Η μάχη της Δάρας (Ιούλιος 530 μ.Χ.)

στις

copyright © μετάφραση – επιμέλεια: Χείλων

Η μάχη του οχυρού της Δάρας διεξήχθη το 530 μεταξύ της Βυζαντινής (Ανατολικής Ρωμαϊκής) Αυτοκρατορίας) και των Σασσανιδών στα πλαίσια του Ιβηρικού πολέμου. Η Δάρα ήταν σημαντική Βυζαντινή πόλη – οχυρό στη βόρεια Μεσοποταμία στα σύνορα με την Αυτοκρατορία των Σασσανιδών. Σήμερα είναι αρχαιολογικός τόπος της Τουρκίας κοντά στα σύνορα με την Συρία. Λόγω της μεγάλης στρατηγικής σημασίας είχε εξέχουσα θέση στις Βυζαντινοπερσικές συγκρούσεις του 6ου αιώνα και η εν λόγω μάχη έλαβε χώρα μπροστά στα τείχη της.  Το 505 ο αυτοκράτορας Αναστάσιος αποφάσισε να χτίσει το οχυρό της Δάρας, 18 χιλιόμετρα δυτικά της Νίσιβης και μόλις 5 χλμ. από τα σύνορα με την Περσία, προκειμένου να αποτελέσει καταφύγιο για το στρατό και να προφυλαχθεί η πόλη από τις επιδρομές των Περσών και των Σαρακηνών. Η νέα πόλη χτίστηκε πάνω σε τρεις λόφους, όπου στο υψηλότερο βρισκόταν η ακρόπολη, περιλαμβάνοντας μεγάλες αποθήκες, δημόσιο λουτρό και δεξαμενές νερού. Η πόλη ονομάσθηκε Αναστασιούπολις (προς τιμήν του αυτοκράτορα) και αποτέλεσε έδρα του Βυζαντινού δουκάτου της Μεσοποταμίας.

Απεικόνιση του Ιουστινιανού από μωσαϊκό στην Ραβένα Meister von San Vitale in Ravenna [Public domain], via Wikimedia Commons

Ιστορικό

Οι πόλεμοι μεταξύ Δύσης και Περσικής αυτοκρατορίας συνεχίζονταν επί αιώνες, με Έλληνες, Ρωμαίους, Αρμένιους, Βυζαντινούς και άλλους, είτε να επιτίθενται στην Περσία είτε να αμύνονταν. Ορισμένες συγκρούσεις ήταν μικρές συνοριακές αψιμαχίες μικρής σημασίας, ενώ άλλες πολεμικές συρράξεις μέχρι τελικής πτώσεως.

Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία βρισκόταν σε πόλεμο με τους Σασσανίδες από το 507, όταν ο Καβάδης Ι επιχείρησε να αναγκάσει τους Ίβηρες του Καυκάσου να ασπαστούν τον Ζωροαστρισμό. Τελικά ο βασιλιάς των Ιβήρων Βαχτάνγκ Ι απηλλάγη από τον Καβάδη, αλλά ο δεύτερος επιχείρησε να συμφιλιωθεί με τους Βυζαντινούς προσπαθώντας να πείσει τον Ιουστίνο Α’ να υιοθετήσει τον γιο του, Χοσρόη. Ο Ιουστίνος και ο ανιψιός και κληρονόμος του, Ιουστινιανός Α’, αρνήθηκαν και έστειλαν τους στρατηγούς Σίττα και Βελισάριο στην Περσία, όπου αρχικά ηττήθηκαν.

Το Βυζάντιο προσπάθησε να διαπραγματευτεί, αλλά το 529 ο Καβάδης έστειλε 40.000 άνδρες στην πόλη Δάρα και σε απάντηση το 530 ο Ιουστινιανός στέλνει 25.000 άνδρες υπό τον Βελισάριο και τον Ερμογένη ως υποδιοικητή. Ο Καβάδης απάντησε με άλλους 10.000 άνδρες υπό τον στρατηγό Περόζη, ο οποίος στρατοπέδευσε περίπου πέντε χιλιόμετρα έξω από το Αμμόδιο.

Σε αυτό το σημείο πρέπει να τονισθεί η πολύτιμη συνεισφορά των αρχείων του Προκοπίου της Καισαρείας στην ιστορική τεκμηρίωση των γεγονότων. Ο Προκόπιος ήταν εξέχων Ρωμαίος μελετητής από την Παλαιστίνη, ο οποίος συνόδευσε τον στρατηγό Βελισάριο στους πολέμους του αυτοκράτορα Ιουστινιανού Α’, γεγονός που τον ανέδειξε σε κύριο ιστορικό του 6ου αιώνα, αφού κατέγραψε τους πολέμους, τα έργα του Ιουστινιανού και την περίφημη Απόκρυφη Ιστορία ή Ανέκδοτα. Ενίοτε αναφέρεται ως ο τελευταίος μεγάλος ιστορικός της αρχαιότητας.

Ακολουθούν αποσπάσματα του ιστορικού της μάχης σε ελεύθερη μετάφραση από το έργο του Προκοπίου «Ιστορία των Πολέμων» Βιβλίο Ι, κεφ. ΧΙΙΙ – XIV.

Προκόπιος ΧIII 8-16: Μετά από αυτό ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός διόρισε τον Βελισάριο ως στρατηγό της Ανατολής και του ανέθεσε να εκστρατεύσει εναντίον των Περσών. Αυτός αφού συγκέντρωσε πολύ μεγάλο στρατό αφίχθηκε στην Δάρα, μαζί με τον Ερμογένη ο οποίος τον ακολούθησε κατόπιν εντολής του αυτοκράτορα για να βοηθήσει στην οργάνωση του στρατού, με το αξίωμα του Μάγιστρου. O Ερμογένης ήταν πρώην σύμβουλος του Βιταλιανού την εποχή που ήταν σε πόλεμο με τον αυτοκράτορα Αναστάσιο. Ο αυτοκράτορας έστειλε επίσης τον Ρουφίνο ως Πρέσβη, διατάζοντας τον να παραμείνει στην Ιεράπολη του Ευφράτη μέχρι νεωτέρας.

Αναπαράσταση πεζικού Ανατολικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.

Σημείωση ιστολογίου: Οι Βυζαντινοί επιδίδονταν σε μακροχρόνιους, σκληρούς και ενίοτε άσκοπους συνοριακούς πολέμους με τους Πέρσες. Υστερώντας αριθμητικά έναντι των Περσών σε αναλογία 2 προς 1, ο στρατηγός Βελισάριος δεν επεδίωξε μάχη στο ανοιχτό πεδίο της ερήμου όπου μπορούσε να υποστεί ολοκληρωτική ήττα. Οι Βυζαντινοί ενίσχυσαν τις θέσεις τους με οχυρωματικά έργα, έχοντας στην «πλάτη» τους τα τείχη του οχυρού της Δάρας, εξασφαλίζοντας τοιουτοτρόπως προστασία, τρόφιμα και νερό στην ανοιχτή και στεγνή έρημο της Μεσοποταμίας.

Προκόπιος ΧIII 16-21: Ξαφνικά, κάποιος ανέφερε στον Βελισάριο και τον Ερμογένη ότι οι Πέρσες επρόκειτο να εισβάλλουν στα εδάφη των Ρωμαίων, με σκοπό να καταλάβουν την πόλη Δάρα. Όταν το άκουσαν αυτό, ετοιμάστηκαν για μάχη ως εξής:

Όχι μακριά από την πύλη που βρίσκεται απέναντι από την πόλη Νίσιβη, σε απόσταση όσο η βολή μιας πέτρας, έσκαψαν μια βαθιά τάφρο με πολλά περάσματα. Αυτό το χαράκωμα δεν είχε σκαφτεί σε ευθεία γραμμή, αλλά με τον ακόλουθο τρόπο. Στη μέση υπήρχε ένα μάλλον μικρό ευθύ τμήμα και σε κάθε άκρο αυτού, έσκαψαν δύο διασταυρούμενα χαρακώματα σε γωνία προς το πρώτο και ξεκινώντας από τα άκρα των δύο διασταυρούμενων χαρακωμάτων, συνέχιζαν δύο ευθεία χαρακώματα προς την αρχική κατεύθυνση σε πολύ μεγάλη απόσταση.

Μάχη Δάρας – Παράταξη δυνάμεων

Λίγο αργότερα, έφτασαν οι Πέρσες με μεγάλο στρατό και στρατοπέδευσαν σε ένα μέρος που ονομάζεται Αμμόδιος, σε απόσταση είκοσι σταδίων (περ. 4 χλμ.) από την πόλη Δάρα. Μεταξύ των ηγετών αυτού του στρατού ήταν οι Πιτυάξης και ο μονόφθαλμος Βαρεσμανάς, αλλά το γενικό πρόσταγμα είχε ο Πέρσης στρατηγός Περόζης με το προσωνύμιο Μιρράνης. Ο Περόζης προκάλεσε τον Βελισάριο στέλνοντας μήνυμα «να ετοιμάσει το μπάνιο» διότι ήθελε να κάνει μπάνιο εκεί την επόμενη μέρα. Μετά απ’ αυτό, οι Ρωμαίοι έκαναν τις απαραίτητες προετοιμασίες, με την προσδοκία ότι θα πολεμήσουν την επόμενη ημέρα.

Ούννος ιππέας

Προκόπιος ΧIII 21-29: Την αυγή, βλέποντας τον εχθρό να προελαύνει εναντίον τους, παρατάχθηκαν ως ακολούθως. Το αριστερό άκρο του χαρακώματος, στελεχώθηκε από τον Βούζη με μεγάλη δύναμη ιππέων και τον Φάρα τον Έρουλο με 300 ομοεθνείς του. Στα δεξιά αυτών, έξω από το χαράκωμα, στη γωνία που σχηματιζόταν από το διασταυρούμενο χαράκωμα και το ίσιο τμήμα, αναπτύχθηκαν o Σουνίκας και o Αίγας, Μασσαγέτες στην καταγωγή, με 600 ιππείς, ώστε εάν ο Βούζης και ο Φάρας υποχωρούσαν, να μετακινηθούν γρήγορα στα πλάγια και να βγουν στα μετόπισθεν του εχθρού, υποστηρίζοντας τους Ρωμαίους σε εκείνο το σημείο.

Στην άλλη πλευρά, παρατάχθηκαν με τον ίδιο τρόπο, με το δεξιό άκρο της ευθείας να στελεχώνεται από μια μεγάλη δύναμη ιππέων, υπό τον Ιωάννη, γιο του Νικήτα και τους Κύριλλο και Μάρκελλο. Μαζί τους ήταν ο Γερμανός και ο Δωρόθεος, ενώ στη δεξιά γωνία έλαβαν θέση 600 ιππείς, υπό τους Μασσαγέτες Σίμμα και Ασκάν, προκειμένου, όπως ειπώθηκε, σε περίπτωση που οι δυνάμεις του Ιωάννη υποχωρήσουν, να μετακινηθούν από εκεί και να επιτεθούν στα μετόπισθεν των Περσών.

Έτσι αναπτύχθηκαν τα τμήματα του ιππικού και του πεζικού κατά μήκος του χαρακώματος και στη μέση πίσω από αυτά στέκονταν οι δυνάμεις του Βελισάριου και του Ερμογένη.

Έτσι παρατάχθηκαν οι Ρωμαίοι, φτάνοντας τους 25.000 άνδρες ενώ ο Περσικός στρατός αποτελούνταν από 40.000 ιππείς και πεζούς και όλοι είχαν πυκνή παράταξη προς το μέτωπο, ώστε να φαίνεται το μέτωπο της φάλαγγας όσο το δυνατόν βαθύτερο. Στη συνέχεια, για μεγάλο χρονικό διάστημα καμία πλευρά δεν έκανε την πρώτη κίνηση, αλλά οι Πέρσες φαίνονταν να προβληματίζονται για την ανάπτυξη των Ρωμαίων και πως θα ενεργούσαν υπό αυτές τις συνθήκες.

Αναπαράσταση Πέρση κατάφρακτου της δυναστείας των Σασσανιδών https://i.redd.it/0ilf5716ana21.jpg

Σημείωση ιστολογίου: την πρώτη ημέρα, δεν υπήρξε γενική εμπλοκή, αλλά μια σειρά από μονομαχίες μεταξύ επίλεκτων των δύο αντιπάλων.

Προκόπιος ΧIII 29-36: Αργά το απόγευμα ένα απόσπασμα αποτελούμενο από Πέρσες ιππείς της δεξιάς πτέρυγας, διαχωρίστηκαν από τον υπόλοιπο στρατό κινούμενοι προς τις δυνάμεις των Βούζη και Φάρα και οι Ρωμαίοι υποχώρησαν σε μικρή απόσταση. Οι Πέρσες ωστόσο δεν τους καταδίωξαν, αλλά παρέμειναν εκεί, φοβούμενοι υποθέτω, κάποια κυκλωτική κίνηση από την πλευρά του εχθρού. Τότε οι Ρωμαίοι ξαφνικά έσπευσαν καταπάνω τους, αλλά οι Πέρσες οπισθοχώρησαν και επέστρεψαν στην φάλαγγα, ενώ οι δυνάμεις των Βούζη και Φάρα παρέμειναν στη θέση τους. Σε αυτή την αψιμαχία σκοτώθηκαν επτά Πέρσες, οι Ρωμαίοι ανέκτησαν τα πτώματά τους και στη συνέχεια αμφότεροι οι στρατοί παρέμειναν ήσυχα στη θέση τους.

Αλλά ένας νεαρός Πέρσης, ιππεύοντας πολύ κοντά στον Ρωμαϊκό στρατό, άρχισε να τους προκαλεί, καλώντας όποιον επιθυμούσε να πολεμήσει μαζί του. Κανένας από ολόκληρο το στρατό δεν τόλμησε να αντιμετωπίσει την πρόκληση, εκτός από έναν συγκεκριμένο ονόματι Ανδρέα, ο οποίος ανήκε στους υπηρέτες του Βούζη και δεν ήταν στρατιώτης ή κάποιος που είχε εμπειρία πολέμου, αλλά ένας απλός εκπαιδευτής νέων σε σχολή πάλης στο Βυζάντιο.

Βυζαντινά στρατεύματα: 1 Κατάφρακτος – 2 πεζικάριος – 3 τοξότης

Από αυτό το επεισόδιο προέκυψε ότι γενέτειρά του ήταν το Βυζάντιο και ακολούθησε το στρατό, διότι ήταν αφοσιωμένος στον Βούζη. Αυτός ο άνδρας είχε το σθένος, χωρίς να τον διατάξει ο Βούζης ή κάποιος άλλος, να φύγει μόνος του για να αντιμετωπίσει τον εχθρό σε μάχη και να αιφνιδιάσει τον βάρβαρο όσο εκείνος σκεφτόταν πώς θα επιτεθεί και να τον χτυπήσει με το δόρυ του στο δεξί στήθος. Ο Πέρσης δεν άντεξε το πλήγμα με τέτοια εξαιρετική δύναμη και έπεσε από το άλογό του. Στη συνέχεια, καθώς ήταν ξαπλωμένος ανάσκελα ο Ανδρέας τον σκότωσε με ένα μικρό μαχαίρι όπως ένα ζώο που θυσιάζεται και μια ισχυρή κραυγή θριάμβου ακούσθηκε τόσο από το τείχος της πόλης όσο και τον Ρωμαϊκό στρατό.

Προκόπιος ΧIII 36 – ΧIV 3: Αλλά οι Πέρσες ήταν βαθύτατα ενοχλημένοι από το αποτέλεσμα και έστειλαν έναν άλλο καβαλάρη για τον ίδιο σκοπό, έναν αρρενωπό στρατιώτη με ανάλογο σωματικό μέγεθος, αλλά όχι νέο, αφού κάποια από τα μαλλιά του είχαν γκριζάρει. Αυτός ο καβαλάρης κάλπασε κατά μήκος του αντίπαλου στρατού κουνώντας επιδεικτικά το μαστίγιο με το οποίο χτυπούσε το άλογό του, προκαλώντας να τον αντιμετωπίσει κάποιος από τους Ρωμαίους. Όταν δεν βγήκε κάποιος, ο Ανδρέας, χωρίς να τον αντιληφθούν εμφανίστηκε για άλλη μια φορά, αν και είχε απαγορευτεί να το πράξει από τον Ερμογένη.

Αμφότεροι ξεχύθηκαν ο ένας εναντίον του άλλου με προτεταμένες τις λόγχες και τα όπλα τους, στοχεύοντας στον θώρακα και όταν τα άλογα συγκρούστηκαν χτυπώντας τα κεφάλια τους, έπεσαν ανατρέποντας τους αναβάτες. Όταν έπεσαν οι δύο άνδρες, πολύ κοντά ο ένας στον άλλο, βιάστηκαν να σηκωθούν, αλλά ο Πέρσης δεν ήταν σε θέση να το κάνει εύκολα λόγω μεγέθους, ενώ ο Ανδρέας, προλαβαίνοντάς τον (η εξάσκηση στην πάλη του έδωσε το πλεονέκτημα ) τον χτύπησε καθώς σηκωνόταν στα γόνατα και καθώς έπεφτε και πάλι στο έδαφος τον αποτελείωσε.

Μετά ακούστηκε μία ιαχή από το τείχος και τον Ρωμαϊκό στρατό το ίδιο μεγάλη, αν όχι μεγαλύτερη, από πριν και οι Πέρσες έσπασαν την φάλαγγα και αποσύρθηκαν στο Αμμόδιο, ενώ οι Ρωμαίοι τραγουδώντας τον παιάνα, εισήλθαν στις οχυρώσεις, διότι είχε ήδη σκοτεινιάσει. Έτσι πέρασαν εκείνο το βράδυ οι δύο στρατιές.

Προκόπιος ΧIV 3-9: Την επόμενη ημέρα οι Πέρσες ενισχύθηκαν με 10.000 στρατιώτες από την πόλη Νίσιβη.

Απόσπασμα από παράσταση μωσαϊκού στη Ραβένα, που θεωρείται ότι απεικονίζει τον Βελισάριο.

Ο Πέρσης διοικητής έστειλε σημείωμα που έγραφε «περιμένω η αυριανή ημέρα να βρει τους Πέρσες στην Δάρα. Να έχετε έτοιμο μπάνιο και γεύμα για μένα στις οχυρώσεις». Όταν ο Βελισάριος το διάβασε, προετοιμάστηκε για την σύγκρουση και θέλοντας να εμψυχώσει τους στρατιώτες τους είπε:

Προκόπιος ΧIV 22-30:«Σίγουρα γνωρίζετε από προηγούμενες αναμετρήσεις ότι οι Πέρσες δεν είναι ανίκητοι, ούτε αθάνατοι και ουδείς μπορεί να αρνηθεί ότι αν και ανώτεροι από αυτούς σε γενναιότητα και σωματική δύναμη ηττηθήκατε διότι αγνοήσατε τις διαταγές των αξιωματικών.

Τώρα όμως έχετε την ευκαιρία να κάνετε το σωστό χωρίς προβλήματα. Διότι, ενώ οι αντιξοότητες σε καμία περίπτωση δεν είναι ανυπέρβλητες, η λογική μπορεί εύκολα να γίνει για έναν άνθρωπο ο γιατρός για τα δεινά που προκαλούνται από τον εαυτό του. Αν επομένως είστε πρόθυμοι να δώσετε προσοχή στις εντολές που δόθηκαν, θα κερδίσετε την υπεροχή στη μάχη. Διότι οι Πέρσες έρχονται εναντίον μας, βασίζοντας την αυτοπεποίθησή τους αποκλειστικά στον πανικό μας. Αλλά αυτή τη φορά θα τους απογοητεύσουμε και θα υποχωρήσουν όπως και στην προηγούμενη αντιπαράθεση.

Όσο για τον μεγάλο αριθμό του εχθρού, ο οποίος περισσότερο από οτιδήποτε άλλο εμπνέει φόβο, καλό είναι να τον αγνοήσετε. Διότι το πεζικό τους δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα πλήθος αξιολύπητων αγροτών που έρχονται στη μάχη μόνο για να σκάβουν τοίχους, να λεηλατούν τους σκοτωμένους και γενικά να υπηρετούν τους στρατιώτες. Για αυτό το λόγο, δεν έχουν όπλα που μπορεί να δημιουργήσουν πρόβλημα στους αντιπάλους και κρατούν μόνο αυτές τις τεράστιες ασπίδες, ώστε να μην τους χτυπήσει ο εχθρός. Ως εκ τούτου, αν φανείτε γενναίοι σε αυτήν την μάχη, δεν θα νικήσετε απλά τους Πέρσες, αλλά θα τους τιμωρήσετε για την απερισκεψία τους, ώστε να μην εκστρατεύσουν ποτέ ξανά στην Ρωμαϊκή επικράτεια».

Η μάχη

Ο Βελισάριος αρχικά έστειλε σφενδονιστές, ελαφρούς τοξότες και δύο σώματα ιππικού για να παρενοχλούν τους Πέρσες. Μετά παράταξε το πεζικό πίσω από τάφρο με το θωρακισμένο ιππικό σε κάθε πλευρά. Πίσω από το πεζικό ήταν 1.200 Ούννοι ιππείς ως εφεδρεία ενώ στην αριστερή πλευρά των λόφων τοποθετήθηκαν κρυμμένοι περίπου 600 Ούννοι ιππείς.

Το Περσικό πεζικό παρατάχθηκε σε δύο πυκνές γραμμές με αρκετούς πολεμικούς ελέφαντες στο πίσω μέρος και αποτελείτο από μισθοφόρους, τοξότες και ακοντιστές οι οποίοι υποστηρίζονταν από στρατολογημένους χωρικούς. Οι Αθάνατοι που αποτελούσαν το βαρύ θωρακισμένο ιππικό, τοποθετήθηκαν σε κάθε πτέρυγα υποστηριζόμενοι από ελαφρές μονάδες ιππικού.

Οι Πέρσες επιτίθενται πρώτοι λίγο πριν το μεσημέρι. Στόχος του Περόζη ήταν να ξεκινήσουν πριν το γεύμα των Ρωμαίων, ώστε να πολεμήσουν πεινασμένοι, αφού οι Πέρσες γευμάτιζαν αργά το απόγευμα.

Οι Πέρσες επιτίθενται και στις δύο πλευρές του Ρωμαϊκού στρατού με το ιππικό, όπου στην αριστερή πλευρά προωθούνται και διασχίζουν την τάφρο. Σε εκείνο το σημείο, εμφανίζονται οι Ούννοι ιππείς και επιτίθενται στους Πέρσες πλευρικά και οι Έρουλοι στα μετόπισθεν. Οι Πέρσες υποχωρούν και ανασυγκροτούνται στο πίσω μέρος των γραμμών τους.

Στο κέντρο το πεζικό αμφότερων των στρατευμάτων αποκρούει τις ανταλλαγές πυρών από τους τοξότες. Η τοξοβολία των Περσών ήταν πυκνότερη λόγω της αριθμητικής υπεροχής αλλά άστοχη εξαιτίας του αντίθετου ανέμου.

Οι Πέρσες Αθάνατοι και οι εφεδρείες τους αναγκάζουν την δεξιά πλευρά υπό τον Ιωάννη να οπισθοχωρήσει στις πύλες του τείχους όπου ανασυγκροτείται.

Κοντά στις πύλες της Δάρας, η αριστερή πλευρά των Περσών βρίσκεται αποκομμένη από το πεζικό τους. Ο Βελισάριος βλέποντας το χάσμα μετακινεί τους 1.200 Ούννους ιππείς από το κέντρο και τους εξαπολύει στα μετόπισθεν της Περσικής αριστερής πτέρυγας, ενώ ταυτόχρονα στέλνει τους επίλεκτους της προσωπικής του φρουράς ενάντια στο Περσικό ιππικό. Δεχόμενοι επίθεση από τρεις πλευρές, οι Αθάνατοι διασπώνται και εγκαταλείπουν το πεδίο μάχης.

Ο Βελισάριος αφήνει την καταδίωξη των ηττημένων Περσών στο ιππικό της δεξιάς πτέρυγας, το οποίο είχε κινητοποιηθεί και ο ίδιος οδηγεί την προσωπική του φρουρά και τους Ούννους ενάντια στην απροστάτευτη αριστερή πλευρά του Περσικού πεζικού. Χωρίς την υποστήριξη του ιππικού, ολόκληρο το κέντρο του Περσικού πεζικού μετατρέπεται σε μια μάζα άτακτων που οπισθοχωρεί πανικόβλητη. Στο πεδίο της μάχης σκοτώθηκε ο Βαρεσμανάς και περίπου 8.000 Πέρσες.

Συμπεράσματα

Στην εν λόγω μάχη ο Βελισάριος απέδειξε τις μεγάλες του ικανότητες στην τακτική, αφού κρατώντας το πεζικό εκτός μάχης, εξουδετέρωσε σε μεγάλο βαθμό την συντριπτική δύναμη του Περσικού κέντρου.

Η μάχη της Δάρας αναδεικνύει τις οδυνηρές συνέπειες της αποτυχημένης διπλής πλαγιοκόπησης, τα θετικά αποτελέσματα αιφνιδιαστικής επίθεσης από κρυμμένη θέση σε παράπλευρη κίνηση και την χρησιμότητα των οχυρώσεων θυσιάζοντας τμήματα της γραμμής μάχης.

Τέλος, απεικονίζει τα πλεονεκτήματα της μάχης από ισχυρή αμυντική θέση. Ο Βελισάριος κατάφερε να κρατήσει το εχθρικό πεζικό ακινητοποιημένο, κατόπιν με το ιππικό του έλεγξε τις Περσικές επιθέσεις και αφού απέκρουσε και απώθησε το εχθρικό ιππικό, επιτέθηκε στο πεζικό.

Εξέλιξη κατάστασης

Το 531 στην μάχη του Καλλίνικου ο Σασσανιδικός στρατός, ενισχυμένος από Άραβες, νίκησε τον Βελισάριο, αναγκάζοντας το Βυζάντιο να πληρώσει βαριές αποζημιώσεις ως αντάλλαγμα για συνθηκολόγηση.

Ο Χοσρόης Α’ αποπειράθηκε να καταλάβει την Δάρα δύο φορές χωρίς επιτυχία, στα 540 και 544. Εν τέλει τα κατάφερε στα 573. Η πτώση της πόλης λέγεται πως οδήγησε τον αυτοκράτορα Ιουστίνο Β’ στην παραφροσύνη. Η σύζυγος του αυτοκράτορα Σοφία και ο προσωπικός του φίλος Τιβέριος Β’ ανέλαβαν τη διακυβέρνηση της αυτοκρατορίας μέχρι και το θάνατο του Ιουστίνου Β’ το 578. Στο μεταξύ οι Πέρσες διείσδυσαν ακόμη περισσότερο στα Βυζαντινά εδάφη αλλά ο Χοσρόης Α’ πέθανε στα 579.

Ο Μαυρίκιος το 586 νίκησε εκ νέου τους Σασσανίδες στο Δάρας και ανακατέλαβε το οχυρό, αλλά το 604 ο Χοσρόης Β’ πέτυχε νέα νίκη. Αυτή τη φορά οι Πέρσες κατέστρεψαν την πόλη αλλά το 628 οι Βυζαντινοί την ξαναέκτισαν. Η πόλη το 639 προσαρτήθηκε από τους Άραβες.

Πηγές – βιβλιογραφία

https://byzantinemilitary.blogspot.com/2012/07/battle-of-dara-530-ad.html

https://tinyurl.com/tauo2up

https://www.gutenberg.org/files/16764/16764-h/16764-h.htm#BOOK_I

https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Dara