Γάϊος Σαλλούστιος Κρίσπος (Gaius Sallustius Crispus 86 π.Χ. – 34 π.Χ)

Ο Γάιος Σαλλούστιος Κρίσπος γνωστός στους μελετητές της ιστορίας ως Σαλλούστιος, γεννήθηκε το 86 π.Χ. από επιφανή αριστοκρατική οικογένεια της τοπικής κοινωνίας στην αρχαία ορεινή πόλη Αμιτέρνο (σημερινή ονομασία San Vittorio) ανατολικά του Τίβερη στα κεντρικά Απέννινα, όπου κατά την αρχαιότητα κατοικοέδρευε ο λαός των Σαβίνων, οι οποίοι ήσαν γνωστοί για τις ιδιόμορφες θρησκευτικές πρακτικές και πεποιθήσεις τους και πιστεύεται ότι επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό τα Ρωμαϊκά έθιμα. Αρκετοί Σαβίνοι είχαν παρεισφρήσει στον πληθυσμό της Ρώμης μέχρι την τελική υποταγή τους στους Ρωμαίους το 290 π.Χ. και την νόμιμη ένταξή τους στον πληθυσμό της Ρώμης με την απόκτηση της Ρωμαϊκής ιθαγένειας το 268 π.Χ., αλλά χωρίς δικαίωμα ψήφου (civitas sine suffragio).

Η Τροία μεταξύ Μιθριδάτη και Ρώμης

Η Τροία, λόγω του μυθικού της παρελθόντος, κατέστη βασικό σημείο αναφοράς για Έλληνες και μη, κατακτητές, οι οποίοι επιθυμούσαν να επαναλάβουν τα κατορθώματα που περιγράφει ο Όμηρος, συγκρινόμενοι με τους ήρωες. Επιπλέον, από τον Ξέρξη έως τον Αντίοχο Γ´, η θυσία προς την Τρωάδα Αθηνά ήταν μια ιεροτελεστία η οποία εθεωρείτο υποχρεωτική για τους επίδοξους κατακτητές της Ασίας από την Ευρώπη ή το αντίστροφο. Παρόλο που η καταγωγή αυτής της τελετουργίας θα μπορούσε να συσχετιστεί με την τοποθεσία της πόλης στις παρυφές των δύο ηπείρων, πίστευαν ότι η θεά θα έπρεπε να δώσει την συγκατάθεσή της σε όποια εκστρατεία αποσκοπούσε στην επικυριαρχία σε κάποιο από αυτά τα δύο μέρη του κόσμου. Τα δύο μέτωπα των Μιθριδατικών πολέμων, δεν είχαν άγνοια για την αξία της επανάληψης των μυθικών ηρωικών επιτευγμάτων. Ο Μιθριδάτης και οι Ρωμαίοι εχθροί του, επιδίωξαν αμφότεροι να θεωρηθούν ευνοημένοι από την Θεά της Τροίας.

Οι Πίκτες (οι)

«Venit et extremis legio praetenta Britannis, Quae Scotto dat frena truci ferronque notatas Perlegit Picto moriente figuras»
«Αυτή η λεγεώνα, η οποία αναχαίτισε τους άγριους Σκώτους και είδε τα σχέδια που είχαν ζωγραφισθεί με καυτό σίδερο στα πρόσωπα των ετοιμοθάνατων Πικτών.»

Οι παραπάνω στίχοι του Ρωμαίου ποιητή Κλαύδιου περιγράφουν με γλαφυρότητα τον αγώνα των Πικτών οι οποίοι πολέμησαν στην υπό Ρωμαϊκή κατοχή Βρετανία, νίκησαν τους Αγγλοσάξωνες εισβολείς και κατόπιν προς το τέλος του 10ου αιώνα, εξαφανίστηκαν ως δια μαγείας. Οι Ρωμαίοι ονόμασαν αυτούς τους προ Κέλτες Pictii, ή «βαμμένους» επαληθεύοντας τα λόγια του Κλαυδίου, σύμφωνα με τα οποία οι Πίκτες κάλυπταν με δερματοστιξία (τατουάζ) όλο το σώμα. Για τους μη κατακτηθέντες Κέλτες της Σκωτίας και της Ιρλανδίας, καθώς και τις φυλές της Βελγικής Αγγλίας και Ουαλίας, οι Πίκτες ήσαν γνωστοί ως «Cruithni» και για πολλούς αιώνες αντιπροσώπευαν την αχαλίνωτη οργή ενός λαού που αρνήθηκε να τεθεί υπό τον ζυγό της Ρώμης ή άλλου εισβολέα.

Ονησάνδρου… «Στρατηγικόν»

O Ονήσανδρος ή Ονάσανδρος (1ος αιώνας μ.Χ) ήταν Έλληνας Πλατωνικός φιλόσοφος και συγγραφέας του «Στρατηγικού» μιάς εμπνευσμένης μελέτης σχετικά με τα καθήκοντα – αρετές και προσόντα των στρατηγών. Το εν λόγω πόνημα ήταν αφιερωμένο στον Κουΐντο Βεράνιο Νέπο (Quintus Veranius Νepus) ο οποίος διετέλεσε Ύπατος το 49 μ.Χ. και Λεγάτος της Βρετανίας.

Περί Ελληνικής καταγωγής των αρχαίων Ρωμαίων

Ίσως εκ πρώτης όψεως ο τίτλος του παρόντος άρθρου να εκπλήσσει ή να φαίνεται παράδοξος, ωστόσο υπάρχουν σημαντικές και αξιόπιστες αναφορές στην αρχαία Ελληνική και Ρωμαϊκή γραμματεία που στηρίζουν την αρχική θέση. Κατά παράδοση οι πρώτοι οικιστές της περιοχής περί τον Τίβερι ποταμό και τους γύρω λόφους ήσαν Ελληνικής καταγωγής και μάλιστα Αρκαδικής.

Οι Εβούρωνες

Οι Εβούρωνες σύμφωνα με τον Στράβωνα, ήσαν αρχαίο φύλο το οποίο έζησε στην βορειοδυτική Γαλατία και συγκεκριμένα σε περιοχή που προσδιορίζεται μεταξύ δυτικής Ολλανδίας – ανατολικού Βελγίου και Ρηνανίας. Όσον αφορά στην καταγωγή, παρόλο που ζούσαν σε Γαλατική περιοχή εντούτοις θεωρούνται μάλλον Βελγικής ή Γερμανικής προέλευσης.

Η μάχη του Τευτοβούργιου δρυμού (Σεπτέμβριος 9 μ.Χ)

Η αρχαία Ρώμη κατά την διάρκεια του «βίου» της έδωσε πολλές μάχες αντιμετωπίζοντας πλείστους όσους αντιπάλους. Σε άλλες κατήγαγε περιφανείς νίκες και σε άλλες υπέστη βαριές ήττες. Ουδεμία όμως ήττα υπήρξε τόσο ταπεινωτική και συντριπτική όσο αυτή στην μάχη του Τευτοβούργιου δρυμού. Το αποτέλεσμα ήταν o ολοκληρωτικός αφανισμός τριών λεγεώνων, ο οποίος επέφερε σοβαρό πλήγμα στο κύρος της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.

Οι Μονομάχοι (Gladiators)

Οι μονομάχοι στην αρχαία Ρώμη ήσαν η απόλυτη πολεμική μηχανή στις μάχες σώμα με σώμα…………..ζούσαν, έτρωγαν, ανέπνεαν και κοιμόντουσαν μόνο για την μάχη. Γεμάτοι μυστήριο και αγριότητα, οι μονομάχοι αποτελούσαν την ύψιστη ψυχαγωγία για την αιμοδιψή Ρωμαϊκή κοινωνία. Η λατινική ονομασία μονομάχος (Gladiator) προέρχεται από την ονομασία του ξίφους Gladius, που ήταν το δημοφιλέστερο όπλο του Ρωμαϊκού στρατού. Η λέξη μονομάχος στα Λατινικά σημαίνει ξιφομάχος, όμως αργότερα οι μονομάχοι θα χρησιμοποιούσαν περισσότερα και διαφορετικού τύπου όπλα προκειμένου να υπερασπισθούν την ζωή τους.

Το εμπόριο στην Ερυθρά θάλασσα και τον Ινδικό ωκεανό κατά τους Ελληνορωμαϊκούς χρόνους

Η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία είχε ανάγκη από μεγάλες ποσότητες εξωτικών ειδών πολυτελείας, όπως πολυτίμους λίθους, μετάξι και μπαχαρικά, που έρχονταν από την Ινδία και από χώρες ακόμη πιο μακρυνές και εξωτικές της Άπω Ανατολή, όπως η Κεϋλάνη (Σρι Λάνκα) και τα νησιά των μπαχαρικών στο πέλαγος της Ινδονησίας. Ήδη κατά την εποχή του Χριστού, οι δύο κόσμοι της Ανατολής και της Δύσεως διασυνδέονταν με ένα πολύπλοκο δίκτυο χερσαίων εμπορικών οδών, που τις διέσχιζαν εμπορικά καραβάνια, όπως ο περίφημος δρόμος του μεταξιού που συνέδεε την Κίνα με την Μεσόγειο, αλλά και θαλασσίων, που συνέδεαν την Αίγυπτο μέσω Ερυθράς θαλάσσης με τον Ινδικό Ωκεανό.

Γ’ Καρχηδονιακός πόλεμος (149 – 146 π.Χ)

Στα χρόνια που ακολούθησαν μετά την μάχη της Ζάμα και την ήττα του Αννίβα στον Β’ Καρχηδονιακό πόλεμο, η Ρώμη και η Καρχηδόνα διατήρησαν εκατέρωθεν μια εύθραυστη σχέση κατακτητή – κατακτημένου. Η Ρώμη συνέχισε να επεκτείνεται στην Ανατολή, ενώ ταυτόχρονα αντιμετώπιζε τα εμφανιζόμενα προβλήματα στα νεοαποκτηθέντα Ισπανικά εδάφη. Επίσης συνέχισε να υποστηρίζει τον Μασινίσσα, ενθαρρύνοντας διακριτικά τις επιδρομές των Νουμιδών στα Καρχηδονιακά εδάφη, ενώ η Καρχηδόνα παρακαλούσε για Ρωμαϊκή παρέμβαση.

B’ Καρχηδονιακός πόλεμος (218 – 201 π.Χ)……μέρος 2ο

Οι Κάννες υπήρξαν το κομβικό σημείο στην εκστρατεία του Αννίβα, η οποία διήρκεσε επιπλέον δεκατρία χρόνια και σημείωσε πολλές επιτυχίες πριν τελικά επιστρέψει στην Αφρική. Το σχέδιό του παρέμεινε το ίδιο – να επιφέρει ήττες στο Ρωμαϊκό στρατό ελπίζοντας να διασπάσει το σύστημα των συμμαχιών και να τους αναγκάσει να συνθηκολογήσουν. Αυτό είχε αποδώσει καρπούς στο βόρειο τμήμα της Ιταλίας, όπου ο Αννίβας είχε τη δυνατότητα να στρατολογεί Κελτικά στρατεύματα και μετά τις Κάννες άρχισε να αποδίδει στη νότια Ιταλία, όπου μια σειρά από πόλεις άλλαξε στρατόπεδο, με σημαντικότερη την Κάπουα, η οποία ακολούθησε τον Αννίβα αμέσως μετά τις Κάννες.

B’ Καρχηδονιακός πόλεμος (218 – 201 π.Χ)……μέρος 1ο

Η λήξη του A’ Καρχηδονιακού πολέμου βρήκε την Καρχηδόνα αποδυναμωμένη. Η Ρώμη κατείχε πλέον την Σικελία, ενώ ο Μισθοφορικός πόλεμος (η επανάσταση των μισθοφορικών στρατευμάτων της Λιβύης κατά της Καρχηδόνας για χρηματικούς λόγους) άφησε την Καρχηδόνα ευάλωτη στην Αφρική.

Α’ Καρχηδονιακός πόλεμος (264 – 241 π.Χ)

Τα κράτη της Μεσογείου πριν την έναρξη των Καρχηδονιακών πολέμων τελούσαν ακόμη υπό την «σκιά του Μεγ. Αλεξάνδρου» μετά το θάνατο του οποίου (323 π.Χ) η αυτοκρατορία κατέρρευσε και οι στρατηγοί «έδιναν μάχες για λάφυρα». Τότε εμφανίσθηκαν τρία μεγάλα διάδοχα κράτη, η Αίγυπτος, η Συρία και η Μακεδονία, ενώ οι Ελληνικές πόλεις επανέκτησαν την ανεξαρτησία τους και η Ελλάδα περιελάμβανε αποικίες στη Νότια Ιταλία, Σικελία και στις νότιες ακτές της Γαλλίας και της Ισπανίας. Η ενδοχώρα της Γαλλίας και της Ισπανίας κυριαρχείτο από φυλετικές ομάδες κυρίως Κέλτες (Γαλάτες και Ίβηρες) οι οποίοι ήσαν ακόμα σε μεγάλο βαθμό πολεμοχαρείς, αν και η Ελληνική επιρροή είχε αρχίσει να γίνεται αισθητή σε ορισμένους τομείς.

Μασσινίσα (241 – 148 π.Χ)……ο ηγέτης της Νουμιδίας

Όταν γεννήθηκε ο Μασσινίσα, η Νουμιδία (σημερινό βόρειο τμήμα της Αλγερίας) ήταν μια χώρα απομονωμένη στην άκρη της Μεσογείου. Παρόλο που μεγάλες ομάδες πληθυσμού ζούσαν σε μεγάλα χωριά τα οποία είχαν τις προοπτικές να εξελιχθούν σε πόλεις, εντούτοις τμήμα του πληθυσμού εξακολουθούσε να διαβιεί στην ύπαιθρο ως «νομάδες»…..λέξη η οποία προέρχεται από την Νουμιδία.

Φιλήμων & Βαυκίς……..το ενάρετο ζεύγος

Σύμφωνα με την αρχαία Ρωμαϊκή μυθολογία, ο Φιλήμων και η Βαυκίς ήταν ένα ανδρόγυνο ηλικιωμένων, οι οποίοι παρόλο που ήσαν φτωχοί, εντούτοις ζούσαν με αξιοπρέπεια και αρετή. Εκείνη την εποχή ο βασιλέας των θεών Δίας (Jupiter στην Ρωμαϊκή μυθολογία) άκουσε για το ενάρετο ζευγάρι και επειδή ήταν δύσπιστος ήθελε να διαπιστώσει την αλήθεια των λεγομένων ιδίοις όμμασι.

Σπαρτιατική Ξυήλη vs Ρωμαϊκού Gladius

Η ξυήλη ή στην δωρική διάλεκτο ξυάλη, απετέλεσε επί δεκαετίες πραγματικό αίνιγμα όσον αφορά στον οπλισμό των Σπαρτιατών. Το ερώτημα που προκύπτει είναι το εξής: ήταν η ξυήλη, όπλο που χρησιμοποιείτο από τους Σπαρτιάτες οπλίτες και κυρίως από τους «όμοιους», ή απλώς κάποιο εργαλείο;
To gladius (από αυτό προέρχεται και η λατινογενής gladiator) έχει μια ενδιαφέρουσα ιστορία με πολλές διακυμάνσεις. Ο Πολύβιος ισχυρίζεται ότι οι Ρωμαίοι «έκλεψαν» τον σχεδιασμό από τους Ισπανούς. Υπάρχουν στοιχεία που αφορούν στην χρήση του το 380 π.Χ και γνωρίζουμε ότι αντεκαταστάθη το 200 μ.Χ αλλά στο μεσοδιάστημα θεωρείοτ το σημαντικότερο όπλο των Ρωμαϊκών λεγεώνων.

Οι «Ετρούσκοι»

Η ιστορία των Ετρούσκων ή Τυρρηνών είναι εξίσου ενδιαφέρουσα όσο και αινιγματική. Παρόλο που γνωρίζουμε μόνο αποσπάσματα, εντούτοις είναι αξιοσημείωτη, όσον αφορά στα επιτεύγματά τους ως έμποροι, βιοτέχνες και στην επιρροή τους στον Ρωμαϊκό πολιτισμό. Ο αυτοκράτορας Κλαύδιος κατέγραψε την ιστορία τους σε είκοσι τόμους, αλλά δυστυχώς το έργο του δεν διασώθηκε. Εν τω μεταξύ, η ετρουσκική γλώσσα είναι εν μέρει κατανοητή, καθότι εκτός από κάποια αποκωδικοποίηση των ευρημάτων, σε γενικές γραμμές δεν μπορεί να αναγνωσθεί. Παρόλα αυτά τρείς βασιλείς της Ρώμης ήσαν Ετρούσκοι (Lucius Tarquinius Priscus – Servius Tullius – Lucius Tarquinius Superbus).

Οι «Βάνδαλοι»

Οι Βάνδαλοι ήσαν Γερμανικό φύλο του οποίου οι συγκρούσεις με την Ρωμαϊκή αυτοκρατορία είχαν βαρύ ιστορικό αντίκτυπο κυρίως από πλευράς σφοδρότητας. Η ακραία βία θα οδηγούσε την ιστορία να ταυτίσει το όνομά τους με την απόλυτη καταστροφή.

Η προέλευση των Βανδάλων δεν είναι απόλυτα σαφής. Ορισμένοι μελετητές πιστεύουν ότι κάποια στιγμή τον 6ο και 5ο αιώνα π.Χ, προερχόμενοι από την χερσόνησο της Γιουτλάνδης (σημερινή Δανία) ήλθαν να εγκατασταθούν στην κοιλάδα του ποταμού Oder. Αν και είναι πιθανό η λέξη «Βάνδαλος» να είναι αρχαίο όνομα, οι άνθρωποι κατά καιρούς αναφέρονταν σε αυτούς με την ονομασία Lugii. Επιπλέον, ορισμένα τμήματα του πληθυσμού των Βανδάλων είχαν διαφορετικά ονόματα όπως Asdings και Silings.

Η συνωμοσία του Κατιλίνα

Ο Λούκιος Σέργιος Κατιλίνας (Lucius Sergius Catilina) γεννήθηκε το 108 π.Χ και ήταν γόνος μιας εκ των παλαιοτέρων οικογενειών πατρικίων της Ρώμης η οποία είχε αρνηθεί τα κοινωνικά και οικονομικά προνόμια που απέρρεαν από το αξίωμα.
Θεωρήθηκε ως ο κινητήριος μοχλός της ιστορικής «συνωμοσίας» η οποία φέρει το όνομά του, βάσει της οποίας απεπειράθη να ανατρέψει το πολιτειακό καθεστώς της Ρώμης και συγκεκριμένα την πολιτική δύναμη της αριστοκρατικής συγκλήτου.