Βασιλίσκος….ο αλαζών & αφελής αυτοκράτωρ

στις

Στο εξώφυλλο: Νόμισμα που απεικονίζει τον Βασιλίσκο

Γράφει ο Χείλων

Ο Φλάβιος Βασιλίσκος Αύγουστος ήταν αδελφός της Αιλίας Βηρίνας και κουνιάδος του αυτοκράτορα του Βυζαντίου Λέοντα Α’. Το 464 διορίσθηκε στρατιωτικός διοικητής της Θράκης, όπου σε αρκετές περιπτώσεις απέκρουσε με επιτυχία τους επίδοξους εισβολείς.

Βασιζόμενος σε αυτές τις επιτυχίες και με την βοήθεια της αδελφής του, το 468 διορίζεται στρατιωτικός διοικητής της ανατολικής αυτοκρατορίας και επικεφαλής της ανατολικής και δυτικής στρατιάς στην εκστρατεία κατά των Βανδάλων. Το μέγεθος του στόλου αμφισβητείται, αλλά πηγές αναφέρουν ότι περίπου 1000 πλοία μετέφεραν περισσότερους από 100.000 άνδρες στην Αφρική. Σε αντίθεση με τον Μαρκελλίνο, τον διοικητή των δυτικών δυνάμεων, ο οποίος πέτυχε αρκετά καλά αποτελέσματα, ο Βασιλίσκος «γεύθηκε» την απόλυτη καταστροφή. Έξω από την Καρχηδόνα υπέστη αιφνιδιαστική επίθεση από ναυτική δύναμη Βανδάλων χάνοντας το μεγαλύτερο μέρος του στόλου του, ενώ με το υπόλοιπο κατέφυγε στην Σικελία.

Επιστρέφοντας στην Κωνσταντινούπολη διασώζεται από την θανατική καταδίκη λόγω της προστασίας της Αιλίας Βηρίνας, αφού η αποτυχία του προκάλεσε σχεδόν την πτώχευση της Ανατολικής αυτοκρατορίας και αναγκάζεται να αποσυρθεί στην Ηράκλεια (Μαρμαρά Ereglisi) της Θράκης. Το 474 ο Λέων πέθανε και τον διαδέχθηκε ο γαμπρός του Ζήνων ο Ίσαυρος ο οποίος όντας αντιπαθής, γίνεται στόχος συνωμοσίας, με αυτουργό κυρίως την Αιλία Βερίνα. Παρόλο που το αρχικό σχέδιο ήταν να αντικατασταθεί ο Ζήνων με τον Πατρίκιο, εραστή της Αιλίας Βερίνας, η Γερουσία απορρίπτει την υποψηφιότητα, ο Ζήνων καθαιρείται και ως αυτοκράτωρ επιλέγεται ο Βασιλίσκος, ο οποίος συμμετείχε στη συνωμοσία (475).

Ο τρόπος με τον οποίον ο Βασιλίσκος κέρδισε την εύνοια της Συγκλήτου είναι άγνωστος, αλλά φρόντισε αμέσως να διασφαλίσει την ακεραιότητα του θρόνου, καταδικάζοντας τον Πατρίκιο σε θάνατο.

Μεριμνώντας για τον οίκο του ανακηρύσσει την σύζυγό του Αιλία Ζηνωνίδα σε Αυγούστα και τον γιο του Μάρκο σε Καίσαρα και λίγο αργότερα συν Αύγουστο.

Αλλά πέραν των δυναστικών φιλοδοξιών, η κατάσταση στην αυτοκρατορία άρχισε να λαμβάνει άσχημη τροπή για τον νέο αυτοκράτορα. Λίγο μετά την ανάληψη του θρόνου ξέσπασε πυρκαγιά στην Κωνσταντινούπολη, καταστρέφοντας εντελώς σπίτια, εκκλησίες, αμέτρητους θησαυρούς τέχνης, καθώς και την τεράστια βιβλιοθήκη του αυτοκράτορα Ιουλιανού (που περιείχε περισσότερα από 120.000 βιβλία).

Ένας επιπλέον λόγος για την βαθιά αντιδημοτικότητα του Βασιλίσκου ήταν η απροκάλυπτη ευνοιοκρατία του προς τους Χριστιανούς μονοφυσίτες, οι οποίοι αποτελούσαν αίρεση και πέραν αυτού ο Βασιλίσκος ενέτεινε ακόμα περισσότερο την θρησκευτική διαμάχη διαπληκτιζόμενος με τον πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως.

Ζήνων
Ζήνων

Ο Βασιλίσκος ήλθε σε ρήξη με τον Θεοδώριχο Στράβωνα, τον ισχυρό «Στρατιωτικό Μάγιστρο» όταν απένειμε τον ίδιο τίτλο σε έναν διαβόητο δανδή (playboy) της εποχής ονόματι Άρματο, ο οποίος προφανώς ήταν εραστής της αυτοκράτειρας Αιλίας Ζηνωνίδας. Εν τω μεταξύ ο στρατηγός Ίλλος ο οποίος ανήκε στην δυναστεία των Ισαύρων και αρχικά συμμετείχε στην συνωμοσία κατά του Ζήνωνα, έχοντας δυσφορήσει από την διοίκηση του Βασιλίσκου επανασυνδέθηκε με τον Ζήνωνα, ο οποίος βλέποντας να επιστρέφει ο στρατηγός του και ταυτόχρονα να αποδυναμώνεται ο Βασιλίσκος αισθάνθηκε ότι έφθασε η στιγμή να αφήσει την εξορία του στην Ισαυρία και να βαδίσει προς την Κωνσταντινούπολη.

Ο Βασιλίσκος εν τω μεταξύ βλέποντας το επικρατούν κλίμα κατέβαλλε προσπάθειες να το αντιστρέψει ανακαλώντας τα Μονοφυσιτικά διατάγματά του, αλλά ήταν πολύ αργά.

Ο Άρματος, ο οποίος είχε σταλεί ανατολικά με το στρατό για να αντιμετωπίσει τον Ζήνωνα, επέλεξε να ακούσει τις συμβουλές των διοικητών του και να επιτρέψει στην δύναμη του Ζήνωνα να περάσει ανεμπόδιστα. Κατόπιν αυτού ο Ζήνων βάδισε στην Κωνσταντινούπολη στην οποία εισήλθε χωρίς αντίσταση, τον Αύγουστο του 476 μ.Χ.

Ο Βασιλίσκος, η σύζυγος και οι γιοί του στάλθηκαν στην Κυκυσό της Καππαδοκίας, όπου αφέθηκαν χωρίς τροφή και νερό με αποτέλεσμα να πεθάνουν από πείνα το 476 μ.Χ.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s