύρου Β´του Μεγάλου, γιού του Καμβύση Α´, τον οποίο θαύμαζε για τη δύναμη και το μεγαλείο του και τον θεωρούσε πρότυπο χρηστού βασιλιά. Αφού εξέφρασε αυτόν του τον θαυμασμό στο εισαγωγικό κεφάλαιο, ο Ξενοφών ανέτρεξε στα πρώτα χρόνια της ζωής του Κύρου. Έτσι του δόθηκε η ευκαιρία να περιγράψει το εκπαιδευτικό σύστημα των Περσών.

Τίμων ἢ Μισάνθρωπος

Ο Τίμων ο Αθηναίος, ο παροιμιώδης μισάνθρωπος, σύμφωνα με πληροφορίες που μας σώθηκαν από την αρχαιότητα, ήταν γιός του Εχεκρατίδη από το Δήμο Κολυττό και έζησε τον καιρό του Πελοποννησιακού πολέμου.

Πρωτέας

«Υπάρχουνε δρόμοι μακρινότεροι από άλλους δρόμους, και όλους δεν θα μας θρέψει μια μελέτη»
από το Πρόλογο στο Λυρικό Βίο του Άγγελου Σικελιανού

Φώτης Κόντογλου – Τὸ πάρσιμο τῆς Πόλης

«Τὴν ὥρα ποὺ οἱ Τοῦρκοι μπῆκαν στὴν Ἁγία Σοφία, δὲν εἶχε τελειώσει ἀκόμα ἡ θεία λειτουργία. Πῆρε τότε βιαστικὰ ὁ παπὰς τ᾿ ἅγιο δισκοπότηρο, ἀνέβηκε στὰ κατηχούμενα, μπῆκε σὲ μιὰ θύρα καὶ ἡ θύρα ἔκλεισε ἀμέσως. Οἱ Τοῦρκοι, ποὺ τὸν κυνήγησαν, εἶδαν νὰ γίνεται ἄφαντος καὶ βρῆκαν ἐμπρὸς στὸ σημεῖο ποὺ χάθηκε τοῖχο. Προσπάθησαν νὰ τὸν ρίξουν μὰ δὲν μπόρεσαν! Ἔφεραν ὕστερα χτίστες, μὰ κι ἐκεῖνοι δὲν ἔκαμαν τίποτα. Κάλεσαν κατόπιν ὅλους τοὺς χτίστες τῆς Πόλης, ἔβαλαν τὰ πάντα εἰς ἐνέργειαν γιὰ νὰ γκρεμίσουν τὸν τοῖχο ἐκεῖνο, ἀλλὰ οἱ κόποι τους πῆγαν χαμένοι. Οὔτε μὲ τοὺς λοστούς, οὔτε μὲ τὶς ἀξίνες, οὔτε μὲ ὅλα τὰ σύνεργα ποὺ κουβάλησαν δὲν μπόρεσαν νὰ τὸν χαλάσουν. Γιατὶ εἶναι θέλημα Θεοῦ νὰ ἀνοίξῃ ἡ θύρα μόνη της, ὅταν ἔρθῃ ἡ ἅγια ἐκείνη ὥρα καὶ νὰ βγῇ ὁ παπὰς νὰ τελειώσῃ τὴ θεία λειτουργία στὴν Ἁγια-Σοφιά, τότε ποὺ θὰ πάρουμε τὴν Πόλη…»

Τερτσέτης Γεώργιος – Μάρκος (1800 – 1874)

Τερτσέτης Γεώργιος-Μάρκος (1800 – 1874) «Ο Γεώργιος Τερτσέτης και τα ευρισκόμενα έργα του»
 Έκδοση Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων (1984)
Ντίνος Κονόμος

Επική, λυρική και δραματική ποίηση από την Ελληνιστική εποχή έως & τον Μεσαίωνα

Σε αυτό το κεφάλαιο θα παρουσιαστούν τα βασικότερα λογοτεχνικά είδη κατά την ελληνιστική εποχή, τη ρωμαϊκή Αρχαιότητα, μέχρι και τον Μεσαίωνα. Έμφαση θα δοθεί στη νέα διάσταση που παίρνουν τα λογοτεχνικά είδη κατά τις περιόδους αυτές, όπως το έπος, που αποκτά ιστορικό υπόβαθρο και διδακτικό περιεχόμενο, η τραγωδία, που διαφοροποιείται λόγω της άνθισης της ρητορικής, και η κωμωδία, που αποκτά νέα δομή και θεματολογία. Θα παρουσιάσουμε την αρχαία και μεσαιωνική μυθιστορία, η οποία εξελίσσεται σε κυρίαρχο λογοτεχνικό είδος, καθώς και την εμφάνιση νέων ειδών, όπως ο μίμος και ο μιμίαμβος. _
6ο κεφάλαιο του συγγράμματος
Ιστορία και θεωρία των λογοτεχνικών γενών και ειδών
Κατερίνα Καρακάση, Μαρία Σπυριδοπούλου, Γιώργος Κοτελίδης

Μυθολογικὸν τοῦ Συντίπα τοῦ Φιλοσόφου

Τὸ περίφημο «Μυθολογικὸν τοῦ Συντίπα τοῦ Φιλοσόφου», ἀποτελούμενο ἀπὸ 62 μύθους, ἐκ τῶν ὁποίων μόνο μερικοὶ δὲν συναντοῦνται στοὺς ὑπολοιπους συγγραφεῖς, ἀνήκει στην Αισωπική παράδοση καὶ ἔχει μιὰ πολὺ παράξενη ἱστορία.

Το Άσμα του Ρολάνδου (La chanson de Roland)

Το άσμα του Ρολάνδου είναι το παλαιότερο χρονολογημένο έργο της Γαλλικής λογοτεχνίας και σώζεται σε διάφορα χειρόγραφα και παραλλαγές, γεγονός που φανερώνει την ιδιαίτερα μεγάλη απήχηση που βρήκε από την στιγμή της κυκλοφορίας του (12ος αι.) μέχρι και τον 14ο αιώνα.

Come l’uom s’eterna (…πώς ο άνθρωπος αθανατίζεται)

Από πολύ νωρίς βλέπουμε τον Καζαντζάκη να έχει συνειδητοποιήσει και αποσαφηνίσει τον φιλοσοφικό χαρακτήρα του συγγραφικού του σχεδίου: «Όλο μου το έργο devise [= έμβλημα] και σκοπό θά ’χει: Come l’uom s’etterna [= πώς ο άνθρωπος αθανατίζεται]. Εκεί κατέληξα», γράφει στο ημερολόγιό του το 1915.

Φεβρουάριος 2018 στην Αθήνα

Βραδάκι. Μια νύχτα πριν τη νέα Σελήνη όπως μονάχα στην Αθήνα μπορεί να φαίνεται εκεί κάτω από τον βράχο της Ακρόπολης. Μακριά στο φόντο του Πειραιά από την ασάλευτη θάλασσα οι λιγνοί αχνοί αναδύονται σα διαθλαστικό τρεμούλιασμα του αέρα όπου ύστερα ξεστρατίζουν προς τη λευκή πολιτεία, σκεπάζοντας τα σπίτια, τους δρόμους, τα καμπαναριά και τις καμινάδες με τη φωτερή θολάδα τους. Κάνει υγρασία και ησυχία εδώ στη γειτονιά μου. Στο διάζωμα των δρόμων μακριά βγαίνουν πνιχτοί οι ήχοι από τα οχήματα προσκαλώντας τους οδηγούς να τους δαμάσουν. Κάτι νυχτοπούλια κλάγγαξαν στριγγά, τρομαγμένα και ύστερα πάλι σιγή. Είναι μια βραδιά που σε προκαλεί να την εξερευνήσεις με άλλο τρόπο.

Νήματα σκέψης

Νήματα σκέψης… αόρατα… αισθητά. Αγγίζουν τον αναγνώστη που θα περάσει τις γραμμές του ορίζοντά τους, το διάστιχο κι όπως οι βουβοί, καλώς εννοούμενοι μουσικοί φθόγγοι που σκοπίμως παραλείπει ο συνθέτης, εξάπτουν το νού. Αυτή τη φορά, την επίσημη πρώτη, ο αγαπητός μας Γιάννης ελευθερώνει τα δικά του…………………Χείλων – Πυθεύς

Περί βλακείας

Η δημοσίευση αφορά στο δοκίμιο του Ρόμπερτ Μούζιλ που πρωτοπαρουσίασε σε διάλεξη που έδωσε στη λέσχη Αυστριακών εργατών στις 11 Μαρτίου 1937 με θέμα την «βλακεία».