Συνοπτικό χρονολόγιο Βυζαντίου

Η επίσημη σημαία του Βυζαντίου με τα τέσσερα πυρέκβολα-Βασιλεύς Βασιλέων Βασιλεύων Βασιλευόντων_King of Kings Rules over Rulers
Η επίσημη σημαία του Βυζαντίου με τα τέσσερα πυρέκβολα-Βασιλεύς Βασιλέων Βασιλεύων Βασιλευόντων_King of Kings_Ruling over Rulers

Γράφει ο Χείλων

Στο παρόν άρθρο παρατίθεται συνοπτικό χρονικό της Βυζαντινής αυτοκρατορίας, το οποίο περιλαμβάνει τα σημαντικότερα γεγονότα από την ίδρυση μέχρι την πτώση της βασιλεύουσας, καθώς και τους διατελέσαντες αυτοκράτορες της Ανατολικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.

——————————

667 π.Χ: Ιδρύεται η αρχαία πόλη του Βυζαντίου (μετέπειτα Κωνσταντινούπολη).

330 μ.Χ: Ο Μέγας Κωνσταντίνος ανακηρύσσει την Κωνσταντινούπολη πρωτεύουσα.

Κωνσταντίνος Ι ο Μέγας (Flavius Valerius Aurelius Constantinus Augustus)_ μουσείο Καπιτωλίου_Ρώμη_πηγή wikipedia
Κωνσταντίνος Ι ο Μέγας (Flavius Valerius Aurelius Constantinus Augustus)_ μουσείο Καπιτωλίου_Ρώμη_πηγή wikipedia

395: Μετά τον θάνατο του Θεοδοσίου Ι η αυτοκρατορία διαιρείται σε Ανατολική και Δυτική Ρωμαϊκή αυτοκρατορία.

527: Ο Ιουστινιανός στέφεται αυτοκράτωρ.

532– 537: Ο Ιουστινιανός χτίζει την Αγία Σοφία.

533–554: Οι στρατηγοί του Ιουστινιανού ανακτούν την Βόρειο Αφρική και Ιταλία από τους Βανδάλους και Οστρογότθους.

568: Η εισβολή των Λομβαρδών (Γερμανικά φύλα) έχει ως αποτέλεσμα των απώλεια του μεγαλύτερου τμήματος της Ιταλίας.

634641: Οι Άραβες κατακτούν τον Λεβάντε (γεωγραφικός προσδιορισμός που περιλαμβάνει τον Λίβανο – Συρία – Ισραήλ – Ιορδανία) και την Αίγυπτο. Στις δεκαετίες που ακολουθούν, καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο τμήμα της Βόρειας Αφρικής και αργότερα την Σικελία.

730787 & 813843: Εικονομαχία – διαμάχες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια των περισσότερων από τα εναπομείναντα Ιταλικά εδάφη της αυτοκρατορίας, εκτός από ορισμένες περιοχές στο νότο.

8431025: Αρχή της Μακεδονικής δυναστείας. Η αυτοκρατορία βιώνει στρατιωτική και εδαφική αναγέννηση. Οι βυζαντινοί λόγιοι καταγράφουν και διασώζουν πολύτιμα αρχαία Ελληνικά και Ρωμαϊκά κείμενα.

10021018: Ο αυτοκράτωρ Βασίλειος Β΄ εκστρατεύει εναντίον των Βουλγάρων, με στόχο την κατάκτηση του Βουλγαρικού κράτους.

Χρονικό Ιωάννου Σκυλίτζη_Οι βυζαντινοί νικούν τους Βούλγαρους στην μάχη του Κλειδίου_πηγή wikipedia
Χρονικό Ιωάννου Σκυλίτζη_Οι Bυζαντινοί νικούν τους Βούλγαρους στην μάχη του Κλειδίου_πηγή wikipedia

1014: Ο Βουλγαρικός στρατός συντρίβεται στην μάχη του Κλειδίου και ο Βασίλειος Β’ επονομάζεται Βουλγαροκτόνος.

1018: Η Βουλγαρία παραδίδεται και ενσωματώνεται στην αυτοκρατορία. Τα Βαλκάνια αποτελούν τμήμα της αυτοκρατορίας με τον Δούναβη ως βόρειο σύνορο.

1025: Ο Βασίλειος Βουλγαροκτόνος πεθαίνει. Αρχίζει η αμφισβήτηση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας.

1054: Σχίσμα. Διαίρεση της Εκκλησίας σε αυτήν της Ρώμης & της Κωνσταντινουπόλεως.

1071: Ο αυτοκράτωρ Ρωμανός IV ηττάται από τους Σελτζούκους Τούρκους στην μάχη του Μαντζικέρτ. Το μεγαλύτερο τμήμα της Μικράς Ασίας χάνεται. Το ίδιο έτος τα τελευταία Βυζαντινά φυλάκια στην Ιταλία καταλαμβάνονται από τους Νορμανδούς.

1081: Ιδρύεται η δυναστεία των Κομνηνών από τον Αλέξιο Ι.  Το Βυζάντιο εμπλέκεται στις Σταυροφορίες. Η οικονομία, οι τέχνες και τα γράμματα ανθούν. Οι Τούρκοι εγκαθίστανται στην Ανατολία.

1091: Ο αυτοκρατορικός στρατός νικά τους Πεσενέγκους στην μάχη του Λεβουνίου.

1097: Ο Βυζαντινός στρατός και οι Σταυροφόροι ανακαταλαμβάνουν την Νίκαια από τους Τούρκους.

10971176:  Ο Βυζαντινός στρατός επανακτά τις ακτές της Μικράς Ασίας από τους Τούρκους και τους απωθεί ανατολικά στην Ανατολία. Το πριγκηπάτο της Αντιόχειας το οποίο ανήκε στους Σταυροφόρους γίνεται Βυζαντινό προτεκτοράτο.

1122: Οι Βυζαντινοί νικούν τους Πεσενέγκους στην μάχη της Βερόης (Στάρα Ζαγόρα).

1167: Οι Βυζαντινοί επιτυγχάνουν νίκη αποφασιστικής σημασίας κατά των Ούγγρων στην μάχη του Σιρμίου (Sirmium) και η Ουγγαρία εντάσσεται στην Βυζαντινή αυτοκρατορία.

1176: Μάχη του Μυριοκεφάλου. Ο Μανουήλ Κομνηνός επιχειρεί να καταλάβει την Κόνυα, πρωτεύουσα των Σελτζούκων Τούρκων και αναγκάζεται να υποχωρήσει μετά την καταστροφή των πολιορκητικών μηχανών του. Πέρας των Βυζαντινών προσπαθειών να ανακτήσουν ανατολικά εδάφη.

Νωπογραφία από άγνωστο καλλιτέχνη στην Εκκλησία της Μονής Moldoviţa απεικονίζει την άλωση της Κωνσταντινούπολης_ 1537_πηγή wikipedia
Νωπογραφία από άγνωστο καλλιτέχνη στην Εκκλησία της Μονής Moldoviţa απεικονίζει την άλωση της Κωνσταντινούπολης_ 1537_πηγή wikipedia

1180: Θάνατος του Μανουήλ Κομνηνού. Παρακμή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

1185: Διοργανώνεται επιτυχημένη εξέγερση στην Βουλγαρία. Απώλεια εδαφών στα Βαλκάνια.

1204: Η Κωνσταντινούπολη καταλαμβάνεται από τους Σταυροφόρους. Σχηματίζεται Λατινική Αυτοκρατορία.

1261: Η Κωνσταντινούπολη ανακαταλαμβάνεται από τον Μιχαήλ Παλαιολόγο – Βυζαντινό αυτοκράτορα της Νίκαιας.

1453: Οι Οθωμανοί κυριεύουν την Κωνσταντινούπολη. Θάνατος του τελευταίου αυτοκράτορα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας Κωνσταντίνου ΙΑ’ Παλαιολόγου. Τέλος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Διατελέσαντες αυτοκράτορες της Ανατολικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας (Βυζάντιο)

clip_image002306-337

Κωνσταντίνος Α’ ο Μέγας

 

clip_image004337-361

Κωνστάντιος Β’

 

clip_image006361-363

Ιουλιανός ο Παραβάτης

 

clip_image008363-364

Ιοβιανός

 

clip_image010364-375

Βαλεντιανός Α’

Αύγουστος της Δύσης.

clip_image012364-378

Ουάλης (Βάλης)

Αδελφός του Βαλεντιανού & Αύγουστος της Ανατολής.

clip_image014378-379

Γρατιανός

 

clip_image016379 – 395

Θεοδόσιος Ι ο Μέγας

Δυναστεία Θεοδοσίου

clip_image018395 – 408

Αρκάδιος

Δυναστεία Θεοδοσίου

clip_image020408 – 450

Θεοδόσιος II

Δυναστεία Θεοδοσίου

clip_image022450 – 457

Μαρκιανός

Δυναστεία Θεοδοσίου

clip_image024457 – 474

Λέων I ο Θράξ

 

clip_image026474

Λέων II

 

clip_image028474 – 475,

476 – 491

Ζήνων

Καθαιρέθηκε το 475 και αποκαταστάθηκε το επόμενο έτος.

clip_image030475 – 476

Βασιλίσκος

Αντίπαλος του Ζήνωνα

clip_image032491- 518

Αναστάσιος I

 

clip_image034518 – 527

Ιουστίνος I

Δυναστεία Ιουστινιανού

clip_image036527 – 565

Ιουστινιανός I ο Μέγας

Δυναστεία Ιουστινιανού

clip_image038565 – 578

Ιουστίνος II Φλάβιος

Δυναστεία Ιουστινιανού

clip_image040578 – 582

Τιβέριος Κωνσταντίνος

Δυναστεία Ιουστινιανού

clip_image042582 – 602

Μαυρίτιος ή Μαυρίκιος

Δυναστεία Ιουστινιανού

clip_image044590 – 602

Θεοδόσιος

Γιός του Μαυριτίου, συναυτοκράτωρ

clip_image046602 – 610

Φωκάς

 

clip_image048610 – 641

Ηράκλειος I

Δυναστεία Ηρακλείου

clip_image050641

Κωνσταντίνος III Ηράκλειος

Δυναστεία Ηρακλείου

clip_image050[1]641

Ηρακλεωνάς (Ηράκλειος II)

Γιός του Ηρακλείου & συναυτοκράτορας του Κων/νου ΙΙΙ

clip_image052641- 668

Κώνστας II Πωγωνάτος

Δυναστεία Ηρακλείου

clip_image054668 – 685

Κωνσταντίνος IV

Δυναστεία Ηρακλείου

clip_image056685 – 695,

705 – 711

Ιουστινιανός II ο Ρινότμητος

Δυναστεία Ηρακλείου

clip_image058695 – 698

Λεόντιος

 

clip_image060698 – 705

Τιβέριος III Αψίμαρος

 

clip_image062711 – 713

Φιλιππικός Βαρδάνης

 

clip_image064713 – 715

Αναστάσιος II

 

clip_image066715 – 717

Θεοδόσιος III

 

clip_image068717 – 741

Λέων III Ίσαυρος

Δυναστεία Ισαύρων

clip_image070741 – 775

Κωνσταντίνος V ο Κοπρώνυμος

Δυναστεία Ισαύρων

clip_image072741 – 743

Αρτάβασδος

Δυναστεία Ισαύρων

clip_image074775 – 780

Λέων IV ο Χάζαρος

Δυναστεία Ισαύρων

clip_image076780 – 797

Κωνσταντίνος VI ο Τυφλός

Δυναστεία Ισαύρων

clip_image078797 – 802

Ειρήνη η Αθηναία

Δυναστεία Ισαύρων (πρώτη αυτοκράτειρα)

clip_image080802 – 811

Νικηφόρος I Φωκάς

Δυναστεία Φωκαέων

clip_image082811

Σταυράκιος Φωκάς

Δυναστεία Φωκαέων

clip_image084811 – 813

Μιχαήλ I Ραγκαβής

Δυναστεία Φωκαέων

clip_image086813 – 820

Λέων V Αρμένιος

 

clip_image088820 – 829

Μιχαήλ II Αμοριανός

Φρυγιανή δυναστεία

clip_image090829 – 842

Θεόφιλος I

Φρυγιανή δυναστεία

clip_image092842 – 855

Θεοδώρα

Φρυγιανή δυναστεία (αντιβασιλεία για τον Μιχαήλ III)

clip_image094842 – 867

Μιχαήλ III ο Μέθυσος

Φρυγιανή δυναστεία

clip_image096867 – 886

Βασίλειος I ο Μακεδών

Μακεδονική δυναστεία

clip_image098886 – 912

Λέων VI ο Σοφός

Μακεδονική δυναστεία

clip_image100912 – 913

Αλέξανδρος III

Μακεδονική δυναστεία

clip_image102913 – 959

Κωνσταντίνος VII ο Πορφυρογέννητος

Μακεδονική δυναστεία

clip_image104920 – 944

Ρωμανός I Λεκαπηνός

Μακεδονική δυναστεία

clip_image106959 – 963

Ρωμανός II

Μακεδονική δυναστεία

clip_image108963 – 969

Νικηφόρος II Φωκάς

Μακεδονική δυναστεία

clip_image110969 – 976

Ιωάννης I Τσιμισκής

Μακεδονική δυναστεία

    clip_image112 976 – 1025

Βασίλειος II Βουλγαροκτόνος

Μακεδονική δυναστεία (ονομάσθηκε συναυτοκράτωρ το 906 αλλά η αυτοκρατορία διοικείτο μέσω αντιβασιλείας μέχρι το 976).

clip_image1141025 – 1028

Κωνσταντίνος VIII

Μακεδονική δυναστεία (ονομάσθηκε συναυτοκράτωρ το 906 αλλά η αυτοκρατορία διοικείτο μέσω αντιβασιλείας μέχρι το 976).

clip_image1161028 – 1034

Ρωμανός III Αργυρός

Μακεδονική δυναστεία

clip_image1181028 – 1050

Ζωή I

Μακεδονική δυναστεία

clip_image1201034 – 1041

Μιχαήλ IV Παφλαγών

Μακεδονική δυναστεία

clip_image1221041 – 1042

Μιχαήλ V Καλαφάτης

Μακεδονική δυναστεία

clip_image1241042 – 1055

Κωνσταντίνος IX ο Μονομάχος

Μακεδονική δυναστεία

clip_image1261042,

1055 – 1056

Θεοδώρα

Μακεδονική δυναστεία

clip_image1281056 – 1057

Μιχαήλ VI ο Στρατιωτικός

 

clip_image1301057 – 1059

Ισαάκ I Κομνηνός

Δυναστεία Κομνηνών

clip_image1321059 – 1067

Κωνσταντίνος Ι Δούκας

Δυναστεία Δουκών

clip_image1341068 – 1071

Ρωμανός IV Διογένης

Δυναστεία Δουκών

clip_image1361067 – 1078

Μιχαήλ VII Παραπινάκης

Δυναστεία Δουκών

clip_image1381078 – 1081

Νικηφόρος III Βοτανιάτης

Νικηφόρος Βρυέννιος

Νικηφόρος Βασιλάκιος

Νικηφόρος Μελισσηνός

 

clip_image1401081 – 1118

Αλέξιος I Κομνηνός

Δυναστεία Κομνηνών

clip_image1421118 – 1143

Ιωάννης II Κομνηνός

Δυναστεία Κομνηνών

clip_image1441143 – 1180

Μανουήλ I Κομνηνός ο Μέγας

Δυναστεία Κομνηνών

clip_image1461180 – 1183

Αλέξιος II Κομνηνός

Δυναστεία Κομνηνών

clip_image1481183 – 1185

Ανδρόνικος I Κομνηνός

Δυναστεία Κομνηνών

clip_image1501184 – 1195

(θυρεός Ισαάκ)

Ισαάκ Κομνηνός

Δυναστεία Κομνηνών (αυτοκράτωρ Κύπρου)

clip_image1521185 – 1195, 1203 – 1204

Ισαάκ II Άγγελος

Δυναστείες Κομνηνών & Αγγέλων

clip_image1541195 – 1204

Αλέξιος III Άγγελος

Δυναστείες Κομνηνών & Αγγέλων (Παύθηκε κατά την 4η Σταυροφορία το 1203 και αντικαταστάθηκε από τους Ισαάκ ΙΙ και Αλέξιο IV αλλά διατηρούσε περιορισμένο έλεγχο στις «επαρχίες» έξω από την Κωνσταντινούπολη.)

clip_image1561203 – 1204

Αλέξιος IV Άγγελος

Δυναστείες Κομνηνών & Αγγέλων

clip_image1581204

Αλέξιος V Δούκας ο Μούρτζουφλος

Δυναστεία Αγγέλων

clip_image1601205 – 1222

Θεόδωρος I Λάσκαρης

Δυναστεία Λασκάρεων (εξορίσθηκε στην Νίκαια μετά την 4η Σταυροφορία)

clip_image1621222 – 1254

Ιωάννης III Δούκας Βατάτζης

Δυναστεία Λασκάρεων

clip_image1641254 – 1258

Θεόδωρος II Λάσκαρης

Δυναστεία Λασκάρεων

clip_image1661258 – 1261

Ιωάννης IV Λάσκαρης

Δυναστεία Λασκάρεων

clip_image1681261 – 1282

 

Μιχαήλ VIII Παλαιολόγος

Δυναστεία Παλαιολόγων (επάνοδος στην Κωνσταντινούπολη)

clip_image1701282 – 1328

Ανδρόνικος II Παλαιολόγος

Δυναστεία Παλαιολόγων

clip_image1721295-1320

Μιχαήλ IX Παλαιολόγος

Δυναστεία Παλαιολόγων – Γιός του Ανδρονίκου ΙΙ

clip_image1741328 – 1341

Ανδρόνικος III Παλαιολόγος

Δυναστεία Παλαιολόγων

clip_image1761341 – 1376, 1379 – 1390, 1391

Ιωάννης V Παλαιολόγος

Δυναστεία Παλαιολόγων

clip_image1781347 – 1354

Ιωάννης VI Καντακουζηνός

Δυναστεία Παλαιολόγων

clip_image1801376 – 1379

Ανδρόνικος IV Παλαιολόγος

Δυναστεία Παλαιολόγων

clip_image1821390, 1399 – 1402

Ιωάννης VII Παλαιολόγος

Δυναστεία Παλαιολόγων

clip_image1841391 – 1425

Μανουήλ II Παλαιολόγος

Δυναστεία Παλαιολόγων

clip_image1861425 – 1448

Ιωάννης VIII Παλαιολόγος

Δυναστεία Παλαιολόγων

clip_image1881448 – 1453

Κωνσταντίνος XI Παλαιολόγος Δραγάτσης

Δυναστεία Παλαιολόγων

Ο όρος Βυζαντινή Αυτοκρατορία

Η αρχική Ελληνική ονομασία της αυτοκρατορίας ήταν Ρωμανία, ή Βασιλεία Ρωμαίων, που αποτελούσε άμεση μετάφραση του λατινικού ονόματος Imperium Romanorum. Ο όρος Βυζαντινή Αυτοκρατορία εισήχθη στην Δυτική Ευρώπη, το 1557, από τον Γερμανό ιστορικό Hieronymous Wolf, περίπου έναν αιώνα μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης, βασιζόμενος σε σύγγραμμα του 15ου αιώνα του Βυζαντινού ιστορικού Λαόνικου Χαλκοκονδύλη. Ο εν λόγω ιστορικός, στο έργο του «Corpus Historiae Byzantinae«, παρουσίασε ένα σύστημα Βυζαντινής ιστοριογραφίας θέλοντας να διαχωρίσει «την αρχαία Ρωμαϊκή από τη μεσαιωνική Ελληνική ιστορία».

Η καθιέρωση του όρου ξεκίνησε σταδιακά τον 18ο αιώνα, όταν άρχισαν να τον διαδίδουν Γάλλοι συγγραφείς όπως ο Μοντεσκιέ. Ο ίδιος ο Hieronymous Wolf επηρεάσθηκε από το ρήγμα που προκλήθηκε τον 9ο αιώνα μεταξύ Ρωμαίων (μετέπειτα Βυζαντινών) και Φράγκων καθώς οι δεύτεροι υπό την νεοσύστατη αυτοκρατορία του Καρλομάγνου και σε συνεννόηση με τον Πάπα, προσπάθησαν να νομιμοποιήσουν τις κατακτήσεις τους, διεκδικώντας την κληρονομιά των Ρωμαϊκών δικαιωμάτων στην Ιταλία. Σημειώνεται ότι καθοριστικό ρόλο σε αυτό έπαιξε η «Δωρεά του Κωνσταντίνου» ένα από τα διασημότερα πλαστά έγγραφα της ιστορίας.

Έκτοτε στην Δύση, οι αναφορές στον αυτοκράτορα στην Κωνσταντινούπολη δεν γίνονταν με τον συνηθισμένο χαρακτηρισμό ως Imperator Romanorum (αυτοκράτορας των Ρωμαίων) ο οποίος χρησιμοποιείτο πλέον για τον Φράγκο μονάρχη, αλλά ως Imperator graecorum (αυτοκράτορας των Ελλήνων) και το έδαφος ως Imperium Graecorum, Graecia, Terra graecorum ή Imperium Constantinopolitanum.

———————————————

Τα εικονίδια των αυτοκρατόρων προέρχονται από την ιστοσελίδα http://www.byzantium.xronikon.com/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s