Θεοφάνειες και Θεοφάνεια

Θεοφάνεια (από το Θεός + φαίνω=φανερώνω, αποκαλύπτω) είναι η φανέρωση, η αποκάλυψη του Θεού στον άνθρωπο. Ο Θεός φανερώνει τον εαυτόν του και το θέλημά του στον άνθρωπο, διότι ο άνθρωπος, ο μεταπτωτικός άνθρωπος, αδυνατεί να ανακαλύψει με τις ιδικές του διανοητικές και πνευματικές δυνάμεις τον Θεόν, αδυνατεί να έρθει σε κοινωνία με τον Θεόν. Βέβαια ο Θεός δεν έπλασε εξ’ αρχής έτσι τον άνθρωπο. Οι πρωτόπλαστοι προ της πτώσεως βρισκόταν σε κατάσταση συνεχούς θεωρίας και κοινωνίας με τον Θεόν.

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος & Βαπτιστής

Ο Ιωάννης ο Βαπτιστής, επικαλούμενος και Ιωάννης ο Πρόδρομος είναι άγιος και προφήτης του Χριστιανισμού. Ήταν σύγχρονος του Ιησού Χριστού και θεωρείται ότι με την διδασκαλία του προετοίμασε τον κόσμο να υποδεχτεί τον Μεσσία Ιησού, εξ ου και ο χαρακτηρισμός «Πρόδρομος». Η διδασκαλία του υπήρξε καυστική ιδιαίτερα προς τις ανηθικότητες της εξουσίας, γεγονός που εξανάγκασε τελικά τον τότε τετράρχη της Γαλιλαίας Ηρώδη τον Αντύπα αρχικά να τον φυλακίσει και στη συνέχεια να τον θανατώσει με αποκεφαλισμό.

Ως βιβλικό πρόσωπο θεωρείται ότι βρίσκεται στο μεταίχμιο μεταξύ της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης. Στην Παλαιά θεωρείται ως «Προφήτης» ενώ στην Καινή ως «Πρόδρομος». Ο ερχομός του προφητεύτηκε από τους προφήτες Ησαΐα και Μαλαχία (Ησαΐας 40,3. Μαλαχίας 3,1. Ματθαίος 3,3 και 11,13-14). Ο Ιωάννης αναφέρεται και από τους τέσσερις Ευαγγελιστές. Το όνομα Ιωάννης είναι Εβραϊκό και σημαίνει την «χάρη και την εύνοια του Θεού».

Τοπικά έθιμα εορτών 12ημέρου (Βαλανίδα Ελασσώνος)

«Δωδεκαήμερο» ονομάζονται οι ημέρες από τα Χριστούγεννα μέχρι τα Θεοφάνεια, οι οποίες είναι ημέρες εορταστικές, χαράς και αγάπης.

Σε όλη την Ελλάδα αυτές οι ημέρες εορτάζονται με ιδιαίτερη λαμπρότητα και οι προετοιμασία των ανθρώπων έχει έναν χαρακτήρα πανηγυρικό και τελετουργικό. Κάθε ενέργεια έχει μια συμβολική σημασία, κάθε τραγούδι και ένα μήνυμα, κάθε φαγητό και άλλο νόημα.

Τα έθιμα από τόπο σε τόπο διαφέρουν, από περιοχή σε περιοχή και από χωριό σε χωριό αλλάζουν ανάλογα με τις συνήθειες των κατοίκων, την διαφορετική μορφολογία του εδάφους και τον διαφορετικό τόπο καταγωγής τους.

Εμείς καταγράψαμε το έθιμο σε ένα χωριό της Ελασσόνας, την Βαλανίδα, που οι κάτοικοί του είναι ντόπιοι Χασιώτες και τηρούν πιστά τα έθιμα μέχρι και σήμερα.