Ιστορία Δικαίου

Στην αρχαιότητα παράλληλα με τις ελληνικές έννομες τάξεις πόλεων και βασιλείων, η Ρώμη αναπτύσσει δίκαιο, το οποίο και θα αποτελέσει τη βάση της νομικής επιστήμης. Το δίκαιο των ελληνικών πόλεων-κρατών διαδόθηκε μετά την εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου στην ελληνιστική ανατολή. Με τη ρωμαϊκή κατάκτηση ελληνικό και ρωμαϊκό δίκαιο συναντώνται, ιδίως μετά την απονομή της ιδιότητας του ρωμαίου πολίτη σε όλους τους ελεύθερους κατοίκους της αυτοκρατορίας (212 μ.Χ.).

Χαμμουραμπί (Hammurabi) ο σκληροτράχηλος νομοθέτης

Ο Χαμμουραμπί (γνωστός και ως Αμμουραπί) βασίλευσε από το 1792 έως το 1750 π.Χ., ήταν ο 6ος βασιλέας της 1ης Δυναστείας Αμοριτών (αρχαίος Σημιτικός νομαδικός λαός) της Βαβυλώνας, διαδεχόμενος στον θρόνο τον πατέρα του, Sin-Muballit και αυτός που επέκτεινε το βασίλειο κατακτώντας όλη την αρχαία Μεσοποταμία.

Οι αρχαϊκοί νόμοι (1100-750 π.Χ.)

Κατά την αρχαιότητα λόγω του γεγονότος ότι οι νόμοι ήσαν άγραφοι, οι ευγενείς τους ερμήνευαν κατά το δοκούν προς ίδιον όφελος και παρόλο που δεν είχαν δοθεί από τους θεούς, εν τούτοις επειδή τελούσαν «υπό την προστασία των θεών» ήσαν απόλυτα σεβαστοί. Με την πάροδο των ετών οι πολίτες άρχισαν να διαμαρτύρονται κατά αυτής της συνήθειας των ευγενών και επειδή ήδη υπήρχαν γραπτοί κατάλογοι δημοσίων λειτουργών και συνθηκών, απαίτησαν με επιμονή την καταγραφή των νόμων.

Οι παλαιότεροι κώδικες για τους οποίους έχουμε κάποια γνώση είναι ανεπεξέργαστοι και μάλλον τραχείς. Συνδέονται με ονόματα νομοθετών, δηλαδή προσώπων που είχαν εκλεγεί για να ασκήσουν διαιτησία σε υποθέσεις συγκρουόμενων συμφερόντων και στους οποίους είχε ανατεθεί το έργο της ταξινόμησης και καταγραφής των νόμων. Συγκεκριμένα από τον κώδικα του μυθικού σχεδόν Ζάλευκου που κατάγονταν από τους Λοκρούς της νότιας Ιταλίας, έχουν διατηρηθεί κάποια στοιχεία μέχρι σήμερα.