Εὐχαὶ Χριστουγέννων

Ἀπὸ τὸ περιοδικὸ Πλοιαρχικὴ Ἠχώ – 12/2002 – διὰ χειρὸς Δ. Ἡράκλη

Advertisements

Ζώντας στήν ἀποστολική ἐποχή

Δέν πρέπει νά λησμονοῦμε ὅτι ἡ ἐκκλησιαστική παράδοση δέν φτιάχνει καρικατούρες ἀνθρώπων, πού στά μάτια μας παρουσιάζονται τέλειοι, ἀψεγάδιαστοι (ὅπως πράττουν ὅσοι διαμορφώνουν τήν εἰκόνα πολιτικῶν, ἠθοποιῶν, ἐπιχειρηματιῶν, ἐπιστημόνων, κ.ἄ.) μά ἐν τέλει ἀποδεικνύονται –ἀναπόφευκτα προφανῶς– ἐντελῶς διαφορετικοί, μέ ψεγάδια καί ἀδυναμίες. Μᾶς παρουσιάζει τήν πραγματική ζωή μέ τά προβλήματα, τίς ἀδυναμίες, τίς μικρότητες, τούς ἐγωισμούς. Συνάμα συναντᾶμε τήν ταπείνωση, τήν ἀγάπη, τόν αὐθορμητισμό, τήν πίστη, ὅπως καί τήν ζωή σ᾿ ἕναν κόσμο πού ὁλοένα ἀλλάζει, μεταμορφώνεται, ἀνακαινίζεται, ἁγιάζεται! _Αθ. Μουστάκης

Παρέστη ἡ βασίλισσα ἐκ δεξιῶν σου, ἐν ἰματισμῷ διαχρύσῳ περιβεβλημένη πεποικιλμένη (Ψαλμ. μδ΄ 10)

Εις την αγιοτάτην Παρθένον όλα εστάθησαν υπέρ άνθρωπον· και τούτο μόνον έδειξε πως ήτον φύσεως ανθρωπίνης, διατί σήμερον φαίνεται πως είναι φύσεως θνητής· αλλά και εις τούτο εφάνησαν τα προνόμια της θείας χάριτος· διατί, καθώς, όταν η πανάμωμος Μαρία συνέλαβεν, η σύλληψις εστάθη άσπορος, και όταν εγέννησεν, η κύησις εστάθη αδιάφθορος, έτσι όταν απέθανεν, η νέκρωσις εστάθη αθάνατος. _Ηλίας Μηνιάτης, Διδαχές

Λόγος περί πίστεως

Ηλίας Μηνιάτης-Λόγος περί πίστεως
Η πίστη είναι κανόνας της ζωής· όπως ακριβώς πιστεύουμε, έτσι πρέπει και να ζούμε. Γιατί αν υποτεθεί ότι η ζωή μας δεν συμφωνεί με την πίστη μας, τότε η πίστη είναι νεκρή και δεν ωφελεί σε τίποτε.

Η Είσοδος του Χριστού στα Ιεροσόλυμα ή «Βαϊοφόρος»

Η θριαμβευτική είσοδος του Χριστού στα Ιεροσόλυμα, είναι γνωστότερη ως «Εορτή των Βαΐων» ή «Βαϊοφόρος».
Η ρηχή πίστη των τότε Ιουδαίων κατά τον Χρυσόστομο, φαίνεται από το γεγονός ότι θαύμασαν μάλλον την μεγαλειώδη υποδοχή, παρά τα τόσα σημεία, των οποίων η φήμη περιέβαλε τον Χριστό. Μάλιστα είχε προηγηθεί η έγερση του Λαζάρου και ένας ευτελής λόγος της υποδοχής του Χριστού, ήταν για να δουν τον αναστηθέντα Λάζαρο. Ασφαλώς και υπό ρωμαϊκή κατοχή, ο Ιησούς αντιμετωπίζονταν, εσφαλμένα, ως ένας κοσμικός Μεσσίας, ο οποίος θα αποκαθιστούσε το κοσμικό κράτος.

Το όνομα του Θεού

Στο πρωτότυπο αφωνηέντιστο Εβραϊκό κείμενο της Παλαιάς Διαθήκης το όνομα του Θεού αποδίδεται με τέσσερα σύμφωνα (ιερό τετραγράμματο) ως יהוה (Γιαχβέ). Όταν σε μεταγενέστερες περιόδους επικράτησε, για λόγους ευσέβειας, να αποφεύγεται η προφορά του θείου ονόματος, οι Ιουδαίοι διάβαζαν στη θέση του ιερού τετραγράμματου τη λέξη «Κύριος» ή και απλώς «το Όνομα». _Το όνομα του Θεού, Σχόλιο στο Εξο γ΄ 13-15, Καθηγητής Μιλτιάδης Κωνσταντίνου
Κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.

Θεοφάνειες και Θεοφάνεια

Θεοφάνεια (από το Θεός + φαίνω=φανερώνω, αποκαλύπτω) είναι η φανέρωση, η αποκάλυψη του Θεού στον άνθρωπο. Ο Θεός φανερώνει τον εαυτόν του και το θέλημά του στον άνθρωπο, διότι ο άνθρωπος, ο μεταπτωτικός άνθρωπος, αδυνατεί να ανακαλύψει με τις ιδικές του διανοητικές και πνευματικές δυνάμεις τον Θεόν, αδυνατεί να έρθει σε κοινωνία με τον Θεόν. Βέβαια ο Θεός δεν έπλασε εξ’ αρχής έτσι τον άνθρωπο. Οι πρωτόπλαστοι προ της πτώσεως βρισκόταν σε κατάσταση συνεχούς θεωρίας και κοινωνίας με τον Θεόν.

Άγιος Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός (St. Gregory of Nazianzus)

Ο Άγιος Γρηγόριος καταγόταν από την Ναζιανζό (329-25 Ιανουαρίου 389) και είναι ευρέως γνωστός ως Γρηγόριος ο Θεολόγος, ή Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός. Υπήρξε ποιητής, ρήτορας και θεολόγος, έζησε – έδρασε τον 4ο αιώνα μ.Χ. και χειροτονήθηκε επίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως.
Ως επίσκοπος, είχε σημαντικό αντίκτυπο στη διαμόρφωση της Τριαδικής θεολογίας τόσο στον Ελληνόφωνο όσο και Λατινόφωνο κόσμο κι ως εκ τούτου είναι γνωστός και ως «Τριαδικός Θεολόγος». Κατά την διάρκεια της επισκοπείας του ήλθε αντιμέτωπος με την αίρεση του Αρειανισμού που επικρατούσε τότε στον Ανατολικό Χριστιανικό κόσμο και μαζί με τον Αθανάσιο Αλεξανδρείας διαδραμάτισε αποφασιστικό ρόλο στην Σύνοδο της Νίκαιας όπου υπερασπίστηκε με σθένος την Χριστιανική αντίληψη για τον Θεό.

Φώτη Κόντογλου – Ὁ Ἅγιος Δημήτριος ὁ Μυροβλύτης, ἀρματωμένος τὴν ἀρματωσιὰ τοῦ Θεοῦ.

Ὁ ἅγιος Δημήτριος μαζὶ μὲ τὸν ἅγιο Γεώργιο, εἶναι τὰ δυὸ παλληκάρια τῆς χριστιανοσύνης. Αὐτοὶ εἶναι κάτω στὴ γῆ, κ᾿ οἱ δυὸ ἀρχάγγελοι Μιχαὴλ καὶ Γαβριὴλ εἶναι ἀπάνω στὸν οὐρανό. Στὰ ἀρχαῖα χρόνια τοὺς ζωγραφίζανε δίχως ἄρματα, πλὴν στὰ κατοπινὰ τὰ χρόνια τοὺς παριστάνουνε ἀρματωμένους μὲ σπαθιὰ καὶ μὲ κοντάρια καὶ ντυμένους μὲ σιδεροπουκάμισα. Στὸν ἕναν ὦμο ἔχουνε κρεμασμένη τὴν περικεφαλαία καὶ στὸν ἄλλον τὸ σκουτάρι, στὴ μέση εἶναι ζωσμένοι τὰ λουριὰ ποὺ βαστᾶνε τὸ θηκάρι τοῦ σπαθιοῦ καὶ τὸ ταρκάσι πὄχει μέσα τὶς σαγίτες καὶ τὸ δοξάρι. Τὰ τελευταῖα χρόνια, ὕστερα ἀπὸ τὸ πάρσιμο τῆς Πόλης, οἱ δυὸ αὐτοὶ ἅγιοι καὶ πολλὲς φορὲς κι᾿ ἄλλοι στρατιωτικοὶ ἅγιοι ζωγραφίζουνται καβαλλικεμένοι ἀπάνω σὲ ἄλογα, σὲ ἄσπρο ὁ ἅγιος Γεώργης, σὲ κόκκινο ὁ ἅγιος Δημήτρης. Κι᾿ ὁ μὲν ἕνας κονταρίζει ἕνα θεριὸ κι᾿ ὁ ἄλλος ἕναν πολεμιστή, τὸν Λυαῖο.

Σχόλια θεολογικά και εικονογραφικά στην Μεταμόρφωση του Σωτήρος

Η Μεταμόρφωση του Χριστού, στην σημερινή συλλογική μνήμη του εκκλησιάσματος, ειδικά των Ελλήνων, επέχει θέση προαγγέλου της μεγάλης εορτής του θέρους, δηλαδή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Έχει επίσης συνδυαστεί, με την λαϊκή προσφορά καρπών της αμπέλου. Μια ιεροπρακτική παράδοση, η οποία δημιουργεί συνειρμούς για μια διαλεκτική με την προχριστιανική διονυσιακή / αλεξανδρινή παράδοση, σε σύνδεση, βέβαια, με την εορτή του Δεκαπενταύγουστου.

 
Η ανάγκη να απαντηθούν ερωτήματα για την πραγματική ουσία αυτού του Σημείου εξ ουρανού, δημιουργούν ένα εξόχως ενδιαφέρον υπόβαθρο, ώστε σε επίπεδο ερμηνευτικό, λειτουργικό, δογματικό και αγιογραφικό, να αποπειραθούμε να φωτίσουμε πτυχές του. Η μελέτη μας θα χωρισθεί σε δύο τμήματα. Στο πρώτο, στις βιβλικές πηγές θα παρατεθούν εκλογές από την πατερική ερμηνευτική γραμματεία. Στο δεύτερο μέρος, θα ερευνηθεί η εικονογραφική διάσταση, θα τεθούν οι προσωπικές ερμηνευτικές μας παρατηρήσεις, ενώ θα πούμε και λίγα λόγια για την διαλεκτική με την αρχαιοελληνική παράδοση, σε σχέση με την μυστηριακή λατρεία. _του Κόττη Κωνσταντίνου θεολόγου

Ο ναΐσκος της Μητρός των Μεγάλων Θεών από την Αμφίπολη ως σύγχρονη του Καστά μαρτυρία των Καβείρων

Αντικείμενο και μέθοδος:
Η μελέτη μας αυτή, κινείται επί δύο αξόνων. Ο πρώτος άξονας είναι ο ίδιος ο ανάγλυφος ναΐσκος της Μεγάλης Μητρός από την Αμφίπολη, όπου και θα δοθούν τα βασικά στοιχεία των περί αυτής κύριων δημοσιεύσεων. Κατά τον δεύτερο άξονα, θα αναλυθούν, επιμέρους, συγκεκριμένες συμπληρωματικές μορφές οι οποίες συνθέτουν αυτήν την κατηγορία των ανάγλυφων και η πιθανή σχέση και ο ρόλος τον οποίο διαδραματίζουν, ενταγμένες στην καβείρια λατρεία. Αρχικά θα επιχειρηθεί η προσέγγιση της ταυτότητας των Μεγάλων Θεών και της Μεγάλης Μητρός καθώς και των παραλληλισμών αμφοτέρων. Στην συνέχεια θα ιχνηλατήσουμε, ερμηνευτικά, την θέση και σχέση του Νεανία και της Δαδούχου, με επίκεντρο, αντίστοιχα, τον Ερμή Κάδμιλο και την Εκάτη. Τέλος θα επισημάνουμε τα ουσιώδη του χαρακτήρα των Κορυβάντων και οι επεκτάσεις τις οποίες δημιουργεί ο πυρρίχιος χορός, ιδίως σε σχέση με την μακεδονική δυναστεία την εποχή της Ολυμπιάδος. _του Κόττη Κωνσταντίνου

Πηγές, τοπωνύμια και άνθρωποι από την αρχαία Εορδαία

Ένα εγχείρημα ώστε να σταχυολογηθούν οι λίγες σωζόμενες πηγές για την αρχαία Εορδαία, αντλώντας από την αρχαία και βυζαντινή γραμματεία, τις επιγραφές και τα σχόλια. Επίκεντρο οι πόλεις και κώμες της Εορδαίας, η σύνδεση με ιστορικά γεγονότα, ανασκαφικά δεδομένα, αλλά και μια συνοπτική παράθεση πολιτών της περιοχής, επωνύμων και μη . Μια ιστορία μνήμης, πολεμώντας την λήθη. _Κόττης Κωνσταντίνος

Παναγία και Χριστός ~ William-Adolphe Bouguereau

Δημοσιεύθηκε αρχικά στο the Tempest Ahead:
Μία συλλογή 16 έργων του γάλλου ρεαλιστή ζωγράφου William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) η οποία περιλαμβάνει θέματα με την Παναγία και τον Χριστό. Ο Bouguereau (Μπουγκερώ) σαν πιστός Καθολικός δεν ήταν δυνατόν να μην συμπεριλάβει στο ογκώδες έργο του πίνακες θρησκευτικού περιεχομένου. Έχουν καταμετρηθεί περίπου 65 θρησκευτικά έργα που αποτελούν περίπου το 8% του…

Η Κοίμηση της Θεοτόκου

Στην Εκκλησία ο θάνατος γίνεται πανηγύρι. Δεν λέγεται θάνατος ή τελευτή. Αποκαλείται «Κοίμηση». Δεν εξαντλούνται τα πάντα στο εδώ και τώρα. Υπάρχει το γεγονός της μετά του τάφου η αιώνια ζωή. Ὁ Χριστιανός πιστεύει ότι κοιμάται προσωρινώς, για να ξυπνήσει στην αιωνιότητα. Ὁ θάνατος, με την Ανάσταση του Χριστού, γίνεται ένας μεγάλος ύπνος. Αυτό το πανηγύρι, την ελπίδα της αιώνιας βασιλείας, την αγάπη μας στην Παναγία Μητέρα όλων μας, θα δούμε και μέσα από αυτή την παρουσίαση μας, τιμώντας την Κοίμηση της Θεοτόκου ._ Ιερές Μονές Μετεώρων

Χριστός Ανέστη

Το βίντεο γυρίστηκε στο μεγαλύτερο και πιο πολυσύχναστο εμπορικό κέντρο της Βηρυτού το Πάσχα του 2011. Σε αυτό συμμετέχει το Λιβανέζικο γκρούπ «Τέσσερεις Ιππότες» που αποτελείται από τους τραγουδιστές Simon Obeid, Nader Khoury, Elie Khayat and Ziad Imaz, οι οποίοι ερμήνευσαν το τραγούδι «Ο Ιησούς Ανέστη». Το εντυπωσιακότερο όλων είναι ότι οι αντιδράσεις του κοινού είναι αυθεντικές και όταν προβλήθηκε στο YouTube συγκέντρωσε 500.000 προβολές και περισσότερα από 800 σχόλια μέσα σε λίγες ώρες………εστιάστε στο 60».

Η Μεγάλη Εβδομάδα

Περάσαμε πλέον τὸ πέλαγος τῆς νηστείας τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς καί διανύουμε τήν Μεγάλην Ἑβδομάδα, ὁποῦ ὀνομάζεται Μεγάλη ὄχι διότι εἶναι μεγαλύτερη, ἢ ἔχει περισσότερες μέρες, ἀλλὰ «ἐπειδὴ μεγάλα ἡμῖν γέγονεν ἐν αὐτῇ παρὰ τοῦ Δεσπότου κατορθώματα. Καὶ γὰρ ἐν αὐτῇ τῇ ἑβδομάδι τῇ Μεγάλῃ, ὅπως λέγει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος, ἡ χρονία τοῦ διαβόλου κατελύθη τυραννίς· ὁ θάνατος ἐσβέσθη· ὁ ἰσχυρὸς ἐδέθη· τὰ σκεύη αὐτοῦ διηρπάγη· ἁμαρτία ἀνηρέθη· ἡ κατάρα κατελύθη· ὁ Παράδεισος ἀνεώχθη· ὁ Οὐρανὸς βάσιμος γέγονεν· ἄνθρωποι ἀγγέλοις ἀνεμίγησαν· τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ ἤρθη· τὸ θριγγίον περιηρέθη· ὁ τῆς εἰρήνης Θεὸς εἰρηνοποίησε τὰ ἄνω καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς· διὰ τοῦτο Μεγάλη καλεῖται Ἑβδομάς».

Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε

Ιδιαίτερη είναι η αγάπη και ξεχωριστός ο σεβασμός, με τον οποίο το σύνολο των πιστών περιβάλλει την Ακολουθία του Ακάθιστου Ύμνου. Αγάπη και σεβασμός που πηγάζουν και εμπνέονται από το πρόσωπο προς το οποίο απευθύνεται η Ακολουθία, από την εκφραστικότητα και τον πλούτο των κειμένων, από το μελωδικό ένδυμα των λόγων. Αγάπη και σεβασμός που εκδηλώνονται με την ευλαβή παρουσία και ενεργό συμμετοχή στην Ακολουθία των «πιστώς προσκυνούντων και δοξαζόντων» Χριστιανών, τα απογεύματα της Παρασκευής καθ’ όλη τη διάρκεια της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.

Κυριακή της Ορθοδοξίας

Την πρώτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής η Εκκλησία εορτάζει τον θρίαμβο της Ορθοδοξίας, έναντι των αιρέσεων, γι’ αυτό καλείται Κυριακή της Ορθοδοξίας. Οι αιρέσεις εμφανίσθηκαν από την αρχή του Χριστιανισμού και οι Απόστολοι προειδοποιούσαν για τον κίνδυνο από τους ψευδοδιδασκάλους.

Φώτης Κόντογλου (1895-1965)

Τὸ βυζαντινοπρεπὲς καὶ λαϊκότροπο ὕφος τοῦ Κόντογλου ξένισε τὴν ἐθισμένη στὶς τεχνοτροπίες τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ συρμοῦ κοινωνία, καθὼς δὲν νεωτέριζε ἀκολουθώντας κάποια ἤδη ἀναγνωρισμένη τάση στὸ Παρίσι, ἀλλὰ ἀντίθετα καινοτομοῦσε ἀναπλάθοντας δημιουργικὰ στοιχεῖα παραδοσιακῆς τέχνης σὲ ἔργα κοσμικοῦ περιεχομένου, προτείνοντας τὴν ἐπιστροφὴ σὲ μιὰ «ξεχασμένη» κοσμοθεωρία.

Οι άγιοι Ακύλας και Πρίσκιλλα…οι απόστολοι της συζυγίας

Οι άγιοι Ακύλας και Πρίσκιλλα ήταν αγαπημένο ζεύγος σκηνοποιών το οποίο καταγόταν από τον Πόντο και ζούσε στην Κόρινθο. Συνάντησαν τον Απόστολο Παύλο, όταν εκείνος μετέβη στην Κόρινθο και τον φιλοξένησαν στο σπίτι τους .